Google zatrzymuje AdX. Kolejny spór antymonopolowy dotyczy AI
Sędzia federalna orzekła, że Google nie musi sprzedawać AdX, giełdy reklamowej w centrum sprawy antymonopolowej Departamentu Sprawiedliwości USA. Decyzja zachowuje model biznesowy firmy, ale ustalenie o monopolu zostaje w mocy.

Sędzia Leonie Brinkema z Sądu Okręgowego Wschodniego Dystryktu Wirginii wydała 2 września decyzję o środkach zaradczych w sprawie ad tech. 26 września poinformował o tym RS Web Solutions. Google pozostaje uznanym prawomocnie monopolistą, ale zachowuje giełdę. To rozróżnienie ma znaczenie, bo sprawa rozpadła się teraz na dwie. Jedna dotyczy tego, co Google musi zrobić. Druga tego, co już zrobił, i ta część idzie do apelacji.
Co sędzia faktycznie nakazała
Brinkema odrzuciła strukturalne środki zaradcze DOJ, wynika z omówienia decyzji przez ALM Corp. To znaczy: żadnej przymusowej sprzedaży AdX. Nie ma też otwarcia kodu logiki aukcji w serwerze reklamowym wydawców Google, DFP czy DoubleClick for Publishers. Nie ma również warunkowego wydzielenia tego, co branża nazywa czasem DFP Remainder. Sędzia przyjęła natomiast większość środków behawioralnych proponowanych przez rząd, z własnymi modyfikacjami. Nakazała Google i DOJ złożenie wspólnie uzgodnionego wyroku końcowego w ciągu 30 dni. Pełne uzasadnienie ma pozostać pod klauzulą poufności przez około dwa tygodnie.
Środki behawioralne zmieniają to, jak Google działa w aukcji, a nie to, kto ją posiada. Relacje o praktykach aukcyjnych wskazują na zniesienie zapisów o „pierwszym spojrzeniu” i „ostatnim spojrzeniu”, które dawały giełdzie Google wgląd w konkurencyjne oferty, zanim te weszły do walki. Mowa też o kontroli jednolitych zasad cenowych, które ograniczały wydawcom sprzedaż zasobów różnym kupującym. Google część z tego wygaszał sam: w grudniu 2025 roku zniósł jednolite ceny w Ad Managerze, pozwalając wydawcom ustalać odrębne progi cenowe dla poszczególnych kupujących. Ustalenie odpowiedzialności pozostaje nietknięte. Trwający trzy tygodnie proces przed sędzią w Aleksandrii w kwietniu 2025 roku wykazał, że Google nielegalnie zmonopolizował zarówno rynek serwerów reklamowych dla wydawców, jak i rynek giełd reklamowych, oraz bezprawnie powiązał oba te rynki, wynika z ówczesnego orzeczenia Brinkemy. Ustalenie to mówiło, że działania Google istotnie zaszkodziły wydawcom, procesowi konkurencji, a w konsekwencji ludziom czytającym treści w otwartym internecie. Google zapowiedział apelację po zakończeniu etapu środków zaradczych.
Obie strony ogłosiły sukces. DOJ utrzymał ustalenie o monopolu. Google zatrzymał AdX. PubMatic, który prowadzi konkurencyjną platformę po stronie podaży, wydał oświadczenie chwalące behawioralne środki DOJ jako zwycięstwo konkurencji, relacjonował ALM Corp. DOJ przekonywał w piśmie sądowym, że Google nie można ufać w kwestii przestrzegania zobowiązań behawioralnych. Prawnicy Google odpowiedzieli, że „nieufność nie jest wiarygodną podstawą do porzucenia utrwalonej zasady domyślnego stosowania środków zaradczych w sprawach antymonopolowych”.
Inny argument antymonopolowy, o AI
Gdy sprawa ad tech wchodzi w fazę środków zaradczych, kształtuje się osobny spór antymonopolowy o sam rozwój AI. Czterech powodów, którzy wykupili subskrypcje ChatGPT, Claude, Grok lub Gemini, złożyło pozew zbiorowy w fazie proponowanej. Twierdzą, że twórcy tych modeli naruszyli prawo antymonopolowe, zgadzając się na spowolnienie rozwoju AI, informował Tom's Hardware 21 września, powołując się na Associated Press.
