Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Crew-13 dotarła na orbitę, Floryda pozywa OpenAI, a ESA wybrała OVHcloud i CGI

Czteroosobowa załoga wystartowała w czwartek 1 października z Cape Canaveral w kierunku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W Europie agencja kosmiczna wybrała dwóch dostawców systemu obserwacji Ziemi opartego na własnej infrastrukturze, a na Florydzie prokurator generalny poprosił sąd, by zakazał OpenAI trenowania nowych modeli bez zewnętrznej zgody.

ŚwiatWyjaśnienieEwa NowickaOpublikowano: 2 października 20267 min czytaniaŹródła 14
Crew-13 dotarła na orbitę, Floryda pozywa OpenAI, a ESA wybrała OVHcloud i CGI

SpaceX wystrzelił Crew-13 w czwartek 1 października o 11:10 czasu EDT (15:10 UTC) z kompleksu startowego SLC-40 w Cape Canaveral Space Force Station na Florydzie, podaje Ars Technica. Dziewięć minut później drugi stopień Falcona 9 umieścił statek Dragon i jego czterech pasażerów na orbicie. Według Ars Technica załoga miała dotrzeć do stacji około osiem godzin po starcie. To byłby najkrótszy przelot amerykańskiego statku z Ziemi na ISS od startu do dokowania.

Start przesunięto ze środka września, żeby wymienić wadliwy zawór w układzie napędowym Dragona. Jak podało Ars Technica, naprawa wymagała rozcięcia przewodu paliwowego wewnątrz statku i wyjęcia uszkodzonego elementu.

NASASpaceFlight, który zapowiadał misję 29 września, podał, że w tej rotacji leci Dragon Grace (C213), drugi raz w kosmosie po misji Axiom-4. Booster pierwszego stopnia B1101 odbywał trzeci lot i wrócił na Landing Zone 40.

Kto jest na pokładzie i dlaczego to ważne

Dowodzi Jessica Watkins, 38-letnia geolożka, która została astronautką. Ars Technica podało, że jest pierwszą czarnoskórą kobietą dowodzącą statkiem kosmicznym. Watkins jest jedynym weteranem w załodze Crew-13, w 2022 roku spędziła 170 dni na orbicie podczas długiej misji. Pilot Luke Delaney, weteran Marines, leci pierwszy raz. Towarzyszą mu astronauta Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej Joshua Kutryk i kosmonauta Roskosmosu Siergiej Teteriatnikow, obaj debiutanci według NASASpaceFlight.

"Co za lot. Co to był za lot", przekazał Delaney przez radio do centrum kontroli wkrótce po wejściu na orbitę, cytuje Ars Technica.

Kutryk i jego żona Heather spodziewają się w tym roku trzeciego dziecka. Ars Technica przypomina, że taka sytuacja ma precedens. Astronauta NASA Randy Bresnik, który w przyszłym roku ma dowodzić Artemis III, był na pokładzie wahadłowca Atlantis w 2009 roku, gdy w Houston urodziła się jego córka. "Zostawienie tej trójki (plus jednego w drodze) to najtrudniejsza rzecz, jaką zrobiłem. Ale taka zawsze była natura eksploracji", napisał Kutryk na X, cytowany przez Ars Technica.

To była 13. rotacja załogowa SpaceX w ramach wielomiliardowego kontraktu z NASA i 21. lot załogowy firmy licząc misje testowe i komercyjne, podało Ars Technica. NASASpaceFlight policzył ten start jako 109. misję Falcona 9 w 2026 roku. NASA i jej partnerzy planują utrzymać stację co najmniej do 2030 roku. Tymczasem plany SpaceX, by wycofać Crew Dragona około tego roku, skłoniły NASA do ściślejszej współpracy z Boeingiem nad kapsułą Starliner, która ma za sobą problemy.

W Europie innego rodzaju zgoda

W czwartek 1 października Europejska Agencja Kosmiczna wybrała OVHcloud i CGI do budowy "Digital EO", systemu informacyjnego do obserwacji Ziemi, podało Data Center Dynamics. System połączy dane, usługi i przetwarzanie z zakresu obserwacji Ziemi na europejskiej infrastrukturze podlegającej lokalnym przepisom. Moce chmurowe najpierw ruszą we Włoszech, Francji i Niemczech, a operacje wsparcia poprowadzi Polska. Według raportu wolumen danych z obserwacji Ziemi przekroczy 500 petabajtów do 2035 roku.

