Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Jak działa sieć dezinformacji. Cztery udokumentowane przypadki

Kulisowy materiał z palestyńskiego filmu krótkometrażowego, opublikowany jako dowód, że Izrael inscenizuje śmierci, zebrał na X około dwóch milionów wyświetleń. Badacze i redakcje prześledzili kilka podobnych fałszywych twierdzeń do konkretnych sieci, a nie do spontanicznych pomyłek użytkowników.

Media i internetAnalizaAnna KaczmarekOpublikowano: 27 września 20265 min czytaniaŹródła 4
Jak działa sieć dezinformacji. Cztery udokumentowane przypadki

Badaczom dezinformacji rzadko udaje się zajrzeć do wnętrza takiej sieci. Między październikiem 2023 a sierpniem 2024 roku kilka spraw dało dokładnie taki wgląd: udokumentowane fałszywe twierdzenia, mierzalny zasięg i nazwiska po stronie sprawców. Razem pokazują, jak powstają, rozprzestrzeniają się i zarabiają współczesne operacje wpływu.

Najwyraźniejszy przykład przyszedł w pierwszych dniach wojny Izraela z Hamasem. Według The Guardian na nagraniu widać chłopca w czarnym T-shircie leżącego w czymś, co wygląda na krew, otoczonego kamerą i mężczyznami w jarmułkach i zielonych mundurach. Film trafił na X z podpisem „Video showing Israel attempting to create fake footage of deaths”. Wyświetlono go około dwóch milionów razy. W rzeczywistości był to kadr z kulis Empty Place, palestyńskiego filmu krótkometrażowego o pustce, jaką zostawili Palestyńczycy, którzy uciekli przed izraelską okupacją. Użytkownik, który go opublikował, przyznał później, że materiał mógł zostać użyty poza kontekstem.

To nie był odosobniony przypadek.

Drugie nagranie, też z TikToka, miało pokazywać schwytanych przez Hamas izraelskich generałów. Na X zebrało dwa miliony wyświetleń. Materiał opublikował wcześniej oficjalny kanał YouTube azerskiej służby bezpieczeństwa państwa. Widać na nim aresztowanych byłych przywódców separatystycznego rządu Górskiego Karabachu. Podrobiony dokument, z którego wynikało, że Joe Biden przekazał Izraelowi 8 mld dol. pomocy, wyświetlono 400 000 razy. The Guardian podał, że była to przerobiona wersja lipcowego memorandum Bidena o 400 mln dol. pomocy dla Ukrainy. Biały Dom potwierdził NBC, że dokument jest fałszywy. Czwarte nagranie, rzekomo pokazujące podziękowania Hamasu dla Ukrainy za broń, opublikowało konto powiązane z rosyjską grupą najemniczą Wagner. Wyświetlono je ponad 300 000 razy.

Mechanika liczy się tak samo jak fałsz. Na X Rada ds. Zaufania i Bezpieczeństwa została rozwiązana po przejęciu firmy przez Elona Muska w 2022 roku. Od tego czasu serwis opiera się na Community Notes, moderacji tworzonej przez użytkowników, która przerzuca na nich obowiązek poprawiania faktów. Komisja Europejska wysłała Muskowi list we wtorek, ostrzegając go w sprawie domniemanej dezinformacji o ataku Hamasu, w tym fałszywych informacji i „przestarzałych obrazów wykorzystanych ponownie”. The Guardian podał, że X współpracuje z UE przy jej prośbie o informacje.

Pat de Brún z Amnesty Tech powiedział The Guardian, że platformy takie jak Meta i X mają „wyraźne obowiązki wynikające z międzynarodowych standardów praw człowieka”. W czasie kryzysu i konfliktu te obowiązki rosną. De Brún dodał, cytowany przez gazetę, że „jednak zbyt często duże firmy technologiczne nie stają na wysokości zadania w obliczu takich sytuacji”.

Zamieszki w Wielkiej Brytanii w sierpniu 2024 roku pokazały, co się dzieje, gdy takie zaniedbania spotykają się z wybuchową lokalną historią. Po zabójstwie trzech dziewczynek w Southport w lipcu fałszywe twierdzenia o imieniu, religii i statusie migracyjnym napastnika rozeszły się w ciągu godzin. Hannah Rose z Institute for Strategic Dialogue powiedziała CNBC, że wpis na X fałszywie nazwał sprawcę „Ali al-Shakati” i przypisywał mu pochodzenie migracyjne oraz wiarę muzułmańską. Do godziny trzeciej po południu następnego dnia fałszywe nazwisko miało ponad 30 000 wzmianek tylko na X. Policja zdementowała te twierdzenia dzień po ich pojawieniu się, podając, że podejrzany urodził się w Wielkiej Brytanii. Narracja zdążyła już jednak zyskać popularność.

