Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Prawdziwy problem z monopolem w tech to nie Google, tylko sposób, w jaki myślimy

Sędzia federalny orzekł we wrześniu, że Google złamał prawo antymonopolowe, a potem pozwolił firmie zachować całą giełdę reklamową. Trzy eseje opublikowane w ciągu ostatnich 72 godzin przekonują, że głębszy wstrząs dzieje się w naszych głowach, nie na salach sądowych.

BiznesAnalizaEwa NowickaOpublikowano: 30 września 20267 min czytaniaŹródła 4
Prawdziwy problem z monopolem w tech to nie Google, tylko sposób, w jaki myślimy

26 września Reuters poinformował, że Google zachowa swoją giełdę reklamową po decyzji antymonopolowej. To kolejny zwrot w sprawie, która przeszła już przez wiele rozpraw i orzeczeń. Według uzasadnienia odtajnionego na początku września Google złamał prawo antymonopolowe, ale sędzia nie nakazał sprzedaży AdX. Analitycy Bank of America nazwali wynik „poważnym dobrodziejstwem” w nocie z 30 września i podnieśli cenę docelową dla platformy reklamowej Magnite do 38 dolarów, podał Moomoo.

To jest zaczepka informacyjna. Trzy eseje opublikowane w ciągu ostatnich trzech dni sugerują jednak, że ważniejsza zmiana nie dotyczy tego, kto jest właścicielem aukcji reklamowej. Chodzi o to, co się dzieje, gdy maszyny zaczynają pisać teksty, wyceniać obligacje i słuchać naszych problemów.

Kowal, samochód i znajoma żałoba

Manuel Darcemont, programista, który wychował się w Mandres-en-Barrois na francuskiej prowincji, opublikował 30 września esej, w którym cofa rodzinną panikę wokół automatyzacji o cztery pokolenia. Jego prapradziadek był kowalem. Potem przez sąsiednie miasteczko przejechał samochód i został mechanikiem. „Zachował swój cel: pomagał ludziom się przemieszczać” – pisze Darcemont na swojej stronie. „Zmienił tylko technologię, przeszedł z koni na silniki”.

Ten tekst nie jest obroną branży technologicznej. To ostrzeżenie zarówno przed paniką, jak i przed samozadowoleniem. Darcemont mówi, że otaczają go programiści, którzy „budzą się każdego dnia i zastanawiają się, co z nimi będzie”, i znajduje pocieszenie w rodzinnym precedensie. Ale zachowuje ostrożność: „Nie każdy kowal został mechanikiem, a o tych, którym się nie udało, nigdy bym nie usłyszał. Nie będę więc udawał, że jego historia cokolwiek dowodzi”.

Jego właściwy argument jest węższy. Wielu programistów, twierdzi, napędza tworzenie rzeczy i patrzenie, jak ludzie ich używają, a nie sam akt kodowania. „Pragnienie pojawiło się przed kodem” – pisze. To rozróżnienie ma znaczenie, gdy automatyzacji podlega właśnie kod. Jeśli praca to kod, praca jest odsłonięta. Jeśli praca to cel, praca może się przesunąć.

Wall Street już przeprowadziła ten eksperyment

Marty Fridson zaczął jako trader obligacji korporacyjnych w 1976 roku, a jego relacja dla Stories.Finance, opublikowana 30 września, jest użyteczną grupą kontrolną. Żadnych komórek, komputerów osobistych, arkuszy kalkulacyjnych, e-maili ani internetu. Inwentarz obligacji prowadził na kartach indeksowych o wymiarach 4 na 6 cali, po jednej na obligację. Oferty kupna i sprzedaży przychodziły od brokerów międzydealerskich przez telefon. Nosił w kieszeni koszuli książkę adresową i co stycznia przepisywał każdy numer do nowego wydania.

Fridson dał się podejść na obligacjach Consolidated Edison, bo w metrze czytał New York Timesa zamiast Wall Street Journal, a Times nie poinformował o podwyższeniu ratingu. Trader z innej firmy zobaczył jego nieaktualną ofertę w Blue List i kupił przed otwarciem notowań. „Ukłon dla tego tradera za jego czujną zagrywkę” – pisze Fridson – „ale nie sądzę, żeby takie opóźnienie informacyjne mogło dziś wystąpić”.

Transformacja nie dokonuje się wyłącznie przez innowację technologiczną. Muszą się też zmienić nawyki ludzi.

To zdanie warto zapamiętać. VisiCalc pojawił się tuż przed latami 1980. Terminale Bloomberga stały się dostępne po raz pierwszy w 1982 roku. Narzędzia były. Nawyki przyszły później. Fridson nie stał się innym profesjonalistą, gdy pojawił się arkusz kalkulacyjny. Stał się szybszy, a opóźnienie, które kiedyś kosztowało go transakcję, przestało być możliwe.

Tekst kończy się w połowie zdania w wersji opublikowanej 30 września, więc dostajemy tylko wstęp do jego ostatniej anegdoty o przejściu od analityka kredytowego do dyrektora ds. badań. Argument pozostaje jednak cały. Technologia nie przebudowała branży inwestycyjnej z dnia na dzień. Zrobiło to zachowanie.

Interfejsy, które stają się częścią ciebie

Esej Breta Victora „Thought as a Technology” z 2016 roku, który wypłynął ponownie 30 września, przedstawia teoretyczną wersję tego samego punktu. Victor opisuje, jak jako 11-latek w salonie Apple używał MacPaint i poczuł zachwyt, gdy kliknął region, a program go wypełnił. „Wiedział, gdzie są granice” – pisze. Mógł cofać błędy jednym kliknięciem myszy.

