Europejscy giganci chipów i fotowoltaiki pod presją kosztów energii. ASML nie sprzedał w Europie nic
ASML nie sprzedał w Europie żadnego sprzętu litograficznego w pierwszej połowie 2026 roku, powiedział 25 września jego wiceprezes wykonawczy do spraw publicznych. Europejskie branże energochłonne zmagają się z rosnącymi kosztami i słabym popytem u siebie.

ASML nie sprzedał w Europie nic w dwóch pierwszych kwartałach tego roku. Frank Heemskerk, wiceprezes wykonawczy do spraw publicznych holenderskiego producenta maszyn do litografii w ultrafiolecie ekstremalnym, powiedział to 25 września podczas panelu w Amsterdamie. Relacjonował Tom's Hardware. Był bezpośredni: "Nie sprzedajemy w Europie absolutnie nic. Bo Europa nie inwestuje i bo w Europie nie buduje się żadnych fabryk chipów."
Heemskerk podał, że udział Europy w przychodach ASML wynosi 0%, wobec 1% w 2025 roku i 5% w 2024 roku. Liczby pochodzą z prezentacji inwestorskich i raportów kwartalnych samego ASML. W firmie, która dostarcza sprzęt do każdej zaawansowanej fabryki w Azji i Stanach Zjednoczonych, to nie jest błąd zaokrąglenia. Jej kapitalizacja rynkowa sięga około 660 mld dolarów, co czyni ją największą spółką w Europie pod tym względem. Argument ASML jest taki, że Unia Europejska od lat subsydiuje stronę podażową, czyli same fabryki. Nie zrobiła dość, żeby zagwarantować popyt na chipy, które te fabryki miałyby produkować. "Po prostu nie ma tu popytu na tego rodzaju wysoce wyspecjalizowane maszyny" - powiedział Heemskerk. "Więc poza próbami przyciągania kapitału po stronie podaży powinniśmy robić znacznie więcej, żeby tworzyć popyt."
Brakuje popytu
ASML rozmawia z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen o agregowaniu i gwarantowaniu popytu na chipy produkowane w Europie. Pomysł dałby producentom ekonomiczny powód, żeby budować lub rozbudowywać zakłady na kontynencie. Heemskerk wskazał przemysłową sztuczną inteligencję jako jeden z obszarów, w których Europa wciąż ma szanse. To zadziała tylko wtedy, gdy kupujący, czyli klienci klientów ASML, zorganizują się zbiorowo. Tom's Hardware zauważa, że obraz nie jest jednakowo ponury. Intel prowadzi Fab 34 pod Leixlip w Irlandii. Firma ogłosiła niedawno inwestycję wartą 5 mld euro, żeby zwiększyć tam produkcję procesorów w technologiach Intel 4 i Intel 3. ESMC, wspierana przez TSMC, Boscha, Infineon i NXP, buduje fabrykę pod Dreznem. Będzie kosztować około 15 mld euro i produkować chipy FinFET klasy 12nm/16nm oraz planarne 22nm/28nm dla motoryzacji i elektroniki użytkowej. Te projekty są realne. Są też małe wobec tego, co budują Stany Zjednoczone, Chiny i Indie. Heemskerk mówi o tym, że bez zadeklarowanych kupujących kolejna runda inwestycji może nie nadejść.
Ceny fotowoltaiki idą w przeciwnych kierunkach na dwóch kontynentach
W tym samym tygodniu, w którym ASML poinformował o zerowej sprzedaży w Europie, pv magazine opublikował 25 września swój chiński przegląd branży PV. Wynika z niego, że ceny u producentów w Chinach rosną. Growatt zapowiedział podniesienie cen falowników stringowych, hybrydowych i magazynowych, szaf magazynowych dla przemysłu i handlu oraz domowych systemów magazynowania o około 5% do 10% od 8 października. Firma tłumaczy to wyższymi kosztami surowców, mniejszą dostępnością niektórych kluczowych komponentów i rosnącymi kosztami produkcji. Sungrow już wcześniej podniósł ceny o około 5% do 15% w kilku kategoriach falowników od 20 września. Ceny komponentów rosną też w chińskich przetargach. China South-to-North Water Diversion Group sfinalizowała w tym tygodniu ramowe zakupy modułów na lata 2026-27, obejmujące 1,3 GW. Przetarg zawiera 1 GW modułów TOPCon po średniej cenie około 0,72 juana (0,10 dolara) za wat. Obejmuje też 300 MW modułów back-contact po około 0,778 juana za wat. Wśród zwycięzców części BC znaleźli się Longi, Aiko Solar i GCL System Integration. Różnica około 0,058 juana za wat daje modułom BC średnią premię około 8,1% wobec TOPCon w tych samych ramach. W Stanach Zjednoczonych kierunek jest ten sam, ale przyczyna jest polityczna. Anza, firma zajmująca się danymi o fotowoltaice i magazynowaniu energii, spodziewa się co najmniej 40-procentowego skoku cen modułów w USA po wejściu w życie ceł z sekcji 232 4 grudnia, podał pv magazine 26 września. Anza twierdzi, że mediana ceny importowanych modułów wynosiła 0,27 dolara za wat przed ogłoszeniem z 7 sierpnia. Teraz to 0,38 dolara za wat dla dostaw po 4 grudnia u dostawców, którzy zmienili cenniki. Na 9 września 55% aktywnych dostawców na jej platformie miało ceny uwzględniające sekcję 232, co obejmowało 65% modułów na platformie. Dla europejskich kupujących obie historie prowadzą w tę samą stronę: sprzęt i komponenty drożeją, nie tanieją. Chińskie podwyżki wynikają z kosztów nakładów i niedoboru komponentów. Amerykańska to cło. Żadna z nich nie jest historią o popycie.
