Powrót pociągów nocnych w Europie: co naprawdę zmieniają nowe trasy transgraniczne
Grudniowa zmiana rozkładów jazdy przywróciła w Europie bezpośrednie połączenia nocne, z których część była zerwana ponad dekadę. 10 grudnia z Monachium do Warszawy wyjechał pociąg sypialny, pierwsze bezpośrednie połączenie z Bawarii do Polski od 2010 roku.

Co roku w grudniu przewoźnicy kolejowi w całej Europie wprowadzają nowe rozkłady jazdy. W większości lat zmiany są niewielkie. Tegoroczne, obowiązujące od 10 grudnia, obejmują szereg bezpośrednich połączeń nocnych między miastami, które wcześniej nie miały żadnego bezpośredniego pociągu, wynika z zestawienia nowych rozkładów opublikowanego przez Guardiana. Niektóre z tych par miast były niepołączone od lat.
Najważniejszą nową trasą jest pociąg nocny między Monachium a Warszawą. Wyjazd z Monachium w kierunku Warszawy wieczorem 10 grudnia był pierwszym bezpośrednim połączeniem z Bawarii do Polski od 2010 roku, podał Guardian. To nie jedna linia, a cała sieć. Ta sama sieć pociągów nocnych uruchomiła sypialny pociąg z Salzburga do Krakowa, podróż trwającą prawie 10 godzin. Guardian opisuje go jako jedną z kilku nowych par miast powstałych dzięki połączeniu Monachium-Warszawa. Paryż i Berlin znów mają bezpośredni pociąg nocny. To przywraca połączenie zlikwidowane na początku pandemii, gdy po raz ostatni kursował pociąg Kolei Rosyjskich z Paryża do Berlina i Moskwy. Nightjet wyjeżdża teraz z Akwizgranu tuż po 21:00 i dociera do Halle 10 godzin później, łącząc dwa miasta, między którymi nie ma bezpośredniego połączenia dziennego.
Dlaczego pociągi nocne wypełniają inną lukę
Pociągi nocne mają największe znaczenie tam, gdzie sieć dzienna jest rzadka. Analiza Guardiana wskazuje, że Warszawa, Monachium, Berlin, Paryż, Akwizgran i Salzburg należą do par miast nowo połączonych bezpośrednimi usługami nocnymi. Żadna z nich nie ma obecnie bezpośredniego pociągu dziennego. Na tym polega sens pociągu sypialnego: nie tyle konkuruje z koleją dużych prędkości, ile obsługuje trasy, z których kolej dużych prędkości zrezygnowała.
Francja jest najwyraźniejszym przykładem tej zmiany. W 2016 roku Le Monde ogłosił koniec pociągów nocnych. Od tego czasu popyt wzrósł. Béziers i Montpellier mają teraz w niektóre noce bezpośrednie połączenia nocne z Paryżem, obok istniejących TGV, które pokonują trasę z Montpellier do Paryża w nieco ponad trzy godziny. Francuskie pociągi nocne są podstawowe: brak wagonów sypialnych, więc pasażerowie wybierają między rozkładanym fotelem a kuszetką. Ceny zaczynają się od 19 euro za miejsce i 29 euro za kuszetkę, podał Guardian.
Wszystkie te nowe pociągi w Europie wywołują prawdziwe poruszenie w Byway. Możemy teraz łączyć w wakacjach miejsca, między którymi wcześniej nie było bezpośrednich pociągów. Nowy bezpośredni pociąg sypialny Euronight łączący Salzburg z Krakowem na przykład stwarza prawdziwą okazję dla miłośników kultury, żeby połączyć [wyjazdy do] dwóch bardzo różnych miast.
To Cat Jones, dyrektorka naczelna operatora Byway Travel, który organizuje podróże bez samolotu, cytowana w zestawieniu Guardiana. Jej argument jest handlowy, nie sentymentalny. Przewoźnicy i agenci układają trasy na nowo według tego, na co pozwala rozkład jazdy, a nowy pociąg sypialny tworzy kombinacje wakacyjne, których wcześniej nie można było zarezerwować.
Nie każda zmiana jest dodaniem czegoś. Aarhus traci dwa bezpośrednie pociągi dziennie do Hamburga. Zyskuje połączenie z przesiadką co dwie godziny, z przesiadką na tym samym peronie w Kolding, które dowozi podróżnych do Hamburga szybciej niż dotychczasowy pociąg bezpośredni. Norymberga, od dawna punkt wypadowy do czeskich miejscowości, miała do zeszłego tygodnia pięć bezpośrednich pociągów dziennie do Czech. Teraz nie ma żadnego, choć inne trasy transgraniczne między Niemcami a Czechami pozostają.