Jego teza jest większa niż nostalgia. Niektóre interfejsy to technologie poznawcze: zewnętrzne artefakty, które internalizujemy, a potem nimi myślimy. Język jest oczywistym przykładem. Myślenie wizualne, przekonuje, jest kolejnym. Dorośli, którzy nie potrafią rysować, nie mają braku wyświetlacza rastrowego w umyśle; utknęli w systemie symbolicznym, który ogranicza zarówno to, co widzą, jak i to, co mogą pojąć.

„Zaczynasz myśleć za pomocą interfejsu” – pisze Victor – „ucząc się wzorców myślowych, które kiedyś wydawałyby się dziwne, ale stają się drugą naturą”. To opis płynności, a także zależności. Gdy narzędzie zostaje zinternalizowane, jego usunięcie nie przypomina utraty gadżetu. Przypomina utratę słownictwa.

Co robią z nami chatboty

Najostrzejszą wersję argumentu przedstawia Sherry Turkle z MIT, której książka „Artificial Intimacy: Who We Become When We Talk to Machines” ukazała się nakładem Little, Brown and Company 29 września. MIT News opublikował tego samego dnia wywiad z nią. Turkle, socjolożka i psycholożka kliniczna, zajmuje się tym tematem od czterech dekad: „The Second Self” w 1984, „Life on the Screen” w 1997, „Alone Together” w 2011, „Reclaiming Conversation” w 2015.

Jej nowa książka jest zbudowana wokół etapów życia człowieka. Jeden z rozmówców, konsultant finansowy, którego nazywa Brianem, pyta chatbota, czy jego była dziewczyna miała rację, mówiąc, że jest emocjonalnie niedostępny. „Gdy tylko prosi program, by mówił o intymności, wymaga od niego ponad siły” – pisze Turkle. Ośmiolatek traktuje ChatGPT i dziadków jako tę samą kategorię: „rzeczy, do których sięgasz w telefonie”. Matka, doktorantka, używa chatbota do bajek na dobranoc, a jej córka myśli, że chatbot to „osoba w telefonie, absolutnie”.

Wniosek Turkle jest bez ogródek. „Ludzie myślą, że empatia maszyny to to, czym jest empatia, a potem odwracają się od ludzi w swoim życiu, bo nie są wystarczająco empatyczni” – mówi. „Doprowadzamy się do sytuacji, w której ludzie są zbyt dużym wysiłkiem, dokładnie w momencie, gdy nigdy nie potrzebowaliśmy innych bardziej”.

Zauważa też, że chatboty łączono z głośnymi przypadkami samobójstw nastolatków, czasem po tym, jak nastolatki wciągały się w długie dialogi z narzędziami do rozmowy. I stawia granicę w kwestii dzieciństwa: „Dzieci nie mogą nauczyć się zaufania od urządzenia, które nie tylko kłamie, ale nie wie, kiedy kłamie”.

Sala sądowa i umysł

Czytane razem, cztery teksty tworzą argument, którego relacje z sali sądowej nie potrafią postawić. Sprawa Google dotyczy struktury rynku: kto jest właścicielem giełdy, kto ustala dolną granicę, kto dostaje dane. Orzeczenie odtajnione we wrześniu stwierdziło, że Google złamał prawo, i pozostawiło giełdę na miejscu. Bank of America powiedział klientom 30 września, że to dobre dla Magnite, którego cenę docelową podniósł do 38 dolarów, według Moomoo. Law360 podał 29 września, że firma produkująca roboty chirurgiczne argumentuje, iż Dziewiąty Okręg „rozszerza” prawo antymonopolowe. Granica prawna się przesuwa.

Ale Darcemont, Fridson, Victor i Turkle opisują inną granicę. Historia Fridsona dotyczy opóźnienia, które kiedyś istniało między wydarzeniem a wiedzą tradera o nim, i opóźnienia, którego już nie ma. Victora dotyczy narzędzia, które przestaje być odczuwane jako narzędzie. Turkle dotyczy programu, który oferuje coś, co nazywa udawaną empatią, i ludzi, którzy to przyjmują, bo prawdziwa empatia jest męcząca.

Żadne z nich nie mówi, że sprawa antymonopolowa nie ma znaczenia. Mówią, że sprawa jest pochodną czegoś starszego. Kowal nie stracił celu, gdy przyjechał samochód. Zmienił to, co trzymał w rękach. Pytanie Turkle brzmi, czy tym razem zmieniamy coś, czego nie potrafimy odłożyć.

Darcemont na przykład nie jest pewien, czy odpowiedź jest techniczna. „A jeśli to, co kochaliśmy w tej pracy, nigdy nie było tylko kodem?” – pyta. To pytanie dotyczy znacznie więcej niż oprogramowania i nie może na nie odpowiedzieć sędzia federalny.

Komentarze 0

Źródła

4
  1. 01The last time my family was replaced by technologyEN
  2. 02When the Tech Revolution Came to Wall StreetEN
  3. 03Thought as a Technology (2016)EN
  4. 04Who we become when we talk to machinesEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Ewa Nowicka

Ewa Nowicka

Gospodarka, biznes i świat

Ewa Nowicka pisze dla FLASH24 o biznesie, świecie i gospodarce, opierając się na danych GUS, Eurostatu i sprawozdaniach finansowych, a nie na komunikatach PR. W swojej pracy sprawdza zgodność raportów kwartalnych z wpisami w KRS i porównuje liczby z kilku niezależnych źródeł. Rozmawia z analitykami i przedsiębiorcami, a w kalendarzu pilnuje terminów publikacji wyników spółek technologicznych. Prywatnie interesuje się rachunkowością spółek technologicznych, co pozwala jej wyłapywać nieścisłości w bilansach, oraz jeździ rowerem cargo. Nie publikuje informacji, których nie potwierdzi w co najmniej dwóch dokumentach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.