Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Quantinuum H2 uruchamia uniwersalny zbiór bramek z nieabelowych anyonów

Zespół badaczy twierdzi, że pokazał kompletny zestaw operacji kwantowych z użyciem nieabelowych anyonów. Eksperyment działał na 54 splątanych kubitach procesora jonowego H2 firmy Quantinuum, a pracę opublikował Uniwersytet Chicagowski w „Nature”.

TechnologiaNewsMarta ZielińskaOpublikowano: 28 września 20267 min czytaniaŹródła 5
Quantinuum H2 uruchamia uniwersalny zbiór bramek z nieabelowych anyonów

Wynik ogłosił Uniwersytet Chicagowski, a 25 września opisał ScienceDaily. To pierwszy eksperyment pokazujący, że takie podejście może udźwignąć cały zakres operacji potrzebnych do uniwersalnego liczenia kwantowego. Zespół tworzyli ludzie z Pritzker School of Molecular Engineering przy Uniwersytecie Chicagowskim, Harvardu, Stony Brook University i Quantinuum.

To węższe twierdzenie niż „uniwersalny komputer kwantowy istnieje”. Chodzi o zbiór bramek, czyli operacje, jakie można wykonać na chronionej informacji, gdy już zakoduje się ją w określony sposób. Rozróżnienie ma znaczenie dla każdego, kto czyta komunikat, bo słowa „uniwersalny” i „odporny na błędy” bywają w zapowiedziach kwantowych używane luźno. Wynik nie oznacza gotowej maszyny. Oznacza, że pewien zestaw operacji działa w zasadzie.

Co właściwie zrobił eksperyment

Nieabelowe anyony nie leżą gdzieś gotowe do znalezienia. Powstają wewnątrz obwodu kwantowego, gdy spląta się wiele zwykłych kubitów i stan zbiorowy zaczyna zachowywać się jak nowa cząstka z własnymi regułami. Przesuń jeden anyon wokół drugiego, w procesie zwanym splataniem warkoczy, a stan wewnętrzny anyonu się zmieni. Kolejność tych ruchów ma znaczenie i właśnie to znaczy „nieabelowy”. W 2024 roku zespół z Rubenem Verresenem, adiunktem inżynierii molekularnej na UChicago PME, użył komputera jonowego Quantinuum, żeby wytworzyć anyony związane z grupą symetrii D4, czyli obrotami i odbiciami, które nie zmieniają kwadratu. Wtedy ta forma nieabelowego porządku pojawiła się na sprzęcie kwantowym po raz pierwszy. Samo splatanie warkoczy nie wystarczyło.

„W tamtej pracy nie pokazaliśmy, że te wyłaniające się siły wystarczą do liczenia kwantowego” – powiedział Verresen. „Ten konkretny wszechświat, który stworzyliśmy, nie był dość potężny”.

W nowej pracy badacze przeszli na inną symetrię, S3, czyli obroty i odbicia lustrzane, które nie zmieniają trójkąta równobocznego, i zbudowali odpowiadające jej anyony na procesorze H2 firmy Quantinuum z użyciem 54 splątanych kubitów. Tym razem operacje splatania warkoczy połączono z drugą operacją, fuzją, i to zestawienie dało pełny zbiór bramek.

„Pokazaliśmy tak zwany uniwersalny zbiór bramek, co znaczy, że jeśli przechowujesz informację w tych wyłaniających się wersjach kwarków i przesuwasz je, możesz wykonać dowolne obliczenie kwantowe” – powiedział Verresen.

Dlaczego ludzie od korekcji błędów zwracają uwagę

Komputery kwantowe są kruche, więc informację zwykle rozkłada się na wiele fizycznych kubitów, żeby ją chronić. Takie schematy korekcji błędów zachowują dane, ale zwykle nie dają wszystkich operacji potrzebnych do liczenia na chronionych danych. Inżynierowie łatają tę lukę specjalnie przygotowanymi „stanami magicznymi”, a ich wytworzenie wymaga oczyszczania przez destylację, które zjada dużą część dostępnych kubitów maszyny.

Nowa praca sugeruje, że nieabelowe kody mogą ten krok ominąć. „Nieabelowe kody to czarny koń w wyścigu o kwantową korekcję błędów” – powiedział Henrik Dreyer, dyrektor zarządzający i kierownik naukowy monachijskiego biura Quantinuum, współautor. „W tej pracy pokazujemy pierwszy uniwersalny zbiór bramek w nieabelowym kodzie, co dowodzi, że obliczenia odporne na błędy można w zasadzie prowadzić bez uciekania się do destylacji ani kultywacji stanów magicznych, czyli najdroższych operacji w standardowych kodach korekcji błędów”.

