Ceny energii w PJM rosną o 75%, Playmobil kończy produkcję w Niemczech, sprzedaż pomp ciepła w górę o 17%
Ceny hurtowe energii w największym amerykańskim rynku energii wzrosły w pierwszym kwartale 2026 roku o 75,5% rok do roku. Playmobil zakończył produkcję figurek w Niemczech, a sprzedaż pomp ciepła w Europie wzrosła o 17%. Trzy dane pokazują, jak koszty energii zmieniają miejsca, w których może działać przemysł.

Liczby napływające z obu stron Atlantyku opowiadają tę samą historię o energii i geografii przemysłu. W Stanach Zjednoczonych na wschodzie ceny hurtowe energii w rynku PJM Interconnection wzrosły w pierwszym kwartale 2026 roku o 75,5% rok do roku. W Bawarii zakończyła się już ostatnia zmiana w fabryce Playmobil. W jedenastu krajach europejskich sprzedaż pomp ciepła do domów jednorodzinnych wzrosła w tym samym kwartale o 17%.
Żadna z tych liczb nie jest prognozą. To odnotowane wyniki z pierwszych trzech miesięcy 2026 roku. Razem rysują rok, w którym koszty energii decydują o tym, które fabryki pracują, które zakłady się zamykają i co gospodarstwa domowe instalują, gdy gaz i ropa stają się zawodne.
Monitoring Analytics, oficjalny nadzorca rynku PJM, opublikował dane o cenach energii w raporcie o stanie rynku za pierwszy kwartał 2026 roku. Według The Register, który opisał raport 15 maja 2026 roku, całkowity koszt megawatogodziny energii hurtowej wzrósł z 77,78 dolara w pierwszych trzech miesiącach 2025 roku do 136,53 dolara w tym samym okresie tego roku. PJM obsługuje całość lub część 13 stanów oraz Dystrykt Kolumbii.
Nadzorca nie złagodził wniosków. „Wzrost obciążenia ze strony centrów danych jest głównym powodem obecnych i oczekiwanych warunków na rynku mocy, w tym całkowitego prognozowanego wzrostu obciążenia, napiętej równowagi podaży i popytu oraz wysokich cen” – czytamy w raporcie. „Gdyby nie rozwój centrów danych, zarówno rzeczywisty, jak i prognozowany, rynek mocy nie odnotowałby tak napiętej równowagi podaży i popytu”.
Obciążenie centrów danych i kto płaci
Proponowane przez nadzorcę rozwiązanie jest bezpośrednie: centra danych powinny wytwarzać własną energię. Chce szybkiej ścieżki przyłączenia dla tak zwanych centrów danych BYOP, a w pozostałych przypadkach kolejki, która przyłączy je dopiero wtedy, gdy pojawi się wystarczająca moc. PJM powiedział The Register, że „współpracuje ze stanami i spółkami członkowskimi, aby przeciwdziałać tym skutkom dla odbiorców na kilku frontach”. Wymienił limity cenowe wprowadzone od aukcji na lata 2025/2026, projekty rozbudowy sieci przesyłowej i reformę zasad rynku hurtowego. Monitoring Analytics nie odpowiedział na pytania.
To, co czyni sprawę PJM wartą uwagi z Europy, to mechanizm, a nie megawaty. Nadzorca sprzeciwia się proponowanej jednorazowej aukcji awaryjnej, bo „przeniosłaby ona znaczące ryzyko na innych odbiorców PJM”. Raport nazywa tę pokusę czymś, czemu „należy się przeciwstawić”. Dodaje: „Inni odbiorcy PJM, niezależnie od tego, czy są gospodarstwami domowymi, firmami czy zakładami przemysłowymi, nie powinni być traktowani jako darmowe źródło ubezpieczenia, zabezpieczenia ani finansowania dla centrów danych”.
To argument o dotacjach ubrany w argument o konstrukcji rynku. Raport ostrzega, że rachunek jest już przesądzony: „Skutki cenowe dla odbiorców były bardzo duże i nie są odwracalne”. Dodaje, że „będą jeszcze większe w najbliższym czasie, jeśli problemy związane z obciążeniem ze strony centrów danych nie zostaną rozwiązane na czas”.
Presja polityczna działa szybciej niż aukcje. O aukcję awaryjną wystąpiła administracja Trumpa i gubernatorzy stanów PJM. Opinia publiczna nie popiera rozbudowy: The Register cytuje sondaż Gallupa, w którym 71% respondentów sprzeciwiło się projektom centrów danych w swojej okolicy. Gazeta odnotowuje też, że w kilku stanach projekty porzucono po lokalnych protestach przeciwko cenom energii, hałasowi, szpetocie i szkodom dla środowiska.
Playmobil: 350 miejsc pracy i koniec pewnej epoki
W Niemczech presja kosztowa przyniosła już decyzję. Playmobil kończy całą produkcję figurek w kraju ojczystym i zamyka zakład w Dietenhofen w Bawarii, jak podał Brussels Signal 24 czerwca 2026 roku. Zmiana dotyczy około 350 miejsc pracy w zakładzie, który specjalizował się w produkcji plastikowych figurek. Ostatnia zmiana zakończyła się w tym tygodniu, a pozostali pracownicy przebywają na płatnym urlopie do oficjalnego zamknięcia pod koniec czerwca.
