AI i rynek pracy: zatrudnianie zwalnia, rzemiosło kwitnie, drzwi dla debiutantów się zwężają
Amerykańscy pracodawcy zlikwidowali w lipcu 23 000 miejsc pracy, podało 7 sierpnia Biuro Statystyki Pracy. To pierwszy miesięczny spadek od lutego. Stopa bezrobocia spadła do 4,1%, a wskaźnik aktywności zawodowej do 61,4%, najniżej od lutego 2021 roku.

Główna liczba jest zła. Nie mówi jednak całej historii.
Średnie zarobki godzinowe wzrosły o 2 centy do 37,62 dolara, czyli o 3,2% rok do roku. Ceny konsumpcyjne w czerwcu były o 3,5% wyższe niż rok wcześniej. Płace nie nadążają. Raport o inflacji CPI za lipiec, zaplanowany na 12 sierpnia, pokaże, czy ta luka się powiększyła.
Ochrona zdrowia była jedyną branżą z wyraźnymi wzrostami w lipcu, dodając 22 000 etatów. To wciąż mniej niż jej średnia 36 000 miesięcznie z ostatnich 12 miesięcy. Oświata samorządowa straciła 50 000 miejsc pracy. Handel detaliczny stracił 19 000, a działalność finansowa 14 000. Budownictwo, rozrywka i gastronomia oraz pozostałe branże zmieniły się niewiele, podało Biuro Statystyki Pracy.
Jest jeszcze równoległy świat prywatnych list płac. Raport National Employment Report firmy ADP, opublikowany 5 sierpnia, mówił o 44 000 nowych miejsc pracy w sektorze prywatnym w lipcu. Z tego 36 000 przypadło na oświatę i usługi zdrowotne. ADP odnotował wzrost zatrudnienia w działalności finansowej, usługach profesjonalnych i biznesowych, informacji, budownictwie i przemyśle. Spadek znalazł w rozrywce i gastronomii, handlu, transporcie i mediach oraz w surowcach i górnictwie. Dwa raporty, dwa kierunki. Badanie biura uchodzi zwykle za złoty standard. Ale ta rozbieżność przypomina, że miesięczne dane o zatrudnieniu to szacunki, które potem się koryguje. W tym miesiącu korekty za maj i czerwiec poszły w złą stronę.
Znów mało zatrudniają, mało zwalniają
Ekonomiści mają nazwę na to, co opisują dane: rynek, na którym mało się zatrudnia i mało zwalnia. Dane Departamentu Pracy z 4 sierpnia pokazały, że wskaźnik dobrowolnych odejść, zwolnienia i liczba wakatów w czerwcu zmieniły się niewiele. Mniej osób zmienia pracę, więc dla reszty otwiera się mniej wakatów. Dane LinkedIn, na które powołuje się USA TODAY, pokazują, że w lipcu wzrosła liczba aplikacji na jednego poszukującego.
„Nie chodzi tylko o to, że na rynek wchodzą nowi absolwenci. To dzieje się co roku” – powiedział Kory Kantenga, szef działu ekonomii LinkedIn na Ameryki. „Nie widzieliśmy tylu ofert pracy na każdą szukającą osobę. Ten wskaźnik spada od szczytu w 2022 roku. Przez ostatni rok był względnie stabilny, ale też nie wzrósł”.
Ekonomistka rynku pracy z ZipRecruiter Nicole Bachaud ujęła to wprost w notatce dla USA TODAY: „Skoro możliwości pracy pozostają skąpe, więcej pracowników całkiem wychodzi z rynku pracy”. To mechanizm stojący za spadkiem aktywności zawodowej. Ludzi nie liczy się jako bezrobotnych, bo przestali szukać. Stopa spadła częściowo z powodu, który nie jest dobrą wiadomością.
Zatrudnieni też nie tryskają optymizmem. Indeks pewności pracowników Glassdoor spadł w lipcu do rekordowo niskiego poziomu. Odsetek pracowników pozytywnie oceniających perspektywy firmy na najbliższe sześć miesięcy spadł do 43,5%. Daniel Zhao, główny ekonomista Glassdoor, powiedział, że nawet osoby z pracą martwią się o zdobycie następnej, o awans czy podwyżkę. „Widać wyraźnie, że pracownicy nie czują, żeby obecny rynek pracy działał na ich korzyść” – dodał.