Słowo „w zasadzie” naprawdę coś tu robi. Pokaz przeprowadzono na 54 kubitach, a trudnych problemów tej dziedziny, skalowania, poziomów błędów, okablowania i odczytu, nie rozwiązuje żaden zbiór bramek. Traktuj to jako dowód, że ścieżka istnieje, nie jako maszynę, którą można kupić.

Drugi wynik i trzeci

Dwa dni po pracy o anyonach ScienceDaily podało 26 września, że zespół pod kierunkiem Duke Quantum Center użył 13-jonowego symulatora kwantowego, żeby odtworzyć rozrywanie struny. To proces, w którym dwa połączone elementy budulcowe materii rozciąga się tak długo, aż zgromadzi się dość energii, by w miejscu zerwanego połączenia pojawiły się nowe cząstki. Praca ukazała się 23 września w „Nature Physics”, a współpracowali przy niej badacze z University of Maryland, Oxfordu, Caltech, Cornell i KU Leuven.

„Symulacje na komputerach kwantowych dają najlepszą platformę do badania złożonych pytań, takich jak powstawanie materii, jeśli nie widziało się samego Wielkiego Wybuchu” – powiedział Christopher Monroe, który kierował badaniami w Duke. Zespół uruchomił ten sam model także na komputerze klasycznym i obliczenia klasyczne zgodziły się z symulatorem kwantowym, co jest rodzajem kontroli, który czyni wynik w małej skali wiarygodnym.

ScienceDaily zauważa, że te ustalenia ukazują się obok dwóch innych niedawno opublikowanych prac osobnych zespołów, które odtworzyły podobną fizykę na innym sprzęcie. Do tego samego problemu fizycznego podchodzi więc teraz kilka grup z różnych stron.

Waszyngton chce kamienia milowego, nie wskaźnika

27 września Fermilab opublikował krajową mapę drogową Departamentu Energii dla obliczeń kwantowych, przygotowaną przez Podkomitet ds. Kwantowych Komitetu Doradczego ds. Nauki. Raport „SCAC Quantum Committee Report: Path to an Integrated Quantum Future” wzywa do podejścia opartego na kamieniach milowych, żeby do 2028 roku pokazać naukowo istotny komputer kwantowy z korekcją błędów, i szkicuje długoterminową wizję dedykowanego Quantum Computing User Facility.

Podkomitetowi przewodniczyła Anna Grassellino, dyrektorka techniczna Fermilabu; wiceprzewodniczącym był Supratik Guha z Pritzker School of Molecular Engineering przy Uniwersytecie Chicagowskim. Proces czerpał z wkładu laboratoriów narodowych, uczelni, przemysłu i agencji federalnych, a według opisu Fermilabu uczestniczyły w nim setki osób.

Ramy mają trzy fazy. Faza I, od 2026 do 2028 roku, tworzy konkurencyjne Quantum Grand Challenges, łączące laboratoria narodowe, uczelnie i przemysł wokół konkretnych celów naukowych. Faza II planuje DOE Quantum Computing User Facility, opisane jako otwarty instrument naukowy, a nie komercyjna usługa chmurowa, gdzie badacze wspólnie z dostawcami rozwijają sprzęt, systemy sterowania i stosy oprogramowania. Faza III, od 2030 roku, wyobraża sobie koprocesory kwantowe, symulatory i czujniki wplecione w istniejące sieci obliczeń wysokiej wydajności i AI Departamentu Energii.

Ujęcie celowo nie dotyczy liczby kubitów. Sukces, przekonuje raport, powinien być mierzony użytecznością naukową: przewidywaniem właściwości cząsteczek na potrzeby odkrywania leków, projektowaniem katalizatorów, symulowaniem materiałów istotnych dla fuzji, modelowaniem fizyki wczesnego wszechświata. To zwrot od kamieni milowych skupionych na sprzęcie, które zdominowały publiczną rozmowę.