Pozew przekonuje, że układ „obniży wartość, jaką konsumenci otrzymują za płatne subskrypcje AI”. Według niego koordynacja zaczęła się w lipcu 2026 roku, po tym jak czołowe laboratoria AI podpisały oświadczenie uznające „intensywną presję konkurencyjną, by nie spowalniać” rozwoju jednostronnie. Powodowie przyznają, że wolniejszy rozwój AI może być potrzebny ze względów bezpieczeństwa. Propozycję współpracy założyciela Anthropic Dario Amodeia nazywają jednak „skrótem”, który „zastępuje indywidualną odpowiedzialność zbiorową powściągliwością”.
„AI szybko wymknie się spod ludzkiej kontroli i może nas wszystkich zabić, jeśli pozwolimy, by bezpieczeństwo AI i protokoły... kontrolowały prywatne, interesowne umowy między najpotężniejszymi na świecie nastawionymi na zysk firmami technologicznymi” – powiedział Nick Rowley, główny pełnomocnik powodów.
Esej Amodeia uznawał ryzyko antymonopolowe i sugerował, że liczy na wyjątek od rządu. Sam Altman z OpenAI odpowiedział na X: „Popieramy federalne ramy, które ustalą spójne wymogi bezpieczeństwa dla frontier AI. Nie sądzimy jednak, by trzeba było czekać na wyłączenie antymonopolowe albo ustawę, żeby zacząć pracę nad zapewnieniem tego zaufania”. Administracja Trumpa odrzuciła pomysł; prezydent nazwał wizję przejęcia świata przez AI „OSZUSTWEM”. Chińskie media państwowe również skrytykowały propozycję, a China Daily nazwał ją „klubem, którego zasady członkostwa spisano, zanim ogłoszono listę gości”.
Europa odpiera katastroficzną narrację
Sama panika wokół bezpieczeństwa AI, z której zrodziła się propozycja współpracy, jest w Europie kwestionowana. POLITICO podało 24 września, że europejscy menedżerowie technologiczni i specjaliści od cyberbezpieczeństwa ostro odpierają ostrzeżenia o zagładzie ludzkości przez AI, pochodzące z USA. Twierdzą, że retoryka odwraca uwagę od praktycznej pracy nad obroną systemów. James Wise, partner w Balderton Capital i przewodniczący brytyjskiego rządowego funduszu suwerennej AI, powiedział POLITICO: „Niestety, to wskoczyło na poziom »nadchodzi Terminator«. Nie sądzę, żeby Terminator nadchodził”. Marcus Hutchins, badacz znany głównie z zatrzymania ataku ransomware WannaCry w 2017 roku, stwierdził, że czołowe laboratoria „ani nie powstrzymały go należycie, budując dość barier między agentami a otwartym internetem, ani nie oddzieliły wystarczająco agentów od siebie, ani nie monitorowały systemów dość uważnie, by interweniować”. OpenAI odmówiło komentarza i odesłało do swojego raportu o incydencie; Anthropic nie odpowiedział na prośbę o komentarz.
Dla Brukseli moment jest niezręczny. Przywódcy 22 państw przyjęli w poniedziałek deklarację, że AI musi pozostać pod ludzkim kierownictwem, nadzorem i kontrolą. Zasugerowali utworzenie globalnego reżimu nadzorczego, podało POLITICO. Zbiega się to ze spotkaniem G7 i szczytem Trump-Xi w czwartek. Środowisko cyberbezpieczeństwa w Europie twierdzi, że incydent z Hugging Face, który w orędziu o stanie Unii przywołała nawet przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, był mniej pokazem wymykającej się kontroli AI, a bardziej awarią piaskownicy.
Pod filozoficznym sporem leży twardy interes handlowy. Max Junestrand, współzałożyciel i dyrektor generalny Legory, amerykańsko-szwedzkiej firmy budującej narzędzia AI do pracy zespołowej dla prawników, nazwał incydenty hakerskie „w dużej mierze marketingiem”. Dodał jednak, że dostęp do najnowszych amerykańskich modeli jest kluczowy dla pracy jego firmy nad bezpieczeństwem. „Bezpieczeństwo liczy się nawet przed nowymi funkcjami” – powiedział POLITICO.