"Digital EO musi pozwolić nam zrobić krok naprzód w zarządzaniu danymi obserwacji Ziemi i ich wykorzystaniu", powiedział Nicolaus Hanowski, szef departamentu zarządzania misjami EO i segmentu naziemnego w ESA, w oświadczeniu przytoczonym przez Data Center Dynamics. Założyciel i prezes OVHcloud Octave Klaba dodał, że "Europa absolutnie musi mieć kontrolę nad infrastrukturą, na której działają jej najważniejsze programy".

To nie pierwszy ruch ESA w stronę nowszych technologii obliczeniowych. Data Center Dynamics przypomina, że agencja wybrała wcześniej Equal1 na dostawcę komputerów kwantowych do obserwacji Ziemi. Maszyna Bell-1 stoi w Phi-Lab ESA w ESRIN pod Rzymem, gdzie działa też klaster Space HPC zbudowany przez HPE.

O suwerenności mówiono tego samego dnia na spotkaniu prasowym w Budapeszcie. Kate Underhill, architektka napędu w dziedzinie przyszłego transportu kosmicznego w ESA, powiedziała EE Times, że zależność Europy od zagranicznych półprzewodników i komponentów jest strategicznym ryzykiem. Wskazała, że europejscy producenci satelitów często trafiają na amerykańskie przepisy International Traffic in Arms Regulations. "Jeśli na satelicie jest jakikolwiek amerykański komponent, trzeba spełnić amerykańskie przepisy", powiedziała. Sprzęt kosmiczny działa zwykle "co najmniej 10 lat za elektroniką użytkową", dodała. Podała przykład, jak ESA próbowała zamówić 20 diod laserowych u niemieckiego dostawcy, który żądał minimum 10 000 sztuk.

Floryda rusza przeciw OpenAI

Również w środę 30 września prokurator generalny Florydy James Uthmeier złożył wniosek o tymczasowy zakaz wobec pięciu podmiotów OpenAI i osobiście Sama Altmana, podało Tom's Hardware. Wniosek prosi sąd o zakazanie firmie rozwijania jakiegokolwiek modelu AI bez niezależnych zabezpieczeń i zgody stron trzecich. Chce też zakazu oferowania ChatGPT nieletnim na Florydzie. Domaga się wstrzymania zbierania danych od florydzkich dzieci poniżej 13. roku życia bez powiadomienia i zgody. Poza tym chce zakazu opisywania ChatGPT jako bezpiecznego, dokładnego lub niezawodnego oraz zaprzestania zabiegania o zaangażowanie przez tak zwaną prolongację rozmowy.

Tom's Hardware podało, że wniosek jest częścią pozwu złożonego w czerwcu w hrabstwie Highlands. Stan złożył go po przejrzeniu logów ChatGPT domniemanego strzelca z Florida State University. Pozew zarzuca zwodnicze i nieuczciwe praktyki handlowe w myśl FDUTPA, zaniedbanie i rażące zaniedbanie, wadę konstrukcyjną, brak ostrzeżenia, oszukańcze przedstawienie stanu faktycznego oraz zakłócanie porządku publicznego. Uthmeier nazwał go pierwszym pozwem wniesionym przez stan przeciw firmie i jej prezesowi. W nagraniu opublikowanym na X powiedział, że Altman może przyłączyć się do żądania, jeśli jego intencje są szczere, pisze Tom's Hardware.

OpenAI powiedziało redakcji, że już tydzień wcześniej wstrzymało trenowanie swoich najzdolniejszych modeli. Artykuł podaje to twierdzenie obok wniosku stanu, a nie jako niezależne ustalenie. Tekst odnotowuje też sześć raportów o niewłaściwym działaniu modeli, które OpenAI opublikowało wcześniej w tym miesiącu. Dotyczą one niewielkiej części dziesiątek tysięcy incydentów rejestrowanych przez firmę i jej konkurentów. Obu stanowisk nie uzgodniono w aktach sprawy.

Pieniądze, papiery i rewolucja rakietowa

Poza salą sądową tydzień przyniósł serię mniejszych zgód i kontraktów. Varda pozyskała 251 mln dolarów w rundzie Series D na rozwój produkcji leków w kosmosie, podało Endpoints News 30 września. Litewska Blackswan Space zamknęła rundę 2,5 mln euro prowadzoną przez Iron Wolf Capital, co daje łącznie 3,2 mln euro finansowania. Pieniądze wesprą sprzęt do autonomicznej nawigacji, który firma planuje wysłać w 2027 roku, podało Tech.eu 30 września. Ten sam serwis poinformował 1 października, że łotewska Trace.Space uruchomiła Trinity, platformę łączącą wymagania, testy, parametry projektu i warianty produktów dla zespołów sprzętowych.

