Chiński napęd technologiczny: tanie elektryki, otwarte AI i walka z eksportem
Sprzedaż samochodów elektrycznych BYD w Australii wzrosła w pierwszej połowie tego roku o 124 procent. Chińskie modele AI z otwartymi wagami i łańcuchy dostaw baterii wymuszają reakcje polityczne od Waszyngtonu po Brukselę.

Chińska polityka technologiczna przestała być tylko planem przemysłowym. Reagują na nią teraz amerykańscy regulatorzy, europejscy producenci samochodów i australijscy konsumenci.
W czerwcu statek masowy BYD Zhengzhou, napędzany LNG, przybił do portu w Melbourne z 5 000 nowych samochodów elektrycznych na pokładzie. Ian Verrender, główny korespondent biznesowy ABC News, w tekście dla RNZ nazwał to największym pojedynczym transportem elektryków, jaki kiedykolwiek dotarł do Australii. Ładunek trafił na rynek bez własnego przemysłu samochodowego i z niewieloma barierami handlowymi. Verrender opisuje to jako międzynarodowy test dla branży motoryzacyjnej.
Chińskie marki ruszyły szybko. W pierwszej połowie tego roku sprzedaż BYD wzrosła o 124 procent, Chery o 77 procent, a Geely o 495 procent. W tym samym czasie Toyota spadła o 21 procent, Mazda o 17 procent, a Nissan o 32 procent. Wszystkie chińskie wzrosty liczone są od znacznie mniejszej bazy, co zawyża wartości procentowe. Kierunek jest jednak trudny do podważenia.
W zeszłym miesiącu prawie jedna czwarta sprzedanych w Australii samochodów była w pełni elektryczna, wobec 7 procent rok wcześniej, według tej samej relacji.
Chiny ustawiły politykę, która stoi za tymi liczbami, na długo przed przybyciem statków. Wypychały firmy bateryjne, takie jak BYD, w stronę motoryzacji już w 2000 roku. W 2009 roku wlały w ten projekt gotówkę i zachęty. Chciały ograniczyć zależność od importowanej ropy i jednocześnie oczyścić miasta. Przejęły też dominację w rafinacji i produkcji litu, kobaltu, manganu i grafitu. Według Verrendera odpowiadają obecnie za 90 procent światowej produkcji baterii. Korea Południowa wybrała droższą chemię niklowo-manganowo-kobaltową, Chiny postawiły na tańszy litowo-żelazowo-fosforanowy. Wiceprezes Toyoty Koji Sato powiedział w marcu na dorocznym spotkaniu z dostawcami: „Jeśli nic się nie zmieni, nie przetrwamy”.
Kolejnym frontem jest oprogramowanie. W tekście dla The Conversation ekspert od Chin i badacz open source przekonuje, że Pekin włączył rozwój otwartego oprogramowania do swojej narodowej strategii technologicznej. Kraje, które wyznaczą standardy techniczne i prawne, zachowają przewagę na dziesięciolecia, twierdzi badacz. Chińskie firmy używały otwartych licencji jako obejścia sankcji i kontroli eksportu. Gdy USA wpisały Huawei na czarną listę, Google odciął mu licencjonowane usługi Android. Huawei dalej budował na otwartym kodzie Androida, a potem wypuścił HarmonyOS NEXT i otwartą wersję o nazwie OpenHarmony. Wspierane przez państwo OpenAtom Foundation i Gitee, krajowa alternatywa dla GitHuba, obsługują teraz ten stos, obok openKylin i openEuler.
Spór o AI jest jeszcze ostrzejszy. Duże chińskie modele, w tym Qwen, DeepSeek, Kimi i GLM, mają zwykle otwarte wagi, a nie pełny otwarty kod źródłowy. To znaczy, że publikowane są parametry, ale nie dane treningowe ani metoda. Licencja Kimi K3 od Moonshot wymaga, by duzi licencjobiorcy wyraźnie eksponowali nazwę modelu. Licencja społecznościowa MiniMax M3 zakazuje zastosowań zabronionych przez „obowiązujące przepisy prawa”, nie mówiąc, której jurysdykcji dotyczą. Dwujęzyczne licencje, takie jak Mulan PSL v2 i OpenAtom Model License, stanowią, że w sporach rozstrzyga tekst chiński.
MIT Technology Review doniósł 20 lipca, że premiera Kimi poróżniła doradców prezydenta Donalda Trumpa ds. AI. David Sacks, do marca pełniący funkcję doradcy prezydenta ds. AI i kryptowalut, nazwał modele Anthropic „z lobotomizowanymi” i „woke”. Skrytykował firmy AI, które „chcą, żeby rząd wyeliminował ich konkurencję z open source”. Urzędnik Pentagonu Emil Michael nazwał nowego szefa OpenAI ds. strategicznych perspektyw „największym wiejskim idiotą”. Stało się to po tym, jak były doradca Trumpa Dean Ball opisał proces weryfikacji modeli w Białym Domu jako „faktyczny reżim licencyjny dla frontier AI”.
Pekin odpowiedział na presję kontroli eksportu w sądzie i w oświadczeniach ministerstw. The Guardian doniósł 10 września, że proces USA przeciw Huawei rozpoczął się w federalnym sądzie w Brooklynie. Adwokat Departamentu Sprawiedliwości Taylor Stout powiedział tam ławie przysięgłych: „Kradzież, kłamstwa, tuszowanie. Przez 20 lat w ten sposób Huawei, ogromna chińska firma telekomunikacyjna, krzywdził amerykańskie firmy i nadużywał amerykańskiego systemu finansowego”. Adwokat obrony Brian Heberlig odparł, że sprawa „dotyczy konkurencji, nie spisku. Innowacji, nie kradzieży”. Rzecznik chińskiego MSZ powiedział, że rząd „zdecydowanie sprzeciwia się tłumieniu i powstrzymywaniu chińskich przedsiębiorstw przez stronę amerykańską”.
Baterie pokazują, jak trudne będzie rozplątanie tych powiązań. MIT Technology Review doniósł 10 września, że rozporządzenie wykonawcze z końca sierpnia ogłosiło stan wyjątkowy i faktycznie zakazuje chińskich baterii w magazynach energii na skalę sieciową. Podatki importowe na baterie wzrosły w styczniu do 25 procent z 7,5 procent. Od 2026 roku 55 procent kosztów materiałów w nowych projektach magazynowania musi pochodzić spoza Chin i innych objętych ograniczeniami krajów, żeby projekt kwalifikował się do ulg podatkowych. Analityk Shan Tomouk z Benchmark Mineral Intelligence nazwał całkowity zakaz „pewnym zaskoczeniem”. Isshu Kikuma z BloombergNEF powiedział, że projekty mogą się opóźnić albo w „najgorszym przypadku” zostać anulowane. Ogniwa produkowane w USA są nadal znacznie droższe od chińskich, a krajowa podaż może nie zaspokoić popytu aż do późnych lat 2030.
Źródła
5- 01How China won the car wars with cheap EVs loaded with technologyEN
- 02China is shaping the future of open-source technology – including AIEN
- 03China's AI models have Trump's AI world at war with itselfEN
- 04China's Huawei branded a criminal enterprise as tech firm's US trial opensEN
- 05Can the US battery market untangle from China?EN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.