Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Helion: pierwsza prywatna plazma D-T i 150 mln stopni Celsjusza

Prototyp Polaris firmy Helion jako pierwszy prywatnie zbudowany reaktor fuzyjny pracował na paliwie deuterowo-trytowym. Według spółki był też pierwszym, który osiągnął temperaturę plazmy 150 milionów stopni Celsjusza. Firma z Waszyngtonu podała oba wyniki 13 lutego 2026 roku.

NaukaNewsRenata PawlakOpublikowano: 27 września 20264 min czytaniaŹródła 4
Helion: pierwsza prywatna plazma D-T i 150 mln stopni Celsjusza

Spółka z Everett w stanie Waszyngton podała, że Polaris, jej siódmy prototyp, osiągnął oba wyniki podczas kampanii testowej rozpoczętej w styczniu. Według komunikatu Heliona maszyna zaczęła pracować pod koniec 2024 roku.

Główne projekty fuzyjne od dziesięcioleci dążą do reakcji D-T. Zapala się ona w niższych temperaturach niż większość alternatyw. Helion twierdzi, że kampania pokazała, iż maszyna może pracować na różnych paliwach. Firma podaje też, że jako pierwsza dostała zgodę regulatora na posiadanie i używanie trytu do demonstracji produkcji energii fuzyjnej.

"Uważamy, że najpewniejsza droga do komercjalizacji fuzji to budowanie, uczenie się i iterowanie tak szybko, jak to możliwe" - powiedział w komunikacie David Kirtley, współzałożyciel i prezes Heliona. "Zbudowaliśmy i uruchomiliśmy siedem prototypów, za każdym razem stawiając sobie ambitniejsze cele techniczne i inżynieryjne i je przekraczając".

Danych diagnostycznych firmy przyjrzało się dwóch zewnętrznych badaczy. Obaj są cytowani w komunikacie. Ryan McBride specjalizuje się w fuzji inercyjnej i technice impulsów dużej mocy. Pracował w Sandia National Laboratories i na Uniwersytecie Michigan. Powiedział, że widział "dowody reakcji D-T i temperatury przekraczające 13 keV, czyli 150 milionów stopni Celsjusza". Alan Hoffman ma ponad 40 lat doświadczenia w plazmach o konfiguracji odwróconego pola (FRC). Kierował wczesnymi pracami nad FRC na Uniwersytecie Waszyngtońskim. Stwierdził, że nadal widzi, jak technologia się skaluje.

Wynik 150 milionów stopni bije własny rekord Heliona, 100 milionów stopni Celsjusza. Ten próg ustanowił szósty prototyp firmy, Trenta. Branża traktuje 100 milionów stopni Celsjusza jako próg dla maszyny istotnej komercyjnie.

Jean Paul Allain nazwał te wyniki "silnym postępem" w tym samym komunikacie. Jest zastępcą dyrektora ds. nauki o energii fuzyjnej w Biurze Nauki Departamentu Energii USA. "Aby wprowadzić fuzję do sieci, potrzebne są podejścia, które pozwalają szybko zmieniać projekt i testy" - powiedział.

To nie jest wynik elektrowni. D-T to etap w programie testów Polaris. Helion zapowiada dalsze podnoszenie temperatur, żeby pokazać, że maszyna może stabilnie pracować na deuterze i helu-3, paliwie, które firma zamierza wykorzystywać komercyjnie. Firmowy komunikat o kamieniu milowym to nie to samo co niezależny, recenzowany pomiar. Helion nie opublikował pełnego zestawu danych diagnostycznych.

Helion zaczął budowę w lipcu 2025 roku na terenie Orion, swojej pierwszej komercyjnej maszyny, w Malaga w stanie Waszyngton. Zakład ma dostarczać energię fuzyjną do sieci dla Microsoftu. Firma nie podała, kiedy Orion będzie gotowy ani ile będzie kosztować.

Komunikat pojawia się, gdy prywatne firmy fuzyjne naciskają na znacznie większy projekt finansowany ze środków publicznych. ITER to międzynarodowy tokamak budowany na południu Francji. Według CNET jego koszt szacuje się na 22 mld dolarów, a projekt zakłada utrzymanie plazmy w temperaturze 150 milionów stopni Celsjusza. Pęknięcia znalezione w 2020 roku w rurach osłony cieplnej przesunęły harmonogram. Odkształcenia spawów i zakłócenia związane z COVID-19 dodatkowo opóźniły prace, a koszty napraw wzrosły o 5 mld dolarów - podał CNET.

Javier Artola, naukowiec modelujący zachowanie plazmy w ITER, powiedział CNET, że projekt jest otwarty: "To projekt finansowany ze środków publicznych. To wiedza całego świata". Główny doradca strategiczny ITER, Laban Coblentz, nazwał współpracę Chin, Rosji, USA, Europy, Korei, Indii i Japonii "albo genialną, albo szaloną".

Prywatne pieniądze wciąż płyną do sektora. Thea Energy to firma stellaratorowa wydzielona z Uniwersytetu Princeton i Princeton Plasma Physics Laboratory w 2022 roku. 27 maja 2026 roku poinformowała, że zebrała 100 mln dolarów w rundzie Series B prowadzonej przez USIT. Wśród uczestników byli General Innovation Capital Partners i Linse Capital. Firma podała, że pieniądze pójdą na rozbudowę produkcji magnesów, w tym drugiego zakładu w północnym New Jersey. Wesprą też wybór lokalizacji i budowę Eos, dużego zintegrowanego stellaratora.

Thea twierdzi, że jako pierwszy laureat otrzymała certyfikację Departamentu Energii na kamień milowy koncepcji Helios w ramach Milestone-Based Fusion Development Program. Firma chce zacząć budowę pierwszej elektrowni Helios przed końcem dekady. Prowadzi rozmowy z ponad tuzinem potencjalnych odbiorców energii, firm hiperskalowych i zakładów energetycznych.

Inne podejścia też raportują własne pierwszeństwa. Realta Fusion podała, że 19 czerwca 2026 roku, razem z Uniwersytetem Wisconsin-Madison, jako pierwsza prywatna firma fuzyjna zademonstrowała bezpośrednią konwersję energii kinetycznej plazmy na prąd. Prace prowadzono na urządzeniu lustrzanym WHAM. Jednostopniowy konwerter pobierał kilka amperów przy około 100 woltach, dość, by zapalić kilka żarówek. Realta wyraźnie zaznaczyła, że to ani produkcja energii netto, ani konwersja na dużą skalę energii pochodzącej z fuzji.

Liczby Heliona to punkt danych, nie koniec. Firma wciąż musi pokazać pracę na D-He3. Wciąż musi zbudować maszynę, która sprzedaje prąd.

Komentarze 0

Źródła

4
  1. 01Helion Achieves New Fusion Energy MilestonesEN
  2. 02A look inside ITER, the world's largest fusion energy projectEN
  3. 03Thea Energy Raises $100M Series B Funding to Build Scalable Fusion Power PlantsEN
  4. 04A Fusion First: Realta Demos Direct Energy ConversionEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.