Europejska sieć nocnych pociągów rośnie, ale realizacja inwestycji zostaje w tyle za planami
Przewoźnicy kolejowi w Europie dodali połączenia nocne i transgraniczne wraz z rozkładem jazdy z grudnia 2023 roku, między innymi Monachium-Warszawa i przywrócony pociąg sypialny Paryż-Berlin. W styczniu Europejski Trybunał Obrachunkowy podał, że osiem dużych projektów TEN-T przekracza budżet średnio o 82%.

Zmiana rozkładu jazdy z grudnia 2023 roku przyniosła serię nowych bezpośrednich połączeń nocnych w całej Europie, jak wynika z materiału The Guardian o kolei opublikowanego 14 grudnia 2023 roku. Warszawa zbliżyła się do Monachium, Berlin do Paryża, a Akwizgran do Salzburga. Żadna z tych par miast nie miała wtedy bezpośrednich pociągów dziennych. Pociągi sypialne stworzyły połączenia, których wcześniej nie było.
Przewoźnicy w dużej części Europy wprowadzili rozkłady na 2024 rok 10 grudnia. Były wyjątki. Nowa linia dużych prędkości przez góry Kantabryjskie w Hiszpanii ruszyła pod koniec listopada. Polska i kraje bałtyckie były jeszcze tydzień lub dwa od nowych rozkładów.
Co faktycznie zmieniło się w praktyce
Pociąg do Warszawy, który wyjechał z Monachium wieczorem 10 grudnia, był pierwszym bezpośrednim odjazdem z Bawarii do Polski od 2010 roku, podał Guardian. Paryż i Berlin odzyskały bezpośredni pociąg nocny. Przywróciło to połączenie zlikwidowane na początku pandemii. Wtedy po raz ostatni kursował pociąg Kolei Rosyjskich z Paryża do Berlina i Moskwy. Nightjet wyjechał z Akwizgranu tuż po 21:00 i dotarł do Halle 10 godzin później.
Nie każda zmiana oznaczała więcej połączeń. Norymberga, od dawna punkt wypadowy na trasy czeskie, straciła pięć codziennych bezpośrednich pociągów do Czech. Aarhus straciło dwa bezpośrednie pociągi dziennie do Hamburga. Zyskało połączenie co dwie godziny z przesiadką na tym samym peronie w Kolding. Ta trasa dowozi pasażerów do Hamburga szybciej niż stare pociągi bezpośrednie. Kopenhaga z kolei zyskała więcej bezpośrednich połączeń do Hamburga.
Gdzie indziej schemat był taki sam: dodatkowe opcje na trasach, które miały już pociągi dzienne. Drezno zyskało odjazdy wagonów sypialnych do Budapesztu, Wiednia i Grazu. We Francji Béziers i Montpellier dostały w niektóre noce bezpośrednie połączenia z Paryżem. Konkurują one z TGV, które pokonują trasę z Montpellier do Paryża w niewiele ponad trzy godziny. Nowy nocny Aurillac-Paryż nie ma konkurencji dziennej. Francuskie pociągi nocne nie mają wagonów sypialnych, tylko rozkładane fotele lub kuszetki, z cenami od 19 euro za miejsca i 29 euro za kuszetki.
Poprawiła się też częstotliwość połączeń transgranicznych. Monachium-Zurych kursowało częściej, po listopadowych usprawnieniach, które przywróciły bezpośrednie pociągi Stuttgart-Zurych. Berlin-Amsterdam skrócono o 30 minut do niecałych sześciu godzin. Bezpośrednie pociągi dzienne z Krakowa do Wiednia i Berlina podwoiły się z jednego do dwóch. Wrocław zyskał wczesnoporanny bezpośredni pociąg do Wiednia z powrotem późnym popołudniem.
Rozszerzyły się też połączenia z Ukrainą. Od weekendu przed publikacją Guardian drugi bezpośredni pociąg kursował z Wiednia na Ukrainę. Wiózł wagony bezpośrednie z porannego odjazdu Wiedeń-Rumunia do Czopu na Zakarpaciu. Czeski prywatny przewoźnik RegioJet miał rozważać nocne połączenie Praga-Czop od początku 2024 roku.
