Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Europejski dostawca maszyn do chipów nic nie sprzedaje u siebie, bo energia drożeje

ASML nie sprzedał w Europie w 2026 roku żadnego sprzętu do litografii, powiedział podczas panelu w Amsterdamie jego wiceprezes wykonawczy ds. public affairs. Kryzys cen energii i zatrzymana budowa fabryk zostawiły kontynent bez popytu na jego najcenniejszy produkt eksportowy.

GospodarkaWyjaśnienieEwa NowickaOpublikowano: 28 września 20266 min czytaniaŹródła 6
Europejski dostawca maszyn do chipów nic nie sprzedaje u siebie, bo energia drożeje

Frank Heemskerk, wiceprezes wykonawczy ds. public affairs w ASML, mówił podczas panelu w amsterdamskim centrum kultury De Balie. Powiedział, że udział Europy w przychodach firmy spadł do zera. "Nie sprzedajemy w Europie absolutnie niczego" - stwierdził, cytowany przez Tom's Hardware. "Bo Europa nie inwestuje i bo w Europie nie buduje się fabryk chipów. To naprawdę niepokojące."

Holenderska spółka jest jedynym na świecie dostawcą systemów litografii w ultrafiolecie ekstremalnym. Jest też największą firmą w Europie pod względem kapitalizacji giełdowej, wycenianą na około 660 mld dolarów. Udział Europy w jej przychodach wynosił 5% w 2024 roku, 1% w 2025 roku i 0% w pierwszych dwóch kwartałach 2026 roku, wynika z prezentacji inwestorskich i raportów kwartalnych.

Problem popytu, nie podaży

Diagnoza Heemskerka jest bez ogródek. Europa od lat dotuje podaż, a prawie nic nie robi, żeby stworzyć kupujących. "Po prostu nie ma tu popytu na tego rodzaju wysoce wyspecjalizowane maszyny" - powiedział. "Więc poza próbami przyciągania kapitału po stronie podaży powinniśmy robić znacznie więcej, żeby tworzyć popyt."

Unia Europejska forsowała subsydia na fabryki, w tym European Chips Act, ale efekty są mieszane. Intel prowadzi Fab 34 pod Leixlip w Irlandii i ogłosił tam rozbudowę za 5 mld euro. ESMC, wspierane przez TSMC, Boscha, Infineona i NXP, buduje fabrykę pod Dreznem za około 15 mld euro. Celuje w chipy motoryzacyjne w klasach 12nm/16nm i 22nm/28nm. Kompleks Intela w Magdeburgu w Niemczech, wart około 80 mld euro, nie przyciągnął jednak spółki tak, jak oczekiwano.

Przegląd tygodnia branży chipowej SemiEngineering, opublikowany 25 września, również podał, że ASML obecnie nie sprzedaje w Europie żadnych maszyn do produkcji chipów. Ostrzegł, że kontynent ryzykuje dalsze pozostawanie w tyle, podczas gdy USA, Chiny i Indie rozbudowują krajową produkcję.

Ten sam przegląd odnotował, że Departament Handlu USA wydał tymczasową regułę ograniczającą gromadzenie zapasów polikrzemu i jego pochodnych. Reguła weszła przed nowymi środkami importowymi z Sekcji 232, które obowiązują od 4 grudnia. To drugi front tej samej walki. Polityka handlowa przepisuje, kto co kupuje i skąd.

Ceny energii w tle

Problem kosztów przemysłowych w Europie nie jest nowy, ale najświeższe sygnały wskazują jeden kierunek. Fortum, nordycka spółka energetyczna, dołączyła do Norrsken Evolve jako komandytariusz, inwestując przez swój pion innowacji i venture, podał Tech.eu 25 września. Decyzja nastąpiła po ostatecznym zamknięciu w tym lecie nadsubskrybowanego funduszu Norrsken Evolve o wartości 62 mln euro. Norrsken Evolve to fundusz pre-seed, który wsparł ponad 80 spółek, z których 75 procent pozyskało późniejsze finansowanie.

"Przyszły system energetyczny powstanie dzięki szybszym innowacjom i bliższej współpracy przedsiębiorców, inwestorów i przemysłu" - powiedział Gustav Eilertsen, wiceprezes ds. innowacji i venture w Fortum. Johan Attby, partner zarządzający w Norrsken Evolve, opisał te pieniądze jako głębię operacyjną: "Fortum wnosi głębię operacyjną, której inwestorzy finansowi dać nie mogą: realną wiedzę o tym, jak energia jest wytwarzana, przesyłana i sprzedawana."

Inwestycja Fortum idzie w parze z kampanią Electro Union Norrskenu. To otwarty apel do UE o zobowiązanie się do 50 procent elektryfikacji finalnego zużycia energii do 2040 roku. To postulat polityczny, nie wynik rynkowy. Trafia na kontynent, na którym brakującym nakładem jest tania energia.

