Ceny energii duszą europejski przemysł, centra danych podnoszą koszty prądu w USA
Ceny prądu hurtowego w największej amerykańskiej sieci wzrosły w ciągu roku o 75,5 proc. W Europie Playmobil zakończył produkcję figurek w Niemczech, a sprzedaż pomp ciepła wzrosła o 17 proc., bo gospodarstwa domowe uciekają od gazu.

Prąd hurtowy w PJM Interconnection, największym rynku energii w USA, kosztował 136,53 dolara za megawatogodzinę w pierwszym kwartale 2026 roku. Rok wcześniej było to 77,78 dolara, czyli o 75,5 proc. mniej.
Monitoring Analytics, oficjalny nadzorca sieci, winą za napiętą podaż i wysokie ceny obarcza rosnące obciążenie ze strony centrów danych. Wskazuje też na prognozowany popyt, który stale pcha ceny w górę. Raport opublikowany w czwartek 14 maja nie poprzestaje na diagnozie. „Gdyby nie rozwój centrów danych, zarówno rzeczywisty, jak i prognozowany, rynek moc nie odnotowałby tak napiętych warunków podaży i popytu” – czytamy w dokumencie. Autorzy dodają, że wpływ cen na odbiorców „był bardzo duży i nie da się go odwrócić”. Skutki będą rosły, jeśli problem obciążenia ze strony centrów danych nie zostanie rozwiązany na czas. PJM obsługuje całość lub część 13 stanów oraz Dystrykt Kolumbii, w tym północną Wirginię, gdzie działa najgęstsze skupisko centrów danych na świecie.
PJM poinformowało The Register, że pracuje ze stanami i spółkami członkowskimi nad ograniczeniem skutków dla odbiorców. Wymieniło limity cenowe, projekty przesyłowe i reformy zasad rynku hurtowego. Monitoring Analytics chce czegoś prostszego: centra danych powinny wytwarzać własną energię. Argumentuje, że proponowana jednorazowa aukcja zabezpieczająca „przeniosłaby znaczną część ryzyka na pozostałych odbiorców PJM”. Dodaje, że odbiorcy komunalni, komercyjni i przemysłowi „nie powinni być traktowani jako darmowe źródło ubezpieczenia, zabezpieczenia ani finansowania centrów danych”.
Rachunek w Europie wygląda inaczej i jest starszy
Po tej stronie Atlantyku ból nie jest nowy. Ma charakter strukturalny i widać go już w zamknięciach fabryk.
Playmobil zakończył całą produkcję figurek w Niemczech. Zamknął zakład w Dietenhofen w Bawarii i przeniósł wytwarzanie do istniejących placówek na Malcie i w Czechach. Zmiany dotkną około 350 osób. Ostatnia zmiana skończyła się w tym tygodniu, pozostali pracownicy są na płatnych urlopach przed oficjalnym zamknięciem pod koniec czerwca, podał Brussels Signal 24 czerwca. Grupa Horst Brandstätter, właściciel Playmobil, wskazała na gwałtownie rosnące koszty produkcji w Niemczech. Obok wysokich cen energii wymieniła podwyższone płace i dodatkowe koszty pracy. Związki zawodowe nazwały decyzję „katastrofą” dla regionu. Firma od lat boryka się ze spadkiem sprzedaży i presją finansową. Zarząd nie zostawił jednak wątpliwości, że otoczenie kosztowe stało się nie do utrzymania dla pracochłonnego wtrysku tworzyw sztucznych. Funkcje administracyjne i logistyczne zostają w Niemczech. Same figurki nie.
Ceny prądu dla gospodarstw domowych w Niemczech nadal należą do najwyższych na świecie, podaje Brussels Signal. Obecnie są piąte pod względem wysokości globalnie i drugie wśród głównych krajów przemysłowych. Procesy energochłonne są narażone od kryzysu energetycznego z 2022 roku, mimo częściowej pomocy rządowej. Portal wiąże presję z szybkim odchodzeniem od atomu i węgla bez wystarczających alternatyw dla podstawowego obciążenia. Wymienia też biurokrację i koszty płac, mieszankę, którą niektórzy ekonomiści nazywają pełzającą deindustrializacją.
Gospodarstwa domowe przestawiają się nierówno
Konsumenci przynajmniej reagują na sygnały cenowe. Sprzedaż pomp ciepła w gospodarstwach domowych wzrosła o 17 proc. rok do roku w 11 krajach europejskich w pierwszym kwartale 2026 roku, wynika z danych Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła. Od stycznia do marca sprzedano około 575 000 urządzeń, rok wcześniej 494 000. Francja, Niemcy i Polska zanotowały średnio 25 proc. wzrostu. Krajowi eksperci wskazują na rosnące ceny energii i niepewność dostaw po tym, jak Iran zamknął 2 marca Cieśninę Ormuz, co gwałtownie podniosło ceny gazu i ropy.
Średnią zaniżyła Austria, gdzie sprzedaż spadła o 30 proc., bo zabrakło dotacji rządowych. Ten szczegół znaczy więcej niż nagłówek. Sugeruje, że rynek pomp ciepła nie jedzie wyłącznie na szoku cenowym. Jest wrażliwy na wsparcie polityczne, które może zniknąć.
Paul Kenny, dyrektor generalny EHPA, powiedział, że Komisja Europejska w planie na kryzys energetyczny przedstawiła obniżki VAT i podatków oraz programy leasingu społecznego dla gospodarstw o niższych dochodach. Zaapelował do rządów UE o szybkie wdrożenie tych rozwiązań.
„Gdyby twój serwis streamingowy podniósł cenę, a potem zablokował filmy, znalazłbyś lepszy” – powiedział Kenny. „Konsumenci zrozumieli, że pompy ciepła są rozwiązaniem, gdy ceny i dostawy gazu oraz ropy są niestabilne”.
Badania opublikowane w 2024 roku wykazały, że połączenie pompy ciepła z fotowoltaiką staje się tańsze niż ogrzewanie gazowe w ciągu 11 do 14 lat. Wykazały też, że pompy ciepła powietrze-woda należą do najtańszych opcji ogrzewania domów, z instalacją słoneczną lub bez niej. W Niemczech nastroje społeczne i polityczne wokół polityki pomp ciepła pozostają zmienne, mimo szerokiego poparcia dla samej technologii, informował pv magazine 4 maja.
Dwa kontynenty, dwie wersje tego samego problemu. W PJM szok popytowy ma nazwę i krzywą wzrostu, a nadzorca rynku potrafi go policzyć. W Europie szok jest starszy i rozłożony na rynki gazu, ropy i prądu. Widać go w zamkniętych zakładach i przesuwających się budżetach gospodarstw domowych, a nie w jednej liczbie rok do roku. Łączy je pytanie, kto płaci. Monitoring Analytics ostrzega, że bez zmiany strukturalnej dotychczasowi odbiorcy biorą na siebie koszt nowego obciążenia. 350 pracowników Playmobil w Bawarii to drugi koniec tego zdania. A 30-procentowy spadek sprzedaży pomp ciepła w Austrii przypomina, że same sygnały cenowe nie zawsze niosą transformację, gdy wsparcie polityczne znika.
Źródła
3- 01Datacenters slurping juice help drive 75% jump in PJM power pricesEN
- 02High energy prices force Playmobil to end production in GermanyEN
- 03Heat pump sales rise 17% across Europe in Q1 as energy prices surgeEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.