Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Ceny energii w Europie: przemysł tnie produkcję, koszty paliw rosną

Według danych opublikowanych w poniedziałek średnia krajowa cena benzyny w Australii wzrosła w ciągu tygodnia o ponad 10 centów za litr, do 237,5 c/l. Globalny szok energetyczny nadal odbija się na gospodarkach przemysłowych.

GospodarkaWyjaśnienieEwa NowickaOpublikowano: 28 września 20267 min czytaniaŹródła 7
Ceny energii w Europie: przemysł tnie produkcję, koszty paliw rosną

W poniedziałek blog na żywo „Guardiana” z Australii podał, powołując się na Australijski Instytut Paliw, że średnia krajowa cena benzyny wzrosła w ciągu tygodnia o ponad 10 centów za litr, do 237,5 c/l. Olej napędowy podrożał o ponad 13 centów, do 286,7 c/l. Tekst, aktualizowany 28 września, wiązał ten skok z zakłóceniami dostaw ropy naftowej i ukraińskimi atakami na rosyjskie rafinerie. Autorzy odnotowali też, że główny ekonomista AMP Shane Oliver ostrzegał, iż benzyna może przekroczyć 2,70 dol. za litr.

To jeden rynek krajowy. Ta sama presja jest widoczna w całej Europie.

Problem Europy nie polega na jednej liczbie. To ucisk złożony z kilku warstw. Hurtowe koszty energii są wysokie, fabryki dochodzą do wniosku, że produkcja w Europie przestała się opłacać, a politycy wciąż spierają się o dopłaty, podczas gdy baza przemysłowa po cichu się kurczy. Tylko w ostatnim tygodniu nagłówki z kontynentu zdominowały zamknięcia zakładów i ostrzeżenia o cenach. Jedna niewygodna informacja zwracała uwagę. Firmy, które mają budować europejską przyszłość czystych technologii, coraz częściej kupują sprzęt w Chinach.

Koszty paliw rosną, a popyt stoi w miejscu

Australia jest przydatnym punktem odniesienia. Jej rynek nie jest identyczny z niemieckim czy włoskim, ale pokazuje, jak szybko szok podażowy przenosi się do domowych budżetów, a potem do decyzji banku centralnego. Według relacji „Guardiana” na żywo Reserve Bank of Australia ma we wtorek podnieść stopę gotówkową z 4,25% do 4,6%. Byłaby to czwarta podwyżka w tym roku. Logika jest prosta. Paliwo pcha w górę koszty towarów i usług, inflacja pozostaje uparta, a stopy rosną.

Ekonomiści cytowani w tym samym tekście wiązali wzrost cen ropy z trwającym konfliktem USA i Izraela z Iranem oraz z ukraińskimi atakami na rosyjskie moce rafineryjne. To nie są europejskie wydarzenia, ale to one ustalają cenę, po której europejski przemysł kupuje energię. Cena ta jest wysoka wystarczająco długo, by decyzje firm stawały się strukturalne, a nie cykliczne.

Jeden świeży przykład: 27 września Inspenet poinformował, że Ineos zamknie trzy zakłady chemiczne z powodu wysokich kosztów energii. To jedna linijka w zatłoczonym cyklu informacyjnym, ale właśnie takie linijki się liczą. Gdy firma chemiczna zamyka moce w Europie, nie czeka na cenę gazu w następnym kwartale. Uznaje, że długoterminowa struktura kosztów nie działa.

Ceny słońca rosną, ale rosną też ceny modułów

Czysta energia nie jest odporna na ten problem. 25 września pv magazine podał, że chiński producent falowników i magazynów Growatt podniesie ceny od 8 października. Podwyżka obejmuje falowniki strunowe, hybrydowe i magazynowe, szafy magazynowe dla przemysłu i firm oraz domowe systemy magazynowania, o około 5% do 10%. Firma tłumaczyła ją wyższymi kosztami surowców, ciaśniejszą podażą kluczowych komponentów i rosnącymi kosztami produkcji.

