Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Test Helical Fusion w 2027 roku i 59 megadżuli z Wielkiej Brytanii

Japońska Helical Fusion chce w 2027 roku rozpocząć wstępne testy zasilania w pilotażowym reaktorze Helix HARUKA, podała firma 29 września. Wzorem dla uzysku fuzyjnego pozostaje 59 megadżuli z brytyjskiej maszyny.

NaukaAnalizaRenata PawlakOpublikowano: 30 września 20265 min czytaniaŹródła 12
Test Helical Fusion w 2027 roku i 59 megadżuli z Wielkiej Brytanii

Helical Fusion, japoński startup, zapowiada, że w 2027 roku zacznie wstępne testy zasilania w swoim demonstracyjnym reaktorze fuzyjnym. Firma podała termin 29 września, gdy otworzyła plac budowy dla dziennikarzy, relacjonuje The Asahi Shimbun.

Maszyna, Helix HARUKA, stoi w Narodowym Instytucie Nauki o Fuzji (NIFS) w Toki, w prefekturze Gifu. Firma opisuje ją jako pierwszy japoński zintegrowany reaktor pilotażowy zbudowany w podejściu helikalnym. Ten układ skręca linie pola magnetycznego, żeby utrzymać plazmę. Budowa pierwszej spiralnej cewki ruszyła na początku roku i jest już w dużej części gotowa. To deklaracja na najbliższe lata. Dalszy horyzont jest ostrożniejszy. Helical Fusion zapowiada, że drugą cewkę i główne podzespoły zamontuje, jeśli pierwszy etap testów się powiedzie. Wśród tych części jest płaszcz ścienny z ciekłego metalu. Testy zasilania gotowego, zintegrowanego obiektu miałyby nastąpić około 2030 roku.

Prezes firmy, Takaya Taguchi, powiedział dziennikarzom, że celem jest komercyjna elektrownia już w latach czterdziestych. Zaznaczył też, że przeszkody nie kończą się na inżynierii. Wymienił koszty, bezpieczeństwo i tempo budowy.

Helical Fusion jest jedynym prywatnym spadkobiercą technologii fuzji helikalnej rozwijanej w NIFS, jednym z największych ośrodków badawczych nad fuzją na świecie. W 2025 roku firma zakończyła test działania cewki z nadprzewodnika wysokotemperaturowego (HTS). Test odtworzył środowisko magnetyczne wnętrza urządzenia fuzyjnego. Uzyskano stabilny przepływ prądu w warunkach nadprzewodnictwa, co firma nazwała pierwszym takim wynikiem na świecie. Według niej ten rezultat usunął główną przeszkodę w produkcji zintegrowanego reaktora demonstracyjnego.

Pytanie o moc wyjściową

Brakuje wciąż maszyny, która daje więcej energii, niż zużywa. Najczęściej cytowany świeży punkt odniesienia pochodzi sprzed tegorocznych doniesień. Joint European Torus (JET) pod Abingdon w Oxfordshire wytworzył około 59 megadżuli, czyli 11 megawatów energii, w pięciosekundowym wybuchu. Liczbę podał London Daily. Gazeta zauważyła, że eksperyment nadal pochłonął więcej energii, niż uwolniła reakcja.

Profesor Ian Chapman, szef Brytyjskiej Agencji Energii Atomowej, która współfinansuje JET i nim zarządza, nazwał wyniki przełomem. Profesor Ian Fells z Uniwersytetu w Newcastle określił 59 megadżuli energii cieplnej w ciągu pięciu sekund jako kamień milowy w badaniach nad fuzją. Profesor Sue Ions, inżynier jądrowa i członkini Królewskiej Akademii Inżynierii, powiedziała, że wyniki dają pewność, iż warto gonić za energią z fuzji. Wszystkie trzy wypowiedzi pochodzą z relacji London Daily.

Skalę warto mieć w pamięci. JET podgrzewa deuter i tryt do 150 000 000 stopni Celsjusza. Powstaje plazma około 10 razy gorętsza od Słońca. To ta reakcja dała 59 megadżuli. HARUKA od Helical Fusion to znacznie mniejszy krok. Kolejna maszyna firmy, HELIX KANATA o mocy 50 MW, pozostaje planem inwestycyjnym na lata trzydzieste.

Pieniądze ruszają się szybciej niż fizyka

Zapowiedzi finansowania publicznego i prywatnego pojawiły się jedna po drugiej. Rząd Japonii wpisał energię fuzyjną na listę 17 sektorów strategicznych. Do roku obrotowego 2040 chce zainwestować 3,1 bln jenów, około 19,7 mld dolarów, ze środków publicznych i prywatnych, podaje Asahi. Premier Sanae Takaichi jest opisywana jako zdecydowana zwolenniczka branży.