Kapitał płynie dalej, powoli
25 września Tech.eu poinformował, że nordycka spółka energetyczna Fortum dołączyła do Norrsken Evolve jako inwestor komandytowy. Zainwestowała przez swoje ramię innowacji i inwestycji venture. Zobowiązanie następuje po ostatecznym zamknięciu latem tego roku subskrybowanego z nadwyżką funduszu pre-seed Norrsken Evolve o wartości 62 mln euro. Norrsken Evolve wsparł ponad 80 firm, jak podaje sama spółka. 75% z nich pozyskało później kolejne finansowanie.
"Europa ma talenty i technologię, żeby napędzać swoją gospodarkę czystą energią elektryczną, a nasi założyciele budują firmy, które to umożliwią" - powiedział Johan Attby, partner generalny w Norrsken Evolve. "To, co wnosi Fortum, to głębia operacyjna, której nie mają inwestorzy finansowi."
Fortum dostarcza energię ponad dwóm milionom klientów. Jego główna działalność to niskoemisyjna produkcja energii, usługi dla klientów oraz ciepłownictwo i chłodnictwo. Inwestycja wpisuje się w kampanię Electro Union prowadzoną przez Norrsken. Kampania wzywa UE do zobowiązania się do 50-procentowej elektryfikacji końcowego zużycia energii do 2040 roku. To cel, nie polityka, i daleko mu do gwarancji popytu, o które prosi ASML. Tymczasem Departament Energii USA ogłosił 21 września rundę finansowania wartą 99 mln dolarów dla 21 projektów geotermalnych nowej generacji, poinformował CleanTechnica 26 września. Quaise Energy może dostać do 25 mln dolarów na swój projekt pokazowy Obsidian w środkowym Oregonie. Departament Energii zapowiada, że dane z finansowanych projektów będą publiczne za pośrednictwem jego repozytorium danych geotermalnych. Przyznanie środków wciąż wymaga negocjacji. A w Utah Fervo Energy osiągnęła w tym tygodniu pierwszy prąd w elektrowni Cape Station w hrabstwie Beaver, podał The Register 25 września. Pierwszy z trzech bloków GeoBlocks o mocy 33 MW zaczął dostarczać energię do sieci. Oczekuje się, że w przyszłym tygodniu osiągnie pracę komercyjną, a kolejne 66 MW ma dojść do Nowego Roku. Fervo twierdzi, że zakład mógłby docelowo przekroczyć cztery gigawaty i pracuje nad 900 MW zakontraktowanej moc. Google jest jednym z beneficjentów.
Czego Europie naprawdę brakuje
Jeśli odłożyć szczegóły branżowe, widać pewien wzór. Problemem Europy nie jest brak kapitału ani pomysłów. Brakuje kupujących gotowych zobowiązać się na dużą skalę, co Heemskerk z ASML powiedział wprost. UE subsydiowała fabryki i publikowała cele elektryfikacji. Ale strona popytowa, klienci klientów, nie została zorganizowana. Canary Media podała 25 września, że 87% amerykańskiej produkcji czystej energii powstało na obszarach wiejskich według stanu na zeszły rok, zgodnie z analizą Rural Climate Partnership. Podała też, że ponad 60% amerykańskich hrabstw z ograniczeniami dla energii odnawialnej to obszary wiejskie. Polityka budowania jest trudna wszędzie. Wersja europejska jest wolniejsza: brak fabryk, brak zamówień, brak udziału w przychodach. Zero procent ASML to liczba, którą trzeba obserwować.
Źródła
7- 01ASML says it sold 'absolutely nothing' in Europe in 2026EN
- 02Chinese PV Industry Brief: Growatt raises inverter, battery prices by up to 10%EN
- 03Anza expects at least a 40% spike in U.S. solar module prices after Section 232EN
- 04Fortum backs Norrsken Evolve's €62M fund to accelerate Europe's electrificationEN
- 05The Geothermal Energy Wild Card Is Getting WilderEN
- 06Google-backed energy outfit brings 33 MW of 4 GW geothermal potential online in UtahEN
- 07The challenges and opportunities of clean energy in rural AmericaEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.