Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

AI Act: gdzie przepisy gryzą i dlaczego europejski sektor technologiczny jest niespokojny

Unijny AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku. To pierwsze kompleksowe ramy prawne dla sztucznej inteligencji na świecie. Do połowy 2026 roku kolejnym dużym terminem są obowiązki dotyczące modeli ogólnego przeznaczenia. Kary w unijnym pakiecie regulacji cyfrowych sięgają 7% globalnego obrotu.

ŚwiatWyjaśnienieEwa NowickaOpublikowano: 27 września 20266 min czytaniaŹródła 3
AI Act: gdzie przepisy gryzą i dlaczego europejski sektor technologiczny jest niespokojny

Unia Europejska zbudowała to, co firma GDPR Local w przewodniku zgodności z czerwca 2026 roku nazywa najrozleglejszymi ramami regulacyjnymi dla technologii cyfrowych na świecie. AI Act jest jedną z ich warstw. Obok niego działają RODO, akt o usługach cyfrowych, akt o rynkach cyfrowych, dyrektywa NIS2, akt o danych i akt o cyberodporności. Każdy z tych aktów ma własne obowiązki i własny organ egzekwujący. To ma znaczenie dla każdego, kto sprzedaje do Europy.

AI Act wszedł w życie 1 sierpnia 2024 roku. Przewodnik GDPR Local nazywa go pierwszymi kompleksowymi ramami prawnymi dla sztucznej inteligencji na świecie. Tekst dzieli systemy na cztery poziomy, od minimalnego do niedopuszczalnego ryzyka, i odpowiednio skaluje obowiązki. Chatbot o minimalnym ryzyku ma lżejsze wymogi przejrzystości niż system wysokiego ryzyka używany przy rekrutacji.

Co akt faktycznie wymaga

Konstrukcja opiera się na ryzyku, tak samo jak reszta unijnego pakietu regulacji cyfrowych. GDPR Local wymienia trzy zasady wspólne dla wszystkich rozporządzeń. Obowiązki rosną wraz z wielkością firmy, zasięgiem użytkowników i potencjalnym wpływem. Prawa podstawowe, takie jak prywatność, zakaz dyskryminacji i przejrzystość, są chronione wszędzie. Przepisy o uczciwości rynku nie pozwalają dominującym platformom blokować konkurentów.

AI Act dokłada własną warstwę. Systemy wysokiego ryzyka uruchamiają wymogi, w tym oceny wpływu na prawa podstawowe. Modele ogólnego przeznaczenia, czyli kategoria obejmująca duże modele bazowe, dostają własny zestaw obowiązków. Te przepisy o modelach ogólnego przeznaczenia były kolejnym terminem w kalendarzu. The Next Web podał 2 lipca 2025 roku, że Komisja Europejska przygotowuje się do sfinalizowania swoich przepisów w tej sprawie w lipcu tego roku. Parlament Europejski miał potem przyjąć stanowisko w sprawie standardów.

Eoghan O'Neill, starszy urzędnik ds. polityki w biurze AI Komisji, mówił na konferencji TNW w Amsterdamie 20 czerwca 2025 roku. „To duża, wyrafinowana technologia i chcemy zrobić to dobrze” powiedział, według The Next Web. „Potrzebujemy konkretnych obowiązków, żeby objąć niektóre z najbardziej wpływowych lub potencjalnie szkodliwych modeli w ramach AI Act”. O'Neill powiedział, że projekt wytycznych wyszedł z szerokiej grupy ds. kodeksu postępowania. Wchodzili w nią dostawcy modeli, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, organizacje pozarządowe, naukowcy, eksperci ds. bezpieczeństwa AI, MŚP i europejscy giganci przemysłowi.

Nakładanie się jest sensem i problemem zarazem

Żadne z tych praw nie działa w izolacji. Przewodnik GDPR Local podaje konkretny przykład. System AI, który przetwarza dane osobowe, musi spełniać jednocześnie AI Act i RODO. Jeśli jest częścią infrastruktury krytycznej, dochodzą obowiązki z zakresu cyberbezpieczeństwa z NIS2. W przypadku platform akt o usługach cyfrowych i akt o rynkach cyfrowych mogą zadziałać oba naraz, jeśli firma przekracza progi strażnika dostępu.

Egzekwowanie rozkłada się na poziomy. Komisja Europejska nadzoruje największe platformy, wyznaczanie strażników dostępu w akcie o rynkach cyfrowych i modele ogólnego przeznaczenia w ramach AI Act. Biuro AI UE, utworzone w Komisji, koordynuje egzekwowanie AI Act. Współpracuje z Radą AI, panelem naukowym i forum doradczym. Krajowe organy regulacyjne zajmują się mniejszymi podmiotami: koordynatorzy ds. usług cyfrowych w przypadku aktu o usługach cyfrowych, organy ochrony danych w przypadku RODO, krajowe organy cyberbezpieczeństwa w przypadku NIS2.

GDPR Local zauważa, że niespójność egzekwowania pozostaje realnym wyzwaniem. Państwa członkowskie różnią się tempem wdrażania przepisów i zdolnościami do ich egzekwowania. Ten sam przewodnik podaje, że maksymalna kara z RODO wynosi 20 mln euro lub 4% globalnego rocznego obrotu za najpoważniejsze naruszenia. Kary w całym pakiecie mogą sięgać 7% globalnego obrotu.

Firmy spoza UE mają dodatkowy krok. Artykuł 27 RODO wymaga przedstawiciela z siedzibą w UE, jeśli firma oferuje towary lub usługi osobom, których dane dotyczą w UE, albo monitoruje ich zachowanie. Za brak takiego przedstawiciela grożą kary do 10 mln euro lub 2% globalnego obrotu. Przedstawiciel musi mieć siedzibę w państwie członkowskim, w którym znajdują się osoby, których dane dotyczą.