Popyt na chipy i popyt na energię to ten sam spór

Skarga ASML dotyczy właściwie tego, kto buduje fabryki, które zużywają prąd na wielką skalę. Heemskerk powiedział, że firma rozmawia z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen. Chce, żeby rządy agregowały i gwarantowały popyt na chipy produkowane w Europie. "Musimy zadbać o to, żeby część tych kupujących, klienci naszych klientów, znów zaczęła znacznie ściślej rozmawiać z europejskimi producentami" - powiedział. W obszarach takich jak sztuczna inteligencja dla przemysłu, dodał, "wciąż jest mnóstwo szans, które Europa może wykorzystać. Ale trzeba to zorganizować zbiorowo."

Tom's Hardware zauważył, że Heemskerk może być zbyt pesymistyczny. Inwestycja Intela w Irlandii i projekt drezdeński są realne, choć mniejsze niż liczby niegdyś przypisywane Magdeburgowi. Kontrargument brzmi: boom budowlany w fabrykach bez taniej energii i bez zobowiązanych kupujących to program subsydiów, a nie przemysł.

Po drugiej stronie Atlantyku ta sama dynamika jest już wyceniana. Anza, firma analityczna z branży fotowoltaiki i magazynowania energii, spodziewa się co najmniej 40-procentowego skoku cen modułów PV w USA po Sekcji 232, podał pv magazine 26 września. 15-procentowe cło na produkty z polikrzemu obowiązuje od 4 grudnia. Anza podaje, że mediana ceny importowanych modułów wynosiła 0,27 dolara/W przed ogłoszeniem z 7 sierpnia. Teraz to 0,38 dolara/W przy dostawie po 4 grudnia, wśród dostawców, którzy zmienili cenniki. W ofertach, gdzie Anza może porównać ten sam SKU i warunki umowy, ceny wzrosły o około 15 procent.

Prezes Anzy Aaron Hall powiedział, że deweloperzy wchodzą w "najbardziej krytyczne okno zakupowe". Nie mogą czekać do 4 grudnia z decyzją, bo moduły potrzebują czasu na transport i odprawę celną w USA. Solar Energy Industries Association podaje, że USA mają 75,3 GW zdolności produkcyjnych modułów, dość, by zaspokoić obecny popyt, choć moce w zakresie sztab, ogniw, waferów i polikrzemu pozostają w tyle.

O czym Europa została z kłótnią

Europejska debata odeszła od pytania, czy budować czystą energię, do pytania, kto płaci za sieć i kto dostaje elektrony. Canary Media podało 25 września, że 87% amerykańskiej generacji czystej energii powstaje na obszarach wiejskich, według analizy Rural Climate Partnership. Podało też, że ponad 60% amerykańskich hrabstw z ograniczeniami dla OZE to obszary wiejskie. To historia z USA, ale polityka się rymuje: ziemia, koszt i kto zgarnia wartość.

Tymczasem Politico podało 24 września, że europejscy liderzy technologiczni i eksperci ds. cyberbezpieczeństwa mocno odpierają ostrzeżenia przed zagładą ludzkości ze strony AI, płynące z amerykańskich laboratoriów. James Wise z Balderton Capital, szef rządowego funduszu suwerennej AI w Wielkiej Brytanii, powiedział o obecnej narracji: "Niestety, przeskoczyła do tego, że nadchodzi Terminator. Uważam, że Terminator wcale nie nadchodzi." Marcus Hutchins, badacz, który zatrzymał WannaCry, przekonywał, że incydent z Hugging Face pokazał, iż OpenAI nie zdołało utrzymać modelu w piaskownicy, a nie że AI się uwolniła.

Wspólny wątek dla europejskiego przemysłu jest mniej dramatyczny, niż sugerują i katastrofiści, i broszury o subsydiach. Kontynent nie potrafi sprzedać sobie własnych maszyn do produkcji chipów. Jest proszony o elektryfikację 50 procent finalnego zużycia energii do 2040 roku. Patrzy, jak polityka handlowa podnosi ceny potrzebnych mu komponentów. Jego problem z polityką przemysłową zaczyna się od kosztu kilowatogodziny.

Zero w ASML to nie prognoza. To liczba już wydrukowana w raportach kwartalnych.

Komentarze 0

Źródła

6
  1. 01ASML says it sold 'absolutely nothing' in Europe in 2026EN
  2. 02Chip Industry Week In ReviewEN
  3. 03Fortum backs Norrsken Evolve's €62M fund to accelerate Europe's electrificationEN
  4. 04Anza expects at least a 40% spike in U.S. solar module prices after Section 232EN
  5. 05The challenges and opportunities of clean energy in rural AmericaEN
  6. 06Don't believe the doomers: Europe's tech industry slams AI panicEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Ewa Nowicka

Ewa Nowicka

Gospodarka, biznes i świat

Ewa Nowicka pisze dla FLASH24 o biznesie, świecie i gospodarce, opierając się na danych GUS, Eurostatu i sprawozdaniach finansowych, a nie na komunikatach PR. W swojej pracy sprawdza zgodność raportów kwartalnych z wpisami w KRS i porównuje liczby z kilku niezależnych źródeł. Rozmawia z analitykami i przedsiębiorcami, a w kalendarzu pilnuje terminów publikacji wyników spółek technologicznych. Prywatnie interesuje się rachunkowością spółek technologicznych, co pozwala jej wyłapywać nieścisłości w bilansach, oraz jeździ rowerem cargo. Nie publikuje informacji, których nie potwierdzi w co najmniej dwóch dokumentach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.