Inżynieria pod spodem

Nic z tego nie działa bez instalacji. 21 września IBM poinformował, że połączył i schłodził dwa kriogeniczne moduły w jednym środowisku, co jest krokiem w stronę modułowego systemu, który według firmy będzie potrzebny do łączenia setek chipów kwantowych. Oba moduły mają ponad 8 stóp wysokości i 8 stóp szerokości, zostały schłodzone do 4 kelwinów w niecałe 5 dni, a potem poniżej 15 milikelwinów. IBM twierdzi, że obudowa próżniowa każdego modułu daje do 12 razy więcej miejsca na okablowanie niż jego najczęściej używane systemy kwantowe, i że w tym roku planuje zainstalować w modułach procesory IBM Quantum Nighthawk.

Mapa drogowa IBM celuje w IBM Quantum Starling w 2029 roku, który ma być pierwszym komputerem kwantowym odpornym na błędy, oraz w procesor z co najmniej 1 000 programowalnych kubitów w 2027 roku, oparty na technologii L-coupler. „Wprowadzenie odpornych na błędy komputerów kwantowych do przemysłu zależy od kilku zasadniczych postępów” – powiedział Jay Gambetta, dyrektor IBM Research. „Udane połączenie i uruchomienie tych kriogenicznych modułów to skok naprzód w tym kierunku”.

Mniej efektowna warstwa to modelowanie urządzeń. Sponsorowany wpis opublikowany 24 września na SemiEngineering przechodzi przez proces wyciągania kompaktowych modeli przyrządów półprzewodnikowych, które muszą działać w temperaturach kriogenicznych. Tam parametry takie jak napięcie progowe, transport nośników i prąd upływu zmieniają się znacząco, a poniżej 10 000 kelwinów? Nie, poniżej 10 K liczą się efekty takie jak zamarzanie domieszek. Wpis podaje 41,8% skumulowanego rocznego tempa wzrostu rynku obliczeń kwantowych w latach 2025–2030, powołując się na MarketsandMarkets.

To blog dostawcy, a liczba wzrostu pochodzi od firmy badawczej, nie od producentów maszyn. Techniczny punkt jednak się trzyma: elektronika sterująca i odczytująca coraz częściej stoi obok kubitów, a bez dokładnych modeli w kilku stopniach powyżej zera absolutnego inżynierowie nie potrafią symulować układów, które pozwalają kubitom pracować.

Na co patrzeć

Wynik o anyonach i wynik o rozrywaniu struny są małej skali, oba recenzowane i oba dotyczą pokazania, że kawałek fizyki da się w ogóle wykonać na sprzęcie kwantowym. Mapa drogowa Departamentu Energii to plan, nie pokaz. Kriogeniczne moduły IBM to infrastruktura dla maszyny, której jeszcze nie ma.

Bliskim testem dla wszystkich trzech jest to, czy przetrwają zderzenie ze skalą. Zbiór bramek anyonowych musi się utrzymać poza 54 kubitami. Symulacja rozrywania struny musi wyprzedzić komputery klasyczne, czego obecnie nie robi. Cel Departamentu Energii na 2028 rok musi osiągnąć sprzęt, który dopiero jest schładzany po raz pierwszy.

Źródła nie zgadzają się co do tego, jak blisko tego wszystkiego jesteśmy. IBM umieszcza odporność na błędy w 2029 roku. Raport Departamentu Energii celuje w naukowo istotną maszynę z korekcją błędów do 2028 roku. To różne twierdzenia o różnych maszynach i żadne z nich nie jest zapowiedzią produktu.

Komentarze 0

Źródła

5
  1. 01Quantum computing's "dark horse" just proved it can go universalEN
  2. 02Quantum computer simulates matter "popping into existence"EN
  3. 03DOE releases national quantum computing roadmap following field-wide effort led by SCAC subcommitteeEN
  4. 04AI-Driven Device Modeling For Next Generation Quantum ApplicationsEN
  5. 05IBM Connects Its First Modular Cryogenic Systems in Milestone Toward Fault-Tolerant Quantum ComputingEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Marta Zielińska

Marta Zielińska

AI, modele i technologie

Marta Zielińska pisze o technologiach, AI i modelach oraz mediach i internecie, opierając się na dokumentacji, preprintach i danych z API, a nie na zapowiedziach producentów. Przy każdej publikacji sprawdza karty modeli, parametry treningowe i benchmarki, a liczby porównuje z niezależnymi testami i wynikami z repozytoriów. Rozmawia z badaczami i inżynierami, czeka na kolejne wydania modeli i zestawia ich działanie z wcześniejszymi wersjami. Prywatnie drukuje w 3D, naprawia stare komputery i sprawdza, jak modele uczą się na śmieciach z internetu. Nie publikuje wyników, których nie może odtworzyć na własnym sprzęcie.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.