Dwa dni wcześniej, 30 września, Quantum Space poinformowała, że podpisała zlecenie na obsługę startu z All Points Logistics dla misji Prime pathfinder. Start zaplanowano na drugą połowę 2027 roku z Vandenberg Space Force Base, podało SpaceNews. Agile Space Industries ogłosiła 28 września, że Jason Wright dołączy na stanowisko prezesa na początku października. Przychody mają do końca 2026 roku osiągnąć około pięć razy poziom z 2022 roku, a firma ma ponad 165 pracowników w czterech stanach, według SpaceNews. Ethereal Space ogłosiła 24-miesięczne zlecenie od NOAA warte około 27,4 mln dolarów, z pierwszą dostawą danych 1 grudnia, podało SpaceNews 23 września.

Światowy Tydzień Kosmosu trwa od 4 do 10 października pod hasłem "Rocket Revolution" i weźmie w nim udział 100 państw, podało stowarzyszenie organizujące w notce w SpaceNews z 1 października. Zeszłoroczna edycja odnotowała 50 000 wydarzeń w 102 krajach. W ogłoszeniu wskazano Johna Elbona, byłego tymczasowego prezesa ULA, jako honorowego przewodniczącego na 2026 rok, a Tory'ego Bruno z Blue Origin jako przewodniczącego na 2027 rok.

Nie każda liczba rośnie. Biała księga Google o centrach danych na orbicie ukazała się w czwartek razem z satelitą Planet Labs z procesorem Tensor Processing Unit. Dokument przekonuje, że ceny startów SpaceX mogą zbliżyć się do 200 dolarów za kilogram do 2035 roku przy około 20-procentowej rocznej krzywej spadku kosztów, podało TechCrunch. Na AI Infra Summit w Santa Clara 17 września Sumeet Singh z Viasat oszacował dzisiejsze koszty startu na 2 500 do 3 000 dolarów za kilogram. Powiedział, że centra danych na orbicie potrzebują 200 do 500 dolarów, żeby miały sens finansowy, podało Data Center Knowledge. To różne pytania, ale cały spór sprowadza się do różnicy między tymi liczbami.

Komentarze 0

Źródła

14
  1. 01SpaceX describes surgical intervention before launch of latest crew missionEN
  2. 02Launch Preview: Crew-13 to head to ISS, Falcon Heavy mission for the NROEN
  3. 03European Space Agency taps OVHcloud and CGI for Earth observation systemEN
  4. 04Europe's Space Industry Seeks Greater Supply Chain ControlEN
  5. 05Florida attorney general asks judge to bar OpenAI from developing new AI models without third-party approvalEN
  6. 06Varda gets $251M to make medicines in space, a long-sought area for drugsEN
  7. 07Blackswan Space raises €2.5M to take autonomous spacecraft navigation into orbitEN
  8. 08Trace.Space launches Trinity to tackle hardware engineering's next bottleneckEN
  9. 09Quantum Space Executes Launch Processing Agreement with All Points Logistics for Prime MissionEN
  10. 10Agile Space Industries Expands Leadership Structure to Support Next Phase of GrowthEN
  11. 11Ethereal Space Awarded NOAA SBEM Task Order 1EN
  12. 12World Space Week 2026 Celebrates the "Rocket Revolution"EN
  13. 13Google thinks SpaceX's Starship has to launch 1,800 times before space data centers get off the groundEN
  14. 14Space Data Centers Inch Toward Reality, With CaveatsEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Ewa Nowicka

Ewa Nowicka

Gospodarka, biznes i świat

Ewa Nowicka pisze dla FLASH24 o biznesie, świecie i gospodarce, opierając się na danych GUS, Eurostatu i sprawozdaniach finansowych, a nie na komunikatach PR. W swojej pracy sprawdza zgodność raportów kwartalnych z wpisami w KRS i porównuje liczby z kilku niezależnych źródeł. Rozmawia z analitykami i przedsiębiorcami, a w kalendarzu pilnuje terminów publikacji wyników spółek technologicznych. Prywatnie interesuje się rachunkowością spółek technologicznych, co pozwala jej wyłapywać nieścisłości w bilansach, oraz jeździ rowerem cargo. Nie publikuje informacji, których nie potwierdzi w co najmniej dwóch dokumentach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.