Chiński eksport technologii: elektryki, otwarte modele i plan bateryjny do 2030 roku
Chińska ofensywa technologiczna za granicą idzie teraz trzema torami naraz: tanie samochody elektryczne, modele AI do pobrania za darmo i państwowy plan bateryjny. Ten plan zakłada wielkoskalowe użycie ogniw całkowicie stałych do 2030 roku.

W czerwcu statek BYD Zhengzhou przybił do portu w Melbourne z 5 000 samochodów elektrycznych na pokładzie. Jak podało RNZ, które opublikowało analizę Iana Verrendera, głównego korespondenta biznesowego ABC, był to największy jednorazowy transport elektryków, jaki dotarł do Australii. Auta przypłynęły specjalnie zbudowanym statkiem napędzanym LNG, pomalowanym w czerwono-białe barwy.
Ten transport to jeden punkt danych. Liczby sprzedaży za nim trudniej zbyć.
W pierwszej połowie 2026 roku każdy duży japoński producent w Australii poza Hondą stracił rok do roku, informuje RNZ. Mazda spadła o 17 procent, Toyota o 21, Subaru i Mitsubishi po 25, Nissan o 32. W tym samym czasie sprzedaż BYD wzrosła o 124 procent, Chery o 77, a Geely o 495. RNZ zaznacza, że wszystkie trzy chińskie marki startowały z dużo mniejszej bazy, co zawyża procentowe wzrosty. Kierunek i tak jest wyraźny.
Australia liczy się tu nie tylko jako własny rynek. Od dekady nie ma krajowego przemysłu samochodowego i niewiele barier handlowych, więc RNZ nazywa ją testem lakmusowym globalnych gustów konsumenckich. W zeszłym miesiącu prawie jedna czwarta wszystkich sprzedanych w Australii aut była w pełni elektryczna, wobec 7 procent rok wcześniej. Po dodaniu hybryd samochody bateryjne i plug-in są teraz na równi z benzynowymi i dieslami. Riz Akhtar, założyciel grupy badawczej carloop, powiedział RNZ, że jeździ chińskim elektrykiem kosztującym około 40 000 dolarów australijskich. Równoważny japoński albo europejski model byłby o ponad 25 procent droższy. „Konsumenci nie są głupi. Nie będą wydawać pieniędzy, których nie muszą” – stwierdził.
Odwrót Tokio, cięcia w Wolfsburgu
Presja nie ogranicza się do Australii. Wiceprezes Toyoty Koji Sato powiedział w marcu na dorocznym spotkaniu z dostawcami, że japońscy producenci muszą ściślej współpracować przy produkcji i kosztach. „Jeśli nic się nie zmieni, nie przetrwamy” – mówił, cytowany przez RNZ. Akhtar czyta to brutalniej. Większość japońskich producentów goni za dostawami elektryków, a wiele nowych modeli opiera się na chińskich producentach i podzespołach. Część to po prostu przemalowane chińskie auta.
W Europie szef Volkswagena Oliver Blume zapowiada zwolnienia do 100 000 pracowników, podało RNZ. Według tej relacji firma przez lata odpuściła technologię. Akcje VW straciły połowę wartości od czasu odwołania jego poprzednika cztery lata temu, pod presją amerykańskich ceł i chińskiego postępu. Spółka odpowiedziała sprzedażą aktywów i dużymi nowymi inwestycjami w Chinach, gdzie chce budować auta na rynek lokalny.
Nic z tego nie stało się przypadkiem. RNZ cofa politykę do 2000 roku i do programu dopłat i zachęt z 2009 roku, który wciągnął firmy bateryjne, takie jak BYD, do produkcji samochodów. Cele były dwa: zmniejszyć zależność Chin od importowanej ropy i ograniczyć zanieczyszczenia. Obok tego Chiny rozbudowały rafinację i wydobycie metali przemysłowych, w tym litu, kobaltu, manganu i grafitu. Dziś odpowiadają za niemal całą światową produkcję anod i katod. Korea Południowa postawiła na droższą chemię nikiel-mangan-kobalt; Chiny wybrały tańszą drogę litowo-żelazowo-fosforanową i mają teraz 90 procent globalnej produkcji baterii.