Jeden czynnik równoważący: firma outplacementowa Challenger, Gray & Christmas poinformowała 6 sierpnia, że amerykańscy pracodawcy ogłosili w lipcu 33 429 zwolnień. To o 27% mniej niż w czerwcu i najniższy miesięczny wynik od dwóch lat. Ogłoszone plany zwolnień są o 41% niższe w tym roku niż w pierwszych siedmiu miesiącach 2025 roku. Ogłoszone plany zatrudnienia sięgnęły w lipcu 16 095, o 47% więcej niż w czerwcu i najwięcej od 2022 roku. Andy Challenger, dyrektor ds. przychodów firmy, powiedział, że popyt widać w przemyśle lotniczym, energetyce i produkcji, „w pracy, która dzieje się na hali, a nie na ekranie”. Piąty miesiąc z rzędu sztuczna inteligencja była najczęściej podawanym przez firmy powodem zwolnień, głównie w technologii i transporcie.
Rzemiosło zatrudnia
Ten podział na halę i ekran komplikuje historię o AI bardziej niż zwykła opowieść o wypieraniu. Budowa centrów danych wciąga spawaczy, monterów rurociągów, elektryków i techników HVAC. Bachaud z ZipRecruiter powiedziała, że ofert dla spawaczy i monterów rurociągów jest o 164% więcej rok do roku. Średnia minimalna pensja na stanowiskach przy centrach danych wzrosła o 125,1% rok do roku do prawie 208 000 dolarów. Przypisała tę kwotę wysoko wyspecjalizowanym stanowiskom inżynierskim, które podciągają średnią. Technicy na poziomie czeladnika mogą zarobić od 40 000 do 60 000 dolarów, według Marii Flynn z organizacji non-profit Jobs for the Future. Doświadczeni elektrycy zarabiają powyżej 100 000 dolarów.
Justin Sinkovich z Columbia College Chicago wskazał Luizjanę. Amazon zobowiązał się tam do 12 mld dolarów na centrum danych z 540 miejscami pracy na miejscu, w tym 1 700 elektryków, techników i pracowników ochrony. Projekt Hyperion firmy Meta wycenia się na 27 mld dolarów. „Te projekty tworzą popyt na pracowników na miejscu, więc w przeciwieństwie do produkcji i oprogramowania nie da się ich przenieść za granicę ani wykonywać zdalnie” – powiedział. Badanie firmy Cushman & Wakefield, cytowane w tym samym raporcie CNBC, szacuje, że każde 100 MW nowych centrów danych tworzy blisko 1 300 lokalnych miejsc pracy. To przekłada się na około 110 mln dolarów rocznych pensji i 344 mln dolarów produkcji brutto.
Pogoda polityczna odwraca się od tej rozbudowy. Gallup ustalił, że 70% Amerykanów sprzeciwia się centrum danych w swojej okolicy. Badanie New York Times/Siena z września pokazało, że mniej więcej dwie trzecie respondentów jest przeciw, niezależnie od partii. Sondaż Texas Politics Project dał 57% wyborców przeciwnych lokalnemu projektowi. Według Data Center Watch co najmniej 75 projektów o wartości około 130 mld dolarów zostało w tym roku zablokowanych lub opóźnionych. Gubernator Teksasu Greg Abbott, ubiegający się o reelekcję, wydał moratorium na zatwierdzanie przyłączeń centrów danych do sieci. Miejsca pracy w budownictwie są z natury tymczasowe. To ogranicza, jak dalece mogą być strukturalną odpowiedzią.
Drzwi wejściowe się zamykają
Najbardziej narażona jest chyba najmłodsza grupa. Dane nowojorskiego Fed, na które powołuje się CNBC, stawiały bezrobocie wśród absolwentów uczelni w wieku od 22 do 27 lat na 5,7% w czerwcu 2026 roku. To o pełny punkt procentowy więcej niż dwa lata wcześniej w tej grupie, wobec 7,2% dla wszystkich młodych pracowników. Wskaźnik niedozatrudnienia, czyli pracy poniżej kwalifikacji wymagających licencjatu, sięgnął 42% wśród świeżych absolwentów. Dla wszystkich absolwentów uczelni wynosił 33,7%.