Sprzeciw europejskiego sektora technologicznego

Wezwania do spowolnienia wdrożenia przyszły z zaskakujących stron. The Next Web podał, że szwedzki premier Ulf Kristersson, prezes Boscha Stefan Hartung i grupa lobbingowa CCIA Europe naciskali na przesunięcie części harmonogramu. Wśród członków CCIA Europe są Alphabet, Meta i Apple.

Fabrizio Del Maffeo, prezes holenderskiej firmy chipowej Axelera AI, przedstawił problem jako strukturalny, a nie wyłącznie regulacyjny. „Europa to nie Stany Zjednoczone” powiedział na TNW. „Mamy wiele języków, wiele rynków i wiele regulacji, zarówno europejskich, jak i lokalnych. To dusi wzrost, bo tworzy granice i utrudnia firmom ekspansję”. Del Maffeo powiedział, że Axelera podpisała petycję na rzecz EU Inc. Ten projekt miałby stworzyć znormalizowaną formę prawną, która ułatwi startupom działanie w wielu państwach członkowskich.

Europa odpowiada za zaledwie 8% światowych firm w fazie scaleup, wobec 60% w Ameryce Północnej, a żaden startup założony w UE w ciągu ostatnich 50 lat nie przekroczył wyceny 100 mld euro.

Finansowanie to druga połowa argumentu. Europejskie startupy zebrały w zeszłym roku około 52 mld dolarów (44 mld euro) kapitału podwyższonego ryzyka, wobec 209 mld dolarów (177 mld euro) dla firm z USA, według danych przytoczonych przez The Next Web. Peter van der Putten, dyrektor AI Lab w firmie software'owej Pegasystems, przekonywał, że regulacje można dostosować. To uczyniłoby Europę atrakcyjniejszą dla kapitału odpływającego z USA.

Nie wszyscy chcą podejścia w stylu amerykańskim. Elise de Reus, współzałożycielka Cradle, powiedziała na konferencji, że widzi europejskich inżynierów wracających z pracy w Big Tech w USA, przyciąganych pracą z sensem. „Jesteśmy też może trochę zbyt skromni” powiedziała. „Powinniśmy mierzyć szczęście, a nie PKB, które nie jest zrównoważonym wskaźnikiem. Nie sądzę, żebyśmy powinni kopiować amerykański system”.

Równoległa walka o talenty w AI

Gdy Bruksela spiera się o terminy, firmy, do których adresowane są przepisy, konkurują o coś innego: menedżerów, którzy potrafią sprzedać AI na rynkach azjatyckich. Rest of World podał 11 września 2026 roku, że OpenAI i Anthropic rekrutują z Google, Microsoftu, Amazona i Meta. Budują zespoły w krajach takich jak Indie i Singapur i zacieśniają współpracę z decydentami.

Sandhya Devanathan, wiceprezes Meta na Indie i Azję Południowo-Wschodnią, odeszła z firmy po dekadzie i dołączyła do OpenAI jako wiceprezes na Azję Południowo-Wschodnią i Australię, według Rest of World. To był co najmniej dziewiąty przypadek, gdy amerykański gigant AI zatrudnił w Azji kogoś z amerykańskiej Big Tech w ciągu ostatniego roku. OpenAI i Anthropic nie odpowiedziały na prośby redakcji o rozmowy z nowymi pracownikami ani o komentarz do strategii rekrutacyjnej w regionie Azji i Pacyfiku.

Poszukiwane umiejętności różnią się od tych w USA. „Gdy firma uzna [region] za strategiczny rynek wzrostu, zaczyna szukać menedżerów, którzy potrafią działać jak mini-CEO” powiedziała Rest of World Deepali Vyas, globalna szefowa ds. danych i rekrutacji kadry zarządzającej w AI w ZRG Partners. Arjun Jaggi, badacz stosowanej AI i doradca zarządców, oszacował wielkość tej puli na może kilkaset osób w całej Big Tech w Indiach.

Dla europejskich regulatorów kwestia talentów przypomina, że przepisy to tylko jedna zmienna. Przewodnik GDPR Local wzywa firmy, by wbudowywały zgodność w rozwój technologii od najwcześniejszych etapów, a nie traktowały jej jako dodatek. Z relacji The Next Web wynika, że dla wielu europejskich założycieli pilniejszą skargą nie są same przepisy. To kapitał i rozdrobnienie rynku stojące za nimi.

Komentarze 0

Źródła

3
  1. 01EU Tech Regulations: Compliance Deadlines and Obligations for 2026EN
  2. 02'Europe is not the US': Tech insiders call for smarter AI rulesEN
  3. 03The AI talent war is coming for Big Tech's Asia executivesEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Ewa Nowicka

Ewa Nowicka

Gospodarka, biznes i świat

Ewa Nowicka pisze dla FLASH24 o biznesie, świecie i gospodarce, opierając się na danych GUS, Eurostatu i sprawozdaniach finansowych, a nie na komunikatach PR. W swojej pracy sprawdza zgodność raportów kwartalnych z wpisami w KRS i porównuje liczby z kilku niezależnych źródeł. Rozmawia z analitykami i przedsiębiorcami, a w kalendarzu pilnuje terminów publikacji wyników spółek technologicznych. Prywatnie interesuje się rachunkowością spółek technologicznych, co pozwala jej wyłapywać nieścisłości w bilansach, oraz jeździ rowerem cargo. Nie publikuje informacji, których nie potwierdzi w co najmniej dwóch dokumentach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.