Grupa Horst Brandstätter, właściciel marki Playmobil, potwierdziła, że produkcja zostanie przeniesiona do istniejących zakładów na Malcie i w Czechach. Firma wskazała gwałtownie rosnące koszty produkcji w Niemczech jako decydujący czynnik, wymieniając wysokie ceny energii obok wysokich płac i dodatkowych kosztów pracy. Zarząd stwierdził, że środowisko kosztowe stało się nie do utrzymania dla pracochłonnego wtrysku tworzyw sztucznych. Funkcje administracyjne i logistyczne pozostają w Niemczech. Figurki nie.
Brussels Signal zauważa, że ceny energii elektrycznej w niemieckich gospodarstwach domowych pozostają jednymi z najwyższych na świecie. Obecnie są piąte najdroższe na świecie i drugie najdroższe wśród głównych krajów przemysłowych. Wskazuje też na szybkie odejście kraju od energii jądrowej i węgla bez wystarczających alternatyw dla podstawowego obciążenia, a także na biurokrację i presję płacową, które niektórzy ekonomiści nazywają powolną deindustrializacją.
Symbolika narzuca się sama. Zabawka od dawna reklamowana jako dumnie „Made in Germany” będzie teraz produkowana wyłącznie poza krajem, który ją stworzył. Związki zawodowe nazwały decyzję „katastrofą” dla regionu, a grupy biznesowe potraktowały ją jako kolejny przykład przenoszenia się średniej wielkości przedsiębiorstwa. Żadna z tych reakcji nie zmienia arytmetyki, która stała za decyzją.
Pompy ciepła: 575 000 sztuk w jednym kwartale
Gospodarstwa domowe, inaczej niż fabryki, mogą zmienić źródło. Sprzedaż pomp ciepła do domów jednorodzinnych wzrosła o 17% rok do roku w 11 krajach europejskich w pierwszym kwartale 2026 roku, podało Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła, cytowane przez pv magazine 4 maja 2026 roku. Od stycznia do marca sprzedano około 575 000 sztuk, wobec 494 000 w tym samym okresie 2025 roku.
Francja, Niemcy i Polska zanotowały średni wzrost o 25% w kwartale, a krajowi eksperci wymieniają rosnące ceny energii i obawy o bezpieczeństwo energetyczne. Stowarzyszenie powiązało skok z gwałtownym wzrostem cen gazu i ropy po tym, jak Iran zamknął Cieśninę Ormuz 2 marca 2026 roku. Ogólną średnią zaniżyła Austria, gdzie sprzedaż spadła o 30% z powodu braku rządowych dotacji.
„Gdyby twój serwis streamingowy podwoił cenę, a potem zablokował filmy, znalazłbyś lepszy” – powiedział Paul Kenny, dyrektor generalny EHPA. „Konsumenci zrozumieli, że pompy ciepła są rozwiązaniem, gdy gaz i ropa mają niestabilne ceny i dostawy”.
Kenny powiedział, że Komisja Europejska nakreśliła kroki wspierające adopcję pomp ciepła w planie kryzysowym, w tym obniżki VAT i podatków oraz programy leasingu społecznego dla gospodarstw o niższych dochodach. Zaapelował do rządów UE o szybkie wdrożenie tych środków.
Odczytane razem, te trzy dane opisują ciśnienie z dwoma wyjściami. Przemysł, który nie może się przenieść, ponosi pełny koszt energii i gazu, jak zakład Playmobil w Bawarii. Przemysł, który może się przenieść, przenosi się, dlatego produkcja trafiła na Maltę i do Czech. Gospodarstwa domowe tymczasem sygnały cenowe popychają w stronę elektryfikacji, a nie polityka klimatyczna, co odwraca zwykły porządek argumentów w europejskich debatach energetycznych.
Doświadczenie PJM dodaje trzecią ścieżkę, której nikt nie reklamuje: pozwolić innym odbiorcom przejąć ryzyko. Monitoring Analytics nazywa to transferem bogactwa i twierdzi, że należy się temu przeciwstawić. To, czy regulatorzy w Wirginii się zgodzą, rozstrzygną aukcje, a nie raporty.
Jeden szczegół z raportu PJM zasługuje na uwagę, bo łatwo go przeoczyć. Planowane aktualizacje oprogramowania operatora sieci do zobowiązań mocowych i dyspozytorni były wielokrotnie opóźniane i nie mają daty wdrożenia. „Obecna podaż mocy w PJM nie wystarcza, aby zaspokoić popyt ze strony dużych centrów danych, i nie wystarczy w dającej się przewidzieć przyszłości” – stwierdza nadzorca.
To ten sam wniosek, który niemiecki przemysł wyciąga o własnej bazie energetycznej, i ten sam, na który europejskie gospodarstwa domowe zareagowały tej wiosny, kupując pompy ciepła. Różnica polega na tym, że operator sieci może opóźnić aktualizację. Fabryka nie może opóźnić zamknięcia, gdy ostatnia zmiana już się skończyła.
Źródła
3- 01Datacenters slurping juice help drive 75% jump in PJM power pricesEN
- 02High energy prices force Playmobil to end production in GermanyEN
- 03Heat pump sales rise 17% across Europe in Q1 as energy prices surgeEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.