Europejskie dostawy baterii pokrywają popyt, ale ogniwo środkowe wciąż kuleje
Europa będzie miała dość ogniw, by zaspokoić popyt wynikający z unijnej ustawy o przemyśle (Industrial Accelerator Act) do 2030 roku, ale wciąż nie potrafi wyprodukować tyle materiałów katodowych, ile potrzeba do ich budowy. Tak wynika z analizy Transport & Environment opublikowanej 30 września.

Transport & Environment (T&E) opublikował 30 września mapę i analizę mocy produkcyjnych ogniw i katod w całej Europie. Wniosek jest wąski, ale ma konsekwencje: ogniwa to nie problem. Problemem są materiały katodowe (CAM) i ich prekursory (pCAM). To z nich składa się ogniwa, a Chiny kontrolują do 90% światowych mocy produkcyjnych w tej dziedzinie, w zależności od chemii. W przypadku LFP ten odsetek sięga 95%, podaje T&E.
CleanTechnica, relacjonując analizę, ujmuje ją jako bezpośrednią odpowiedź producentom samochodów, którzy twierdzą, że kryteria lokalnego pochodzenia są zbyt ambitne. T&E mówi coś odwrotnego. Jeśli każdy zapowiedziany projekt, także te zakwalifikowane jako średnio pewne, dojdzie do skutku, UE zdoła dostarczyć ogniwa do wszystkich produkowanych w Unii aut elektrycznych objętych IAA. Chodzi o samochody firmowe i prywatne, które otrzymują wsparcie publiczne. Analiza zakłada, że IAA obejmuje lekkie pojazdy elektryczne, w tym vany, a proporcje między kanałem prywatnym i firmowym pozostają takie jak dziś.
Xavier Sol, dyrektor T&E ds. zrównoważonych inwestycji i baterii, postawił sprawę politycznie bez ogródek: „Przyszłość europejskiej konkurencyjności przemysłowej zależy od prostego pytania: czy miejsca pracy w czystych technologiach wysokiej wartości powstaną w Europie, czy zostaną w Azji?”. Dodał, że silny lokalny łańcuch wartości może dać niezależność strategiczną, ale tylko wtedy, gdy IAA wyśle to, co nazwał mocnym sygnałem politycznym.
Luka w ogniwie środkowym i liczby, które za nią stoją
Liczby, które podaje T&E, są konkretne. Wymogi lokalnego pochodzenia dla ogniw i CAM mogą oznaczać dodatkowe 34% popytu na baterie w UE w porównaniu z obecnym scenariuszem bazowym w 2027 roku. Wymogi dotyczące CAM dla pojazdów firmowych w ramach IAA są wykonalne, ale potrzeba więcej mocy, by objąć nimi także pojazdy prywatne. T&E zaleca dodanie minimalnego progu Made-in-EU dla pCAM, osiąganego z zaufanymi partnerami, i nazywa ten segment najbardziej wrażliwym ogniwem łańcucha wartości.
Pierwszy test wiarygodności Europy wypada w styczniu, kiedy wchodzą w życie przepisy o lokalnym pochodzeniu pojazdów elektrycznych wynikające z unijno-brytyjskiej umowy o handlu i współpracy. CleanTechnica pisze, że producenci samochodów lobbują za opóźnieniem w ostatniej chwili. Ten spór biegnie równolegle do negocjacji nad IAA, które T&E opisuje jako wchodzące w krytyczną fazę. Terminy mają znaczenie, bo ci sami producenci, którzy blokują unijno-brytyjskie przepisy, są bezpośrednio zainteresowani zapisami IAA o lokalnym pochodzeniu.
Popytowa strona europejskiego problemu z bateriami biegnie przez tę samą debatę o polityce przemysłowej, którą 25 września podniósł ASML, największa pod względem kapitalizacji spółka w Europie, wyceniana na około 660 mld dolarów. Frank Heemskerk, wiceszef ASML ds. public affairs, powiedział na panelu w De Balie w Amsterdamie, że firma sprzedała w Europie „absolutnie nic” w 2026 roku. Europa odpowiadała za 0% przychodów ASML w pierwszych dwóch kwartałach 2026 roku, wynika z raportów finansowych spółki, wobec 1% w 2025 roku i 5% w 2024 roku. O wypowiedzi pisał Tom's Hardware.
