AI i rynek pracy: presja na absolwentów, boom w zawodach technicznych i polityczny zwrot
Absolwenci uczelni w wieku od 22 do 27 lat mieli w czerwcu 2026 roku stopę bezrobocia 5,7 proc., o pełny punkt procentowy wyższą niż ich rocznik dwa lata wcześniej. Liczba ofert dla spawaczy i monterów rurociągów wzrosła rok do roku o 164 proc. Oba te wyniki daje ta sama technologia.

Opowieść o AI i miejscach pracy nie mieści się w jednym nagłówku. Dane z połowy 2026 roku wskazują jednocześnie w trzy strony. Rynek pierwszej pracy dla absolwentów jest słaby. Zawody techniczne, które budują centra danych, zatrudniają szybko. A to, kto się tym martwi, zmieniło się politycznie.
Zacznijmy od liczb dotyczących absolwentów, bo są najwyraźniejsze. Według Banku Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku absolwenci uczelni w wieku od 22 do 27 lat mieli w czerwcu 2026 roku stopę bezrobocia 5,7 proc. To znacznie więcej niż średnia krajowa i o pełny punkt procentowy więcej niż dwa lata wcześniej w ich roczniku. Stopa bezrobocia wszystkich młodych pracowników wyniosła w tym miesiącu 7,2 proc. Wskaźnik niedozatrudnienia sięgnął 42 proc. wśród świeżych absolwentów, wobec 33,7 proc. wśród wszystkich osób z wyższym wykształceniem. Niedozatrudnienie oznacza pracę na stanowiskach, które nie wymagają licencjatu.
Przypisanie przyczyn ma tu znaczenie. Nowojorski Fed przeanalizował oferty pracy i doszedł do wniosku, że "choć AI może przyczyniać się do ostatnich zmian na rynku pracy, nie jest głównym motorem spowolnienia zatrudniania". Badanie pracodawców pokazało, że firmy "w większości zamierzają wdrażać AI głównie przez przekwalifikowanie, co ma ograniczony wpływ na zatrudnianie". To ostrożniejsza lektura niż nagłówki wokół wrześniowego raportu Inside Higher Ed, który opisywał rynek przypominający recesję dla części nowych absolwentów.
Co naprawdę robią pracodawcy i studenci
Sam proces rekrutacji zmienił się szybciej, niż dane o rynku pracy zdążą to potwierdzić. Sześćdziesiąt sześć procent rekruterów deklarowało na początku 2026 roku, że planuje częściej korzystać z AI przy wstępnych rozmowach kwalifikacyjnych, wynika z badań LinkedIn, na które powołuje się CNBC. Tymczasem 81 proc. osób szukających pracy przyznało, że używało AI w poszukiwaniach albo zamierzało to robić. National Association of Colleges and Employers (NACE) stwierdziło, że wiosną umiejętności z zakresu AI wymieniano w 16,5 proc. ogłoszeń o pracę, wobec 10,5 proc. poprzedniej jesieni. Organizacja ustaliła też, że 28 proc. pracodawców szuka osób na wczesnym etapie kariery, które potrafią używać AI w pracy.
"Pracodawcy coraz częściej oczekują od absolwentów gotowości na AI, a znaczna część studentów pyta, czy AI w ogóle powinna mieć miejsce w ich pracy" – oświadczył w komunikacie o badaniu prezes i dyrektor generalny NACE Shawn VanDerziel.
Studenci nie są jednomyślnie przekonani. W badaniu NACE Student Survey 2026 blisko jedna trzecia studentów ostatniego roku uznała, że umiejętności z zakresu AI będą miały małe znaczenie albo żadne dla ich przyszłej kariery. Ponad połowa powiedziała, że nie zdobywa takich umiejętności i nie używa AI w szukaniu pracy. Platforma Handshake, skupiona na wczesnych etapach kariery, podaje, że rocznik 2026 wymieniał umiejętności AI w CV dwa razy częściej niż rocznik 2022. W 74 proc. tych przypadków chodziło o projekty realne, a nie zajęcia na studiach. Jedno i drugie może być prawdą: widoczna mniejszość nastawiona na AI i większa, sceptyczna reszta.