Część pracy wykonał algorytm rekomendacji. Rose powiedziała, że gdy użytkownicy wpisywali „Southport” na TikToku, sekcja „Others Searched For” promowała fałszywe nazwisko napastnika. Tak było jeszcze osiem godzin po tym, jak policja potwierdziła, że informacja jest nieprawdziwa. ISD znalazł podobne efekty na X, gdzie nazwisko trafiło do trendów.

Joe Ondrak z Logically powiedział CNBC, że fałszywe doniesienia działały jak „sposób na uzasadnienie i wzmocnienie istniejących uprzedzeń, stereotypów i spekulacji, zanim jakakolwiek ustalona prawda mogła się przebić”. Nazwał takie twierdzenia „kocimiętką” dla grup antymigracyjnych: „To dokładnie to, co trzeba powiedzieć, żeby wywołać znacznie ostrzejszą reakcję, niż byłaby prawdopodobnie bez tej dezinformacji”.

Telegram, według Ondraka, pełnił rolę konsolidującą. Wpychał twierdzenia do kanałów, które zaczynały jako społeczności antyszczepionkowe, a przejęły je skrajnie prawicowe postaci. Telegram zaprzeczył, że pomaga szerzyć dezinformację. Podał, że jego moderatorzy usuwają kanały i wpisy wzywające do przemocy. Analiza Logically powiązała przynajmniej część kont nawołujących do udziału w protestach ze skrajną prawicą. Wśród nich były odnośniki do National Action, organizacji zdelegalizowanej jako terrorystyczna w 2016 roku na mocy brytyjskiej ustawy o terroryzmie.

Operacja chińska jest większa i bardziej przemysłowa. CNN podało w listopadzie 2023 roku, że chiński rząd zbudował największą znaną operację dezinformacyjną w internecie. Nazywa się ją „Spamouflage” albo „Dragonbridge”, a setki tysięcy kont służą do nękania mieszkańców USA, polityków i firm. Meta podała, że w samym drugim kwartale 2023 roku usunęła grupę blisko 8 000 kont. Google powiedział CNN, że w ostatnich latach zamknął ponad 100 000 powiązanych kont. X podał, że zablokował setki tysięcy kont chińskich „wspieranych przez państwo” lub „powiązanych z państwem”. Departament Stanu USA opisał te taktyki jako część szerszego, wielomiliardowego wysiłku kształtowania globalnego środowiska informacyjnego.

Niepokój społeczny jest szeroki, choć nie zawsze dobrze poinformowany. Sondaż Ipsos zamówiony przez UNESCO, przeprowadzony na 8 000 osób w szesnastu państwach, w których w 2024 roku miały odbyć się wybory, pokazał, że 85% respondentów martwi się wpływem dezinformacji w internecie. 87% stwierdziło, że już zaszkodziła polityce ich kraju. Media społecznościowe były głównym źródłem wiadomości dla 56% użytkowników internetu, przed telewizją z 44%, choć zaufanie do nich jest niższe: 50% wobec 66% dla telewizji.

Odpowiedzią UNESCO był plan zarządzania oparty na siedmiu zasadach, opracowany na podstawie ponad 10 000 zgłoszeń z 134 krajów, zebranych w ciągu osiemnastu miesięcy. Guilherme Canela de Souza Godoi, szef sekcji ds. wolności wypowiedzi w tej organizacji, zauważył, że ponad pięćdziesiąt państw już reguluje media społecznościowe, często poza międzynarodowymi normami wolności słowa. Światowa konferencja regulatorów była planowana na 2024 rok.

Wspólny mianownik czterech przypadków to schemat, nie pojedynczy sprawca: stare nagrania, przetworzone dokumenty, garść kont o dużym zasięgu i systemy rekomendacji, które utrzymują fałszywe twierdzenia w obiegu, gdy sprostowania już się pojawiły. Zasięg da się zmierzyć. Sprzątania, jak dotąd, nie.

Komentarze 0

Źródła

4
  1. 01How Israel-Hamas war disinformation is being spread onlineEN
  2. 02Online disinformation sparked a wave of far-right violence in the UKEN
  3. 03China is using the world's largest online disinformation operation to harass AmericansEN
  4. 0485% of people worry about online disinformation, global survey findsEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Anna Kaczmarek

Anna Kaczmarek

AI, modele i technologie

Anna Kaczmarek pisze o technologiach, AI i modelach oraz mediach i internecie, opierając się na dokumentacji, repozytoriach i danych źródłowych, a nie na komunikatach prasowych. Przy testach modeli sprawdza karty techniczne, parametry wejściowe i liczy wyniki na tych samych zbiorach, zamiast powtarzać liczby od producentów. Czeka na premiery API i aktualizacje wag, rozmawia z inżynierami oraz porównuje wersje modeli pod kątem kosztów i opóźnień. Prywatnie self-hostuje usługi i konfiguruje sieci domowe, więc do redakcji wnosi praktykę z własnego serwera. Nie publikuje zapowiedzi ani parametrów, których nie może odtworzyć na własnym środowisku.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.