Wcześniej zrobił to Sungrow, który od 20 września podniósł ceny kilku kategorii falowników fotowoltaicznych o około 5% do 15%, podał ten sam tekst pv magazine. Oba ruchy razem sugerują, że presja kosztowa nie ogranicza się do ropy i gazu. Przechodzi przez łańcuch dostaw sprzętu elektrycznego, od którego Europa zależy w transformacji energetycznej.

W Stanach Zjednoczonych obraz jest jeszcze ostrzejszy. Anza, firma zajmująca się danymi o fotowoltaice i magazynowaniu, spodziewa się skoku cen amerykańskich modułów PV o co najmniej 40% po wejściu w życie 4 grudnia taryfy sekcji 232 na produkty z polikrzemu, podał pv magazine 26 września. Mediana ceny importowanych modułów wynosiła 0,27 dol./W przed proklamacją z 7 sierpnia. Teraz wynosi 0,38 dol./W dla dostaw po 4 grudnia u dostawców, którzy już zmienili cenniki. Anza radzi deweloperom działać od razu: zabezpieczyć moduły, które są już w USA, przyspieszyć import albo zmienić strategię zakupową.

„Deweloperzy muszą wiedzieć, co jest dostępne teraz, w jakiej cenie i na jakich warunkach, i szybko wybrać strategię, która ma najwięcej sensu dla ich projektu” powiedział Aaron Hall, prezes Anzy, w oświadczeniu cytowanym przez pv magazine.

Przypadek USA to nie Europa, ale mechanizm jest ten sam. Bariery handlowe, ograniczenia podaży i koszty surowców pchają w jednym kierunku. Dla europejskich deweloperów dodatkową komplikacją jest to, że UE próbuje jednocześnie budować krajową bazę produkcyjną i utrzymać przystępną energię. Te dwa cele nie zawsze da się pogodzić.

Producent, który nic nie sprzedał w Europie

Najbardziej zaskakująca liczba tygodnia przyszła od ASML, holenderskiej firmy o największej kapitalizacji w Europie i jedynego na świecie dostawcy systemów litografii w skrajnym ultrafiolecie. 25 września Tom's Hardware podał, że ASML nie sprzedał w Europie żadnego sprzętu litograficznego w 2026 roku. Europa odpowiadała za 1% przychodów ASML w 2025 roku, 5% w 2024, 4% w 2023 i 2% w 2022. W dwóch pierwszych kwartałach 2026 roku było to 0%.

„Nie sprzedajemy w Europie absolutnie nic” powiedział Frank Heemskerk, wiceprezes ASML ds. public affairs, podczas panelu w De Balie w Amsterdamie. „Bo Europa nie inwestuje i bo w Europie nie buduje się fabryk czipów. To naprawdę niepokojące”.

Heemskerk przekonuje, że Europa skupiła się na dotowaniu podaży, czyli budowie fabryk, a nie zrobiła dość, by zagwarantować popyt na produkowane w Europie czipy. „Powinniśmy robić znacznie więcej, żeby tworzyć popyt” powiedział. Dodał, że ASML rozmawia z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen o wykorzystaniu siły rynkowej Europy.

W tym samym tygodniu przegląd branży czipów SemiEngineering, opublikowany 25 września, odnotował, że Departament Handlu USA wydał tymczasową regułę ograniczającą gromadzenie zapasów polikrzemu i jego pochodnych przed wejściem w życie środków z sekcji 232 4 grudnia. Podał też, że chińskie władze badają użycie technologii sieciowej firmy Broadcom w kontrolowanych przez państwo centrach danych. Według SIA Chiny chcą osiągnąć 80% samowystarczalności w czipach do 2030 roku, z 20-procentową przewagą cenową dla kwalifikowanych krajowych produktów w zamówieniach publicznych.

To nie są historie o energii w wąskim sensie. Ale są z nią związane w sposób, który ma znaczenie. Fabryki czipów należą do najbardziej prądożernych obiektów, jakie kiedykolwiek zbudowano. Jeśli Europa ich nie buduje, nie tylko przegrywa wyścig półprzewodników. Traci też popyt, który uzasadniałby nową infrastrukturę energetyczną.

