Genomy 27 późnych neandertalczyków wskazują na połączoną populację w północno-zachodniej Europie
Dane genetyczne 27 neandertalczyków, którzy żyli w Belgii i Francji mniej niż 52 500 lat temu, wskazują na połączoną i zróżnicowaną genetycznie populację, a nie na małe grupy z kojarzeniem wsobnym. Badanie opublikowano w Nature 24 czerwca 2026 r.

Autorzy twierdzą, że te genomy zmieniają obraz ostatnich neandertalczyków. Zamiast małych grup z kojarzeniem wsobnym wyłania się populacja regionalna, pozostająca w regularnym kontakcie na dużych odległościach.
Co pokazują nowe genomy
Naukowcy odzyskali materiał genetyczny 27 neandertalczyków z 10 stanowisk archeologicznych w Belgii i Francji. Wszystkie okazy są młodsze niż około 52 500 lat, wynika z badania opublikowanego w Nature. W próbce znajduje się genom wysokiej jakości pochodzący od osobnika oznaczonego jako GN1, który żył około 45 000 lat temu w jaskini Goyet w Belgii.
Przed tą pracą na świecie istniały tylko cztery genomy neandertalczyków wysokiej jakości. GN1 to piąty genom. Wśród wcześniejszych czterech były osobniki z Chorwacji, jaskini Denisowa i jaskini Czagyrskiej.
Połączona populacja, nie izolowane grupy
Większość zbadanych neandertalczyków była bliżej spokrewniona ze sobą niż z innymi późnymi neandertalczykami żyjącymi gdzie indziej w Europie. Różnice genetyczne między osobnikami ze stanowisk w Belgii i Francji okazały się zaskakująco małe. Badacze interpretują to jako dowód regularnych kontaktów na dużych odległościach. W odróżnieniu od neandertalczyków z regionu Ałtaju na Syberii osobniki belgijskie nie wykazywały śladów kojarzenia się bliskich krewnych. Okaz z Les Cottés we Francji, który wcześniejsze prace wiązały z populacjami daleko poza Europą Zachodnią, pomógł zespołowi zinterpretować nowe genomy.
Neandertalczycy z Belgii mieli też większą różnorodność genetyczną niż osobniki syberyjskie, co wskazuje na większe populacje albo silniejsze więzi między sąsiednimi grupami. Wcześniejsze genomy z Ałtaju sugerowały izolowane populacje o niskiej różnorodności genetycznej.
Brak niedawnego DNA człowieka w zachodniej Europie
Ludzie współcześni dotarli do północno-zachodniej Europy około 47 000 lat temu, gdy ci neandertalczycy jeszcze tam żyli. W 27 genomach nie było śladów niedawnego DNA człowieka współczesnego. Według badaczy większość przepływu genów między neandertalczykami a ludźmi współczesnymi odbyła się prawdopodobnie poza północno-zachodnią Europą.
„Nasze wyniki wpisują się w uderzającą asymetrię”, powiedziała Alba Bossoms Mesa, doktorantka w Instytucie Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka. „U wczesnych ludzi współczesnych wielokrotnie znajdujemy neandertalskie pochodzenie, ale jak dotąd nie mamy wyraźnych dowodów na niedawne pochodzenie człowieka współczesnego u późnych neandertalczyków”.
Pytanie o wymarcie pozostaje otwarte
Jedna z wiodących hipotez głosiła, że neandertalczycy wymarli, bo kojarzenie się krewnych pozwoliło szkodliwym mutacjom się nagromadzić. Porównując wczesnych i późnych neandertalczyków, badacze nie znaleźli istotnego wzrostu liczby szkodliwych mutacji z upływem czasu, nawet 45 000 lat temu, tuż przed zniknięciem gatunku. Uważa się, że neandertalczycy zniknęli około 40 000 lat temu. Wcześniejsze dowody na kojarzenie krewnych pochodziły z genomów odzyskanych na Syberii.
Co ostatecznie zgubiło neandertalczyków, pozostaje pytaniem otwartym.
Źródła
16- 01Europe's last Neanderthals were genetically diverse and connected, study findsEN
- 02Ancient DNA Sheds Light on Final Chapter of Neanderthal Life in Northwestern EuropeEN
- 03The Last Neanderthals Weren't the Genetic Disasters We ThoughtEN
- 04Max Planck Institute study disproves inbreeding as cause of Neanderthal extinctionEN
- 05Male Neanderthals and female humans shaped modern DNA through ancient interbreeding, study finds - Archaeology News Online MagazineEN
- 06Ancient DNA shared with Neanderthals may explain human language - Science DailyEN
- 07Neanderthal DNA Is Missing From Our X Chromosome. This Could Be Why. - ScienceAlertEN
- 08What Rare Neanderthal DNA in Living People Reveals About Us - Technology NetworksEN
- 09Neanderthal males preferred human females, genetic study finds - The Brighter Side of NewsEN
- 10Most of us have a bit of Neanderthal DNA, with some more than others. Scientists think they've figured out why.EN
- 11Neanderthal genes give clues to human brain evolution: StudyEN
- 12Mysterious DNA: two unknown ancestors found in human genomeEN
- 13A new study suggests that human women and Neanderthal men interbred much more frequently than previously thought, which rewrites part of the history of our origEN
- 14DNA reveals first-known child of Neanderthal and Denisovan, study saysEN
- 15Satellos' new Duchenne study endpoint; Amgen's Repatha cuts heart attack riskEN
- 16Studying Fraudulent North Korean IT WorkersEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.