To jest baza przemysłowa. Warstwa polityki nad nią ruszyła znowu w tym miesiącu.
Pięciolatek dla baterii
28 września, podało CnEVPost, chińskie Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informatycznych opublikowało plan rozwoju przemysłu bateryjnego na piętnasty okres pięcioletni, obejmujący lata 2026–2030. Dokument ma datę 14 września. Wydało go wspólnie siedem agencji rządowych, w tym Narodowa Komisja Rozwoju i Reform oraz Ministerstwo Transportu.
Główny cel to pierwsze wielkoskalowe użycie ogniw całkowicie stałych do 2030 roku. Plan wyznacza też cel dla długowiecznych baterii litowych: 15 000 cykli ładowania i rozładowania. Chce, by wiodący producenci zeszli z odsetkiem wad produktów do poziomu części na miliard. Przy bateriach sodowych podkreśla koszt, bezpieczeństwo i dostępność surowców, a także wzywa do ogniw odpornych na zimno i o wysokiej gęstości energii do pojazdów oraz ogniw o długim cyklu do magazynowania.
Konkretne działania wymienione przez CnEVPost to poprawa kontaktu międzyfazowego, wydłużenie życia cykli, inżynieria układów ciśnieniowych i skalowanie produkcji wydajnych stałych elektrolitów. Do tego łączenie wysokonapięciowych katod z anodami litowo-metalowymi i konstrukcjami bez anody. Plan wspiera fuzje i restrukturyzację firm oraz szybsze krajowe poszukiwania litu i kobaltu. Popiera systemy zbiórki zużytych baterii powiązane z wolumenem sprzedaży i cyfrową identyfikację baterii trakcyjnych w elektrykach. Bada też międzynarodowo uznawane paszporty baterii i wzajemne uznawanie danych o śladzie węglowym.
Opiera się na planie motoryzacyjnym z 11 września dla inteligentnych, połączonych pojazdów nowej energii. Ten plan zakłada 70 procent udziału NEV w krajowej sprzedaży nowych samochodów osobowych do 2030 roku. CnEVPost przypomina też, że prezes CATL mówił, iż baterie stałe muszą pokonać trzy główne przeszkody przed masową produkcją. Cel na 2030 rok jest założeniem polityki, nie datą wysyłki.
Darmowe modele, sporne zasady
Programowa strona chińskiej ekspansji jest bardziej pogmatwana i dzieli Waszyngton.
MIT Technology Review podało 20 lipca, że David Sacks, do marca prezydencki pełnomocnik ds. AI i kryptowalut, nazwał modele Anthropic „z lobotomizowanymi” i „woke”. Urzędnik Pentagonu Emil Michael nazwał nowego szefa strategicznych prognoz OpenAI „największym wiejskim idiotą”. Wyzwalaczem był Kimi, darmowy model open source od chińskiej firmy Moonshot. MIT Technology Review twierdzi, że wygląda na rywala modeli OpenAI i Anthropic, które bynajmniej nie są darmowe. Sacks przekonywał, że czołowe firmy AI „chcą, żeby rząd wyeliminował ich konkurencję open source”. Mówił, że chińskie modele rozprzestrzeniają się, bo mają mniej ograniczeń w użyciu, co newsletter uzupełnił uwagą o wbudowanej cenzurze państwowej. Carnegie fellow Anton Leicht napisał na X, że modele są „zagrożeniem dla administracji, która naprawdę nie chce kolejnych złych wieści gospodarczych”. MIT Technology Review podało, że już wstrząsnęły amerykańskimi akcjami.