Presja na pierwsze prace ma drugi front. Turcja zbudowała w szczycie ponad 800 mobilnych studiów gier. Tam znikają stanowiska na start, bo małe zespoły używają narzędzi takich jak Claude Code, OpenAI Codex i Copilot, żeby wydawać gry, które kiedyś wymagały całego studia, wynika z reportażu Rest of World, omówionego przez Windows Central. Jeden z deweloperów powiedział Rest of World, że wystarczy mu dwoje pracowników, żeby dorównać wydajności znacznie większej firmy. Dyrektorka uczelni w Turcji ostrzega teraz studentów przed tradycyjną drogą, czyli wejściem na stanowisko juniora i wspinaniem się po szczeblach. Radzi im tworzyć własne gry jeszcze w trakcie nauki.
Druga strona bilansu
Tymczasem rozbudowa infrastruktury zatrudnia. Ekonomistka rynku pracy ZipRecruiter Nicole Bachaud powiedziała CNBC, że liczba ofert dla spawaczy i monterów rurociągów wzrosła rok do roku o 164 proc. Średnia minimalna pensja na stanowiskach przy centrach danych wzrosła rok do roku o 125,1 proc., do blisko 208 000 dolarów. Bachaud przypisała tę kwotę bardzo wyspecjalizowanym stanowiskom inżynierskim, które podciągają średnią. Maria Flynn z Jobs for the Future podała, że technik na poziomie ucznia zawodu może zarobić od 40 000 do 60 000 dolarów. Doświadczeni elektrycy, jak mówiła, przekraczają 100 000 dolarów.
Badanie firmy Cushman & Wakefield, na które powołuje się CNBC, szacuje, że każde 100 MW nowych centrów danych tworzy blisko 1300 miejsc pracy w lokalnej gospodarce. To daje około 110 mln dolarów rocznych wynagrodzeń. Wiele z tych stanowisk pasuje do ścieżki szkoły zawodowej, a nie do dyplomu uczelni. Justin Sinkovich z Columbia College Chicago wskazał Luizjanę. Tam, jak powiedział, Amazon zobowiązał się do 12 mld dolarów na centrum danych z 540 miejscami pracy na miejscu, w tym 1700 elektryków, techników i pracowników ochrony. Projekt Hyperion firmy Meta wyceniono na 27 mld dolarów.
Polityka odwraca się od rozbudowy nawet tam, gdzie są miejsca pracy. Siedemdziesiąt procent Amerykanów sprzeciwia się budowie centrum danych w swojej okolicy, wynika z sondażu Gallupa. Badanie New York Times/Siena z tego miesiąca pokazało, że około dwóch trzecich respondentów jest przeciwnych niezależnie od partii. Data Center Watch naliczył co najmniej 75 projektów o wartości około 130 mld dolarów zablokowanych albo opóźnionych w tym roku. Gubernator Teksasu Greg Abbott wydał moratorium na zatwierdzanie przyłączeń centrów danych do sieci.
Do tego dochodzi szerszy obraz zatrudnienia, w którym osadzona jest debata o AI. Gospodarka USA straciła w lipcu 23 000 miejsc pracy, podało 7 sierpnia Biuro Statystyki Pracy. Stopa bezrobocia wyniosła 4,1 proc., a aktywność zawodowa 61,4 proc., najniżej od lutego 2021 roku. Osobne wyliczenie ADP za ten sam miesiąc pokazało, że prywatni pracodawcy dodali 44 000 miejsc pracy. Ochrona zdrowia była jedynym sektorem ze znaczącym wzrostem: przybyło 22 000 etatów wobec średniego miesięcznego wzrostu 36 000 w ciągu ostatniego roku.
Pew Research Center ustaliło, że niepokój zmienił barwy partyjne. W czerwcowym sondażu na 3488 dorosłych Amerykanach 56 proc. Demokratów powiedziało, że bardziej się martwi niż cieszy z rosnącego użycia AI w codziennym życiu, wobec około połowy Republikanów. Dwa lata temu więcej Republikanów niż Demokratów spodziewało się, że AI doprowadzi do mniejszej liczby miejsc pracy. Teraz przewiduje to 75 proc. Demokratów i 68 proc. Republikanów w ciągu najbliższych 20 lat. Rynek pracy zmienia się szybciej, niż którakolwiek partia ustaliła, co z tym zrobić.
Źródła
5- 01How recent grads and college students should be thinking about AI, the CV, and the job marketEN
- 02The blue-collar AI job market is booming. Will data center backlash make it go bust?EN
- 03Democrats now more worried than Republicans about AI and its impact on jobsEN
- 04US economy loses 23,000 jobs in July as labor market weakensEN
- 05Turkey's AI dilemma, the impact on entry level jobs for game developmentEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.