Spór polityczny, który się nie rozstrzygnął

Europejski sektor technologiczny odpiera tymczasem inną narrację. 24 września POLITICO podało, że europejscy liderzy technologii i eksperci od cyberbezpieczeństwa coraz głośniej odrzucają ostrzeżenia formułowane w USA o ryzyku wyginięcia ludzkości z powodu AI. „Niestety, zrobiło się z tego »nadchodzi Terminator«” powiedział James Wise, partner w Balderton Capital i szef rządowego funduszu suwerennego AI w Wielkiej Brytanii. „Nie sądzę, żeby Terminator nadchodził”.

Debata o AI może wydawać się odległa od cen energii, ale oba wątki łączy to samo pytanie: gdzie dalej trafią europejskie inwestycje przemysłowe? Centra danych potrzebują prądu. Ceny prądu w Europie są wysokie. Tekst POLITICO odnotowuje, że w poniedziałek przywódcy 22 państw przyjęli deklarację, iż AI musi pozostać pod ludzkim kierownictwem, nadzorem i kontrolą. Nie ma tam słowa o tym, kto zapłaci za energię elektryczną.

W tej luce między deklaracjami politycznymi a przemysłową rzeczywistością mieści się cała europejska historia. Komisja Europejska działa. Przyjęła deklarację w sprawie AI, rozmawia z ASML o działaniach po stronie popytu i ostrzegła, że ograniczenia eksportowe oleju napędowego z USA mogą pogłębić presję na ceny energii w Europie, według relacji z 24 września cytowanej w ostatnich nagłówkach. Ale zakłady wciąż się zamykają, ceny paliw wciąż rosną, a producenci wciąż szukają wzrostu gdzie indziej.

26 września El Pais opublikował długi tekst o branży rowerów elektrycznych, który przy uważnej lekturze dotyczy tego samego problemu. Europejscy producenci, pisze gazeta, stracili umiejętność prostego wyjaśnienia swoich produktów. Są teraz zależni od chińskich silników Avinox, spółki zależnej DJI. „Chiny wygrały tę bitwę” powiedział gazecie menedżer hiszpańskiej marki rowerów. Paralela nie jest idealna, ale schemat jest znajomy. Europejski przemysł jest mocny w inżynierii, słabszy w opowiadaniu o produkcie, a potem kupuje kluczowy komponent za granicą.

Ceny energii są tłem tego wszystkiego. Nie są jedynym powodem, dla którego Ineos zamyka zakłady, a ASML nic nie sprzedaje u siebie. Ale sprawiają, że każda inna decyzja staje się trudniejsza. A ponieważ ceny ropy wciąż są wysokie, presja nie słabnie.

Komentarze 0

Źródła

7
  1. 01Australia news live: fuel prices rise ahead of interest rate decisionEN
  2. 02Chinese PV Industry Brief: Growatt raises inverter, battery prices by up to 10%EN
  3. 03Anza expects at least a 40% spike in U.S. solar module prices after Section 232EN
  4. 04ASML says it sold 'absolutely nothing' in Europe in 2026EN
  5. 05Chip Industry Week In ReviewEN
  6. 06Don't believe the doomers: Europe's tech industry slams AI panicEN
  7. 07Las bicicletas eléctricas se pasan de potenciaES

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Ewa Nowicka

Ewa Nowicka

Gospodarka, biznes i świat

Ewa Nowicka pisze dla FLASH24 o biznesie, świecie i gospodarce, opierając się na danych GUS, Eurostatu i sprawozdaniach finansowych, a nie na komunikatach PR. W swojej pracy sprawdza zgodność raportów kwartalnych z wpisami w KRS i porównuje liczby z kilku niezależnych źródeł. Rozmawia z analitykami i przedsiębiorcami, a w kalendarzu pilnuje terminów publikacji wyników spółek technologicznych. Prywatnie interesuje się rachunkowością spółek technologicznych, co pozwala jej wyłapywać nieścisłości w bilansach, oraz jeździ rowerem cargo. Nie publikuje informacji, których nie potwierdzi w co najmniej dwóch dokumentach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.