Nic z tego nie dzieje się w izolacji. W tym samym tygodniu, gdy krążyło postanowienie Brinkemy o środkach zaradczych, dane o finansowaniu w Europie pokazały, dokąd płynie kapitał. Cotygodniowe podsumowanie Tech.eu z 28 września odnotowało ponad 65 transakcji finansowania o wartości ponad 2 mld euro w całej Europie. Robotyka wzięła 508,3 mln euro, AI 406,6 mln euro, a healthtech 305,8 mln euro. Portugalia prowadziła wśród krajów z 510,9 mln euro, przed Holandią z 435,9 mln euro i Wielką Brytanią z 273,9 mln euro.
Szwajcaria daje węższe studium przypadku. Tech.eu podało 24 września, że szwajcarskie firmy technologiczne zebrały w pierwszej połowie 2026 roku ponad 1,1 mld euro. Dziesięć największych rund dało około dwóch trzecich sumy. Półprzewodniki przyciągnęły około 281 mln euro, energetyka 223 mln euro, a healthtech 220 mln euro. Ten wzorzec, skoncentrowany kapitał w kilku kapitałochłonnych sektorach, to właśnie to, czemu przyglądają się organy antymonopolowe po obu stronach Atlantyku.
W sieci energetycznej Departament Energii USA stawia inny zakład. Canary Media podało 24 września, że agencja przyznała 1,9 mld dolarów w ramach programu grantowego SPARK na 31 projektów w 26 stanach, dotyczących zaawansowanych technologii przesyłowych. Uczestniczące zakłady energetyczne zobowiązały się do 3,35 mld dolarów wkładu własnego, co daje łącznie 5,25 mld dolarów. Wśród odbiorców są American Electric Power, CenterPoint Energy, Duke Energy, Eversource Energy, Rocky Mountain Power i PPL Electric Utilities. Sekretarz energii Chris Wright powiedział w czwartkowym oświadczeniu, że granty pozwolą „wydobyć więcej z infrastruktury, którą już mamy, przesyłać więcej energii przez sieć i pomóc dostarczać przystępną, niezawodną i bezpieczną energię, która będzie napędzać amerykański dobrobyt przez kolejne dziesięciolecia”.
Na co patrzeć
- Wspólny proponowany wyrok końcowy Google i DOJ, należny w ciągu 30 dni od postanowienia z 2 września.
- Uzasadnienie Brinkemy po zdjęciu klauzuli poufności, spodziewane około dwa tygodnie po postanowieniu.
- Apelacja Google od ustalenia odpowiedzialności, gdy zakończy się etap środków zaradczych.
- Czy pozew o współpracę przy AI przetrwa wczesne wnioski procesowe i jak laboratoria odpowiedzą na zarzut „interesowności”.
- Czy europejskie działania regulacyjne, w tym deklaracja 22 państw, przełożą się na egzekwowanie prawa wobec amerykańskich dostawców AI.
Wspólny wątek jest taki, że antymonopol przestał być opowieścią o jednej branży. Ad tech dał środek zaradczy, który zmienił sposób działania, ale nie własność. AI daje teorię odpowiedzialności wymierzoną w warunki, na jakich buduje się modele. A pieniądze płyną dalej: ponad 2 mld euro w jednym europejskim tygodniu, według Tech.eu, dokładnie do tych kapitałochłonnych sektorów, które regulatorzy wskazują do kontroli.
Źródła
7- 01European tech weekly recap: Over €2B invested across 65+ dealsEN
- 02Anthropic, OpenAI, SpaceXAI, and Google face antitrust lawsuit for agreeing to slow AI developmentEN
- 03Advanced grid tech gets a $1.9B DOE boostEN
- 04Switzerland's top-funded tech companies in H1 2026EN
- 05Don't believe the doomers: Europe's tech industry slams AI panicEN
- 06Google Keeps Its Ad Exchange After Antitrust RulingEN
- 07Google Retains Advertising Exchange After Antitrust RulingEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.