W Stanach Zjednoczonych, jak podaje The Fusion Report, Zoe Lofgren, członkini Komisji Nauki Izby Reprezentantów z ramienia mniejszości, i Jay Obernolte, przewodniczący podkomisji, przedstawili ponadpartyjny projekt American Leadership in Fusion Act. Ustawa przewiduje 10 mld dolarów na komercjalizację energii fuzyjnej. W tym 3,8 mld dolarów na placówki testowe dla materiałów i obiegu paliwa, 3 mld dolarów na nowy program demonstracyjny oparty na kamieniach milowych i 2 mld dolarów na istniejący program kamieni milowych.

Ten sam serwis informuje, że chińska grupa ENN rozpoczęła budowę Helong-2, platformy fuzji wodorowo-borowej w prowincji Hebei. Eksperymenty mają się odbyć do końca 2027 roku, a pierwsza energia z fuzji wodorowo-borowej jest celem na 2030 rok. Proxima Fusion i kraj związkowy Dolna Saksonia porozumiały się w sprawie budowy pierwszej w Europie wielkoskalowej fabryki taśmy HTS klasy fuzyjnej. Na dwa pierwsze etapy do 2029 roku zaplanowano około 140 mln euro, a land zobowiązał się do 21 mln euro.

Za tym idą umowy w łańcuchu dostaw. Commonwealth Fusion Systems złożył u Fujikury największe w swojej historii pojedyncze zamówienie na taśmę HTS, podaje strona informacyjna firmy. Pozyskała kolejny 1 mld dolarów, co podnosi łącznie zebrany kapitał do 4 mld dolarów. Firma podpisała też umowę o współpracy badawczej z A*STAR w Singapurze. Jako pierwsza firma fuzyjna złożyła wniosek do PJM Interconnection, największego hurtowego rynku energii elektrycznej w USA.

Nie każda liczba wskazuje w tę samą stronę. The Fusion Report zauważa, że podejścia aneutronowe mogą korzystać z tego samego cyklu termicznego albo z bezpośredniej konwersji energii. Chodzi o D-He3, za którym stoi Helion Energy, oraz p-B11, planowany przez TAE Technologies, Marvel Fusion i HB11 Energy. Bezpośrednią konwersję pokazano, ale nie jest gotowa do produkcji. W fuzji D-T neutron o energii 14,1 MeV wnosi około 80% całkowitej energii do płaszcza termicznego. Tam ciepło napędza turbinę i generator, mechanizm używany od ponad 140 lat.

Zatrudnienie pokazuje ten zwrot. The Fusion Report opisuje powołanie Sama Crisafulliego na głównego inżyniera systemów w Inertia. Ma za sobą 29 lat doświadczenia na stanowiskach kierowniczych i wykonawczych, w tym 12 lat w grupie generowania plazmy i kontroli energii w ASML. Serwis podaje to jako jeden z przykładów przejść specjalistów z półprzewodników, lotnictwa, energetyki jądrowej, przetwórstwa chemicznego, LNG i sektora użyteczności publicznej.

Nic z tego nie zmienia głównej niepewności. Siedemdziesiąt lat badań nie dało jeszcze reaktora nadającego się do komercyjnego użytku, zauważa Asahi w swoim tekście. Test Helical Fusion w 2027 roku to test zasilania, nie kamień milowy elektrowni. Sam prezes firmy wymienia koszty, bezpieczeństwo i tempo budowy obok problemów technicznych. Na razie rekord należy do JET i wynosi 59 megadżuli. Najnowsze zobowiązanie to termin 2027 roku w ośrodku w prefekturze Gifu.

Komentarze 0

Źródła

12
  1. 01Japan's fusion energy startup to begin power-on tests at pilot reactor in 2027EN
  2. 02UK scientists set new record for generating energy from nuclear fusionEN
  3. 03Fusion Energy - The Fusion ReportEN
  4. 04Press | Commonwealth Fusion SystemsEN
  5. 05The Download: OpenAI's chief research officer explains its hacking responseEN
  6. 06MI5 issues spy alert to UK universities over Chinese front co. stealing researchEN
  7. 07Chinese AI tool told researchers how to make bioweaponsEN
  8. 08Creatine may help build muscle even without exercise, researchers findEN
  9. 09OpenResearch: A local-first workspace for research agentsEN
  10. 10What's the Future for Pure Math Research in the Age of AI?EN
  11. 11Researchers develop wallpaper that generates powerEN
  12. 12Beyond Utilization: Energy-Conscious GPU Sharing for Inference ServingEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.