Sam proces rekrutacji został zautomatyzowany. Badanie LinkedIn, cytowane przez CNBC, wykazało, że 66% rekruterów na początku 2026 roku planowało częściej używać AI do rozmów wstępnych. Tymczasem 81% poszukujących pracy mówiło, że używało lub planowało użyć AI w poszukiwaniach. National Association of Colleges and Employers ustaliło, że umiejętności AI wymieniano w 16,5% opisów stanowisk wiosną, wobec 10,5% jesienią poprzedniego roku. 28% pracodawców szukało młodych talentów potrafiących korzystać z AI. Handshake podaje, że absolwenci kończący studia w 2026 roku wymieniali umiejętności AI w CV dwa razy częściej niż rocznik 2022. 74% tych wzmianek dotyczyło rzeczywistych projektów, a nie zajęć na studiach.
Studenci nie są jednomyślnie przekonani. W badaniu NACE Student Survey 2026 blisko jedna trzecia kończących studia uznała, że umiejętności AI będą miały małe znaczenie lub żadne dla ich przyszłej kariery. Ponad połowa mówiła, że nie buduje takich umiejętności i nie używa AI w poszukiwaniu pracy. Prezes i dyrektor generalny NACE Shawn VanDerziel nazwał to „uderzającym rozjazdem”. Pracodawcy oczekują od absolwentów gotowości na AI, a znaczna część studentów wątpi, czy AI w ogóle należy do ich pracy.
Badania nad tym, czy AI naprawdę niszczy pracę na start, nie są rozstrzygnięte. Nowojorski Fed stwierdził ogólne spowolnienie zatrudnienia w ostatnich latach. Nie znalazł jednak spowolnienia skoncentrowanego konkretnie na stanowiskach startowych o większej ekspozycji na AI. Napisał, że „choć AI może przyczyniać się do ostatnich zmian na rynku pracy, nie jest głównym motorem spowolnienia zatrudnienia”. Jego badania pracodawców pokazały, że firmy zamierzają wdrażać AI głównie przez przekwalifikowanie, z ograniczonym wpływem na zatrudnianie.
Turecki przemysł gier daje podgląd innego mechanizmu, według relacji Rest of World streszczonej przez Windows Central. Turcja u szczytu rozwoju miała ponad 800 studiów gier mobilnych i służyła jako pipeline dla juniorów. Jeden z deweloperów, z którym rozmawiało Rest of World, przeszedł z dużego studia wydającego grę co tydzień do założenia własnej firmy. Odkrył, że z Claude Code wystarczy mu dwóch pracowników do podobnych efektów. Stanowiska startowe znikają w mniejszych studiach. Większe studia niechętnie zatrudniają niedoświadczonych deweloperów. Dyrektor uczelni w Turcji mówi teraz studentom, żeby tworzyli własne gry w trakcie nauki, zamiast liczyć na wspinanie się po szczeblach od stanowiska juniora.
Zestaw to z górą branży. W lipcu Xbox ogłosił największą w swojej historii redukcję, tnąc 3 200 miejsc pracy w latach 2026 i 2027. Cztery duże studia usamodzielnił lub oddał pod nowe kierownictwo. Double Fine Productions ogłosiło 23 zwolnienia wkrótce po usamodzielnieniu. Microsoft mówił, że AI nie zastępuje ostatniej grupy zwolnionych pracowników Xbox. Jego wydatki na infrastrukturę AI i centra danych szły w parze z cięciami w słabszych jednostkach.
Złóż te elementy razem, a obraz nie jest jednym wstrząsem od AI. To rynek, na którym mało się zatrudnia, mniej osób odchodzi, a płace zostają za cenami. To boom budowlany w rzemiosłach, którym wyborcy coraz mocniej się sprzeciwiają i który kończy się wraz z budową. To szczebel startowy, który ściera się zarówno w dużych, jak i małych studiach. Sami badacze Fed twierdzą, że AI nie jest głównym motorem spowolnienia zatrudnienia. Ludzie szukający pierwszej pracy i tak mierzą się ze skutkami.
Źródła
4- 01US economy loses 23,000 jobs in July as labor market weakensEN
- 02How recent grads and college students should be thinking about AI, the CV, and the job marketEN
- 03The blue-collar AI job market is booming. Will data center backlash make it go bust?EN
- 04Turkey's AI dilemma, the impact on entry level jobs for game developmentEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.