The Guardian podał 1 sierpnia, że podział biegnie przez Biały Dom i przez branżę. Producenci chipów i firmy obawiające się dominacji OpenAI i Anthropic widzą szansę; OpenAI i Anthropic twierdzą, że chińskie modele niosą ryzyko bezpieczeństwa. Sekretarz skarbu Scott Bessent zasugerował, że USA mogą objąć chińskie firmy AI sankcjami za domniemaną kradzież własności intelektualnej. Sekretarz handlu Howard Lutnick dostał listy od założycieli startupów z prośbą, by nie odcinał dostępu do otwartych modeli. Microsoft, Nvidia, Palantir i Meta podpisały list wzywający ustawodawców do unikania ograniczeń, a szef Nvidii Jensen Huang lobbował w Kongresie. W tym samym tygodniu FCC zakazała humanoidów z Chin. Raport o tym, że Chiny zaczęły masową produkcję wyspecjalizowanych chipów AI, pomógł wymazać 1 bln dolarów wartości rynkowej innych producentów chipów, według Guardiana.
Podejście Pekinu do open source opisuje The Conversation. Zauważa, że chińskie modele AI, takie jak Qwen, DeepSeek, Kimi i GLM, są zwykle open-weight, a nie open source: publikowany jest model i jego końcowe parametry, ale nie dane treningowe ani metodologia. Wskazuje też na osobliwości licencji. Licencja Kimi K3 od Moonshot wymaga od licencjobiorców powyżej pewnych progów przychodu lub użytkowników „wyraźnego” wyświetlania nazwy modelu. Licencja społecznościowa MiniMax M3 wymienia zastosowania zakazane przez „obowiązujące przepisy prawa”, nie mówiąc, które jurysdykcje mają zastosowanie. Dwujęzyczne licencje tworzone pod nadzorem chińskiego rządu to Mulan Permissive Software License 2.0 i OpenAtom Model License 1.0. W razie sprzeczności pierwszeństwo ma tekst chiński.
Eksport sprzętu ma trudniejszy sprawdzian. 10 września w federalnym sądzie w Brooklynie prokurator Departamentu Sprawiedliwości USA Taylor Stout otworzył sprawę rządu przeciw Huawei słowami „Kradzież, kłamstwa, tuszowanie”. Oskarżył firmę o zmowę w celu kradzieży tajemnic handlowych pięciu amerykańskich spółek, w tym kodu źródłowego routerów od Cisco i ramienia robotycznego do testów telefonów od T-Mobile. Obrońca Brian Heberlig powiedział ławie: „To sprawa o konkurencję, nie o spisek. O innowację, nie o kradzież”. Incydenty z Cisco i T-Mobile opisał jako działania pojedynczych pracowników, które kierownictwo próbowało naprawić. Chińskie MSZ oświadczyło, że rząd „stanowczo sprzeciwia się tłumieniu i powstrzymywaniu chińskich przedsiębiorstw przez stronę amerykańską”. Proces ma potrwać trzy miesiące. Zarzuty wobec dyrektor finansowej Meng Wanzhou oddalono w 2022 roku w ramach porozumienia o odroczeniu ścigania, ale jej przyznania mają trafić do materiału dowodowego.
Złóż te elementy razem, a pytanie o eksport wygląda mniej jak jedna walka handlowa, bardziej jak stos walk. Auta sprzedaje się ceną i oprogramowaniem, baterie rządzi plan pięcioletni, a modele AI można pobrać za darmo i trudno je regulować. Każdy element trafia do innej biurokracji i każde porusza się w innym tempie.
Źródła
6- 01How China won the car wars with cheap EVs loaded with technologyEN
- 02China unveils 5-year battery plan targeting large-scale all-solid-state use by 2030EN
- 03China's AI models have Trump's AI world at war with itselfEN
- 04China's tech advances are causing chaos from Silicon Valley to the White HouseEN
- 05China is shaping the future of open-source technology, including AIEN
- 06China's Huawei branded a criminal enterprise as tech firm's US trial opensEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.