Argument Heemskerka jest taki: Europa dotuje podaż, czyli fabryki, ale nie organizuje popytu na chipsy, które te fabryki miałyby produkować. „Tu po prostu nie ma popytu na tego typu wysoce wyspecjalizowane maszyny” powiedział i wezwał europejskie rządy, by zbierały i gwarantowały popyt na chipy produkowane w Europie. Ta logika przekłada się wprost na baterie: T&E twierdzi, że zakłady produkujące ogniwa i pCAM potrzebują dużych, stabilnych umów odbioru z europejskimi producentami ogniw, a te z kolei zależą od przewidywalnego rynku aut elektrycznych.
Kapitał płynie, polityka popytu stoi
Kapitał wysokiego ryzyka wciąż zbiera się wokół europejskich tematów przemysłowych i infrastrukturalnych. 1 października Tech.eu poinformował, że DIG Ventures zamknął trzeci fundusz na 120 mln dolarów, by wspierać europejskie spółki na etapie pre-seed i seed, budujące infrastrukturę chmurową i korporacyjną opartą na AI. Ten sam serwis podał, że Headline zamknął ósmy europejski fundusz wczesnego etapu na 400 mln dolarów, celując w spółki na etapie Seed i Series A, z naciskiem na AI. Wśród europejskich inwestycji wczesnego etapu Headline są Mistral i Black Forest Labs.
To kapitał na software i AI, nie na ogniwo środkowe baterii. Te dwie rundy pokazują, gdzie prywatne pieniądze czują się dobrze, a analiza T&E pokazuje, gdzie nie. Zakłady CAM i pCAM potrzebują długoterminowych kontraktów, zanim powstaną. T&E zauważa, że unijny przemysł bateryjny wciąż boryka się z brakiem jasnych zobowiązań odbioru i dodatkowych inwestycji w takie zakłady.
Magazynowanie energii przyciąga uwagę w innych częściach Europy, ale nie w skali, jakiej potrzebuje łańcuch dostaw baterii. EnergyPathways, notowany na londyńskim rynku AIM, rozwija Marram Energy Storage Hub w kawernach solnych pod wschodnim Morzem Irlandzkim, około 18 km od Lancashire. Pierwsza faza to elektrownia sprężonego powietrza o mocach 300 MW/55,2 GWh, którą pv magazine opisał 30 września jako największy tego typu projekt w budowie w Wielkiej Brytanii. Prezes Ben Clube powiedział pv magazine, że spółka celuje w ostateczną decyzję inwestycyjną w 2028 roku i rozpoczęcie działalności do końca 2031 roku, pod warunkiem zgód i wsparcia Ofgem w ramach cap-and-floor.
Krytyka Clube'a wobec pierwszej brytyjskiej rundy magazynowania długoterminowego jest ostra: 16 projektów o łącznej mocy 7,6 GW i 136,9 GWh, wstępnie wybranych przez Ofgem w czerwcu, daje średni czas rozładowania około 18 godzin. Twierdzi, że nadwyżki wiatru trwają zwykle dłużej niż 12 godzin i często ciągną się dniami, a roczne nadwyżki mogą sięgać 70 TWh. To argument o magazynowaniu, nie o produkcji baterii, ale wskazuje ten sam problem u podstaw: Europa buduje projekty, podczas gdy baza przemysłowa, która miałaby je zaopatrywać, pozostaje cienka.
Negocjacje nad IAA rozstrzygną tę sprawę. Stanowisko T&E jest takie, że bez przepisów popytowych na lokalnie produkowane komponenty baterii Europa ryzykuje utratę miejsca w produkcji czystych technologii. Producenci samochodów twierdzą, że cele są zbyt ambitne. Obie strony pracują na tych samych danych o mocach, a analiza opublikowana 30 września mówi, że ogniwa będą. Katody to inna sprawa.
Źródła
5- 01Ready to Scale: Europe Will Have Enough Cells to Meet Demand and Grow Its Domestic Battery Value Chain IndustryEN
- 02ASML says it sold 'absolutely nothing' in Europe in 2026EN
- 03DIG Ventures closes $120M Fund III to back Europe's AI infrastructure startupsEN
- 04Mistral and Black Forest Labs backer Headline closes $400M European fundEN
- 05The rationale behind the UK's largest compressed air energy storage planEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.