Argument za emisjami i jego haczyk
Pociągi nocne sprzedaje się zwykle argumentem emisji w równym stopniu co wygodą, a branża przygotowała szczegółowe dane na poparcie tej tezy. Według analizy Rail Delivery Group, brytyjskiego organu branży kolejowej, podróż pociągiem na najruchliwszych trasach biznesowych w Wielkiej Brytanii generuje mniej niż połowę emisji dwutlenku węgla samochodu elektrycznego na baterie. Średnio na 100 najpopularniejszych tras podróży biznesowych samochód z silnikiem Diesla lub benzynowy wytwarzał dziewięć razy więcej dwutlenku węgla niż pociąg, podała RDG. Samochód hybrydowy plug-in wytwarzał cztery razy więcej, a samochód elektryczny na baterie prawie dwa i pół razy więcej.
Szczegółowe liczby są jeszcze bardziej wymowne. Trasa z Edynburga do London Kings Cross to 116 kg CO2 w samochodzie z silnikiem Diesla, 31,8 kg w samochodzie elektrycznym i 12,7 kg na osobę pociągiem, według danych RDG. W najzielenszych i najpełniejszych pociągach elektrycznych niektóre podróże wytwarzają zaledwie jedną piętnastą CO2 na osobę w porównaniu z samochodem benzynowym lub dieslowskim z jednym pasażerem, twierdzi organizacja.
Haczykiem jest cena. Guardian zauważył, że bilety w jedną stronę u LNER, głównego przewoźnika na trasie z Edynburga do Londynu, kosztowały 183 funty bez wcześniejszej rezerwacji, choć dostępne są znacznie tańsze bilety z wyprzedzeniem. Średnie paliwo dla małego samochodu benzynowego na tych samych 400 milach to około 50 funtów. Kampanierzy mówili to samo: kolej jest bardziej ekologiczna, ale nie zawsze tańsza.
Michael Solomon Williams z organizacji charytatywnej Campaign for Better Transport powiedział: „Podróż pociągiem jest zawsze bardziej ekologiczna niż jazda samochodem i staje się coraz bardziej ekologiczna, w miarę jak elektryfikuje się coraz więcej tras kolejowych. Często jest też szybciej, ale teraz musimy zadbać o to, by była także tańsza. Przyszłotygodniowa podwyżka cen biletów kolejowych niewiele zrobi, by zaradzić rosnącym kosztom podróży koleją”. Guardian podał, że ceny biletów kolejowych miały wzrosnąć o 4,9% w całej Anglii od niedzieli po publikacji artykułu.
Na co uważać
Kilka nowych połączeń jest wciąż rozbudowywanych. Czeski prywatny przewoźnik RegioJet podobno rozważa bezpośredni pociąg nocny z Pragi do Czopu w ukraińskim obwodzie zakarpackim od początku 2024 roku, podał Guardian. Drugi bezpośredni pociąg z Wiednia na Ukrainę już istnieje. Poranny wyjazd z Wiednia do Rumunii ma teraz wagony bezpośrednie do Czopu, uzupełniając wieloletnie połączenie Euronight z Wiednia do Kijowa.
Gdzie indziej obraz jest nierówny. Niektóre trasy w Polsce i krajach bałtyckich nie przeszły jeszcze na rozkłady jazdy na 2024 rok w momencie publikacji reportażu Guardiana. Nowa linia dużych prędkości przez hiszpańskie Góry Kantabryjskie została otwarta pod koniec listopada, a nie przy grudniowej zmianie. Guardian zauważył też, że połączenia transgraniczne z Litwy do Łotwy mogą zostać przywrócone.
Praktyczny wniosek dla każdego, kto planuje podróż: sprawdź konkretną datę, nie sezon. Pociąg nocny, który istnieje w jednym rozkładzie, może nie istnieć w następnym. Połączenie, które na mapie wygląda na bezpośrednie, może wymagać przesiadki na tym samym peronie w mieście, o którym nigdy nie słyszałeś. Grudniowe zmiany stworzyły nowe możliwości. Część też zabrały.
Źródła
2- 01Night trains and border crossings: Europe's best new rail routesEN
- 02Electric cars produce twice as much CO₂ as trains, says rail group dataEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.