Cat Jones, prezeska Byway Travel, operatora podróży bez lotów, powiedziała Guardianowi, że nowe pociągi budzą entuzjazm. Wskazała nowy pociąg sypialny Euronight łączący Salzburg z Krakowem, który jedzie prawie 10 godzin, jako okazję do połączenia dwóch bardzo różnych miast.
Argument ekologiczny i jego haczyk
Ekologiczna argumentacja kolei dostała twardsze liczby w lutym 2024 roku. Rail Delivery Group opublikowała analizę, według której średnio na 100 najpopularniejszych brytyjskich trasach podróży służbowych samochód z silnikiem Diesla lub benzynowy wytwarzał dziewięć razy więcej dwutlenku węgla niż podróż pociągiem. Hybryda plug-in zanieczyszczała cztery razy więcej, a samochód elektryczny prawie dwa i pół razy więcej, według RDG.
Na trasie Edynburg-Londyn King's Cross dane grupy wskazywały emisje na poziomie 116 kg CO2 w samochodzie z silnikiem Diesla, 31,8 kg w samochodzie elektrycznym i 12,7 kg na osobę pociągiem. RDG podała, że niektóre podróże najzielenszymi, najpełniejszymi pociągami elektrycznymi dawały zaledwie jedną piętnastą CO2 na osobę w porównaniu z samochodem benzynowym lub z silnikiem Diesla z jednym pasażerem.
Aktywiści zwracali uwagę, że najzielensze trasy nie są najtańsze. Bilety jednorazowe u LNER, głównego przewoźnika na trasie Edynburg-Londyn, kosztowały 183 funty bez wcześniejszej rezerwacji, choć bilety z wyprzedzeniem były znacznie tańsze. Średnie paliwo dla małego samochodu benzynowego na 400 milach to około 50 funtów, mniej dla samochodu elektrycznego. Ceny biletów kolejowych w Anglii miały wzrosnąć o 4,9% w następną niedzielę.
"Podróż pociągiem jest zawsze bardziej ekologiczna niż jazda samochodem, i staje się jeszcze bardziej ekologiczna, w miarę jak elektryfikuje się coraz więcej tras kolejowych" - powiedział Michael Solomon Williams z organizacji charytatywnej Campaign for Better Transport. "Często jest też szybciej, ale teraz musimy zadbać o to, żeby było również taniej."
Jacqueline Starr, dyrektorka generalna RDG, powiedziała, że dane dadzą firmom najdokładniejszy pomiar emisji dla 100 najpopularniejszych kolejowych podróży służbowych. Dodała: "Wszyscy mamy obowiązek zmniejszać swój ślad węglowy, a opublikowane przez nas dane pokazują, że kolej to ekologiczny wybór w podróżach między naszymi miastami."
Infrastruktura stojąca za tymi podróżami to inna sprawa. W styczniu Europejski Trybunał Obrachunkowy podał, że koszty ośmiu dużych projektów Transeuropejskiej Sieci Transportowej wzrosły średnio o 82% wobec wstępnych szacunków, według CNN. Pięć projektów miało średnie opóźnienie 17 lat. UE nie dotrzyma terminu 2030 na ukończenie rdzenia sieci TEN-T, obejmującego 10 850 mil korytarzy kolejowych.
Nick Brooks, sekretarz generalny grupy lobbingowej przewoźników ALLRAIL, powiedział CNN, że megaprojekty takie jak tunel bazowy Brenner, Lyon-Turin i Fehmarn Belt "mogą zmienić zasady gry dla europejskiej kolei". Tunel Fehmarnbelt, liczące 18 km zanurzone połączenie drogowe i kolejowe między Danią a Niemcami, ma budżet budowy ponad 7 mld euro i ma zostać otwarty w 2029 roku. Dyrektor techniczny Femern A/S Jens Ole Kaslund powiedział, że podróż pociągiem z Kopenhagi do Hamburga, która teraz zajmuje około czterech i pół godziny, po ukończeniu tunelu zajmie dwie i pół godziny.
Źródła
4- 01Night trains and border crossings: Europe's best new rail routesEN
- 02Electric cars produce twice as much CO₂ as trains, says rail group dataEN
- 03The audacious underground mega tunnels redrawing the railway map of EuropeEN
- 04World's longest road and rail tunnel is being built under the Baltic SeaEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.