Polaris firmy Helion osiągnął 150 mln stopni. Pierwsza prywatna fuzja D-T
Prototyp Polaris firmy Helion jako pierwsza prywatnie zbudowana maszyna fuzyjna pokazał mierzalną reakcję deuterowo-trytową i osiągnął temperaturę plazmy 150 mln stopni Celsjusza. Firma podała to 13 lutego 2026 roku.

Helion Energy z Everett w stanie Waszyngton twierdzi, że jego siódme z kolei urządzenie, Polaris, osiągnęło oba te wyniki podczas kampanii testowej rozpoczętej pod koniec 2024 roku. Firma ogłosiła rezultaty we wpisie na swojej stronie z 13 lutego 2026 roku. Nazwała je pierwszymi w branży.
Praca z deuterem i trytem jest tym z dwóch osiągnięć, które ma większe znaczenie. Według firmy Polaris został pierwszą i obecnie jedyną prywatną maszyną fuzyjną pracującą na paliwie D-T. To paliwo daje wysokoenergetyczne neutrony obok naładowanych cząstek alfa. Helion podaje też, że był pierwszą firmą, która dostała zgodę regulatora na posiadanie i wykorzystanie trytu do pokazania produkcji energii z fuzji.
Temperatura to krok dalej niż poprzedni rekord samej firmy. Szósty prototyp Helionu, Trenta, osiągnął 100 mln stopni Celsjusza. Branża fuzyjna zwykle traktuje ten poziom jako próg dla maszyny o znaczeniu komercyjnym. Polaris doszedł do 150 mln stopni Celsjusza, czyli około 13 keV, według Ryana McBride'a. To specjalista od fuzji inercyjnej i techniki impulsów wysokiej mocy, który przejrzał dane diagnostyczne z kampanii.
„Cieszy mnie, że widać dowody na fuzję D-T i temperatury przekraczające 13 keV, czyli 150 mln stopni Celsjusza. Czekam na kolejne postępy” – powiedział McBride.
Prezes Helionu przedstawił wyniki jako efekt kolejnych prób, a nie jednego przełomu. „Wierzymy, że najpewniejsza droga do komercjalizacji fuzji to budowanie, uczenie się i iterowanie tak szybko, jak to możliwe” – powiedział David Kirtley, współzałożyciel i dyrektor generalny. „Zbudowaliśmy i uruchomiliśmy siedem prototypów, za każdym razem stawiając sobie ambitniejsze cele techniczne i inżynieryjne i je przekraczając”.
Firma nie traktuje D-T jako celu samego w sobie. Helion zapowiada, że będzie dalej podnosić temperaturę plazmy w Polarisie, żeby dojść do warunków fuzji deuteru z helem-3. Ta mieszanka paliwowa ma trafić do pracy komercyjnej. Reakcję trudniej zapalić niż D-T. To przejście jest kluczem do twierdzenia Helionu, że jego elektrownie mogą uniknąć strumienia neutronów, który w konwencjonalnych konstrukcjach fuzyjnych wymusza aktywację materiałów i osłony.
Głosy z zewnątrz w komunikacie były pozytywne, ale ostrożne. Jean Paul Allain jest zastępcą dyrektora ds. nauk o energii fuzyjnej w Biurze Nauki Departamentu Energii. Powiedział, że dane wskazują na duży postęp. Dodał, że wprowadzenie fuzji do sieci wymaga podejść, które pozwalają szybko zmieniać projekt i testować. Alan Hoffman kierował wczesnymi pracami nad konfiguracją odwróconego pola na Uniwersytecie Waszyngtońskim i od ponad czterech dekad zajmuje się urządzeniami fuzyjnymi. Powiedział, że nadal widzi, jak technologia się skaluje. Wskazał na odzysk energii plazmy w Helionie jako warunek skali komercyjnej.
Żadne z tych stwierdzeń nie jest twierdzeniem o dodatnim bilansie energetycznym i Helion takiego nie przedstawił. Mierzalna reakcja D-T i odczyt temperatury to wyniki diagnostyczne, nie elektrownia. Sam komunikat firmy mówi, że wynik D-T jest jednym krokiem w programie testów Polaris.
Co właściwie powstaje
Harmonogram komercyjny opiera się na osobnym torze. Helion zaczął budowę w lipcu 2025 roku na terenie Orion, swojej pierwszej maszyny komercyjnej, w Malaga w stanie Waszyngton. Firma twierdzi, że Orion dostarczy do sieci energię z fuzji dla Microsoftu. To dostawa, którą będzie się oceniać. Zależy ona od paliw i trybów pracy, których Polaris jeszcze nie pokazał.
Podejście Helionu wyróżnia się wśród firm fuzyjnych obietnicą energii elektrycznej, a nie ciepła jako produktu. Materiały firmy opisują tanią energię z fuzji bez emisji dwutlenku węgla. Żaden prywatny deweloper nie dowiódł tej tezy w żadnej skali.
Szerzej branża rusza kilkoma frontami naraz. ITER to publicznie finansowany międzynarodowy tokamak budowany na południu Francji. Według CNET jego szacowany koszt to 22 mld dolarów, a konstrukcja ma utrzymywać plazmę w 150 mln stopni Celsjusza, czyli w tej samej wartości, którą Helion podał dla Polarisu. Harmonogram ITER przesunął się o lata po tym, jak w 2020 roku znaleziono pęknięcia w rurach osłony cieplnej, a doszły do tego odkształcenia spawów i zakłócenia pandemiczne. Naprawy wymagały dodatkowych 5 mld dolarów.
Główny doradca strategiczny ITER, Laban Coblentz, powiedział CNET, że członkostwo projektu obejmujące Chiny, Rosję, USA, Europę, Koreę, Indie i Japonię jest albo genialne, albo szalone. Javier Artola, naukowiec modelujący zachowanie plazmy w ITER, opisał projekt jako publicznie finansowaną wiedzę należącą do świata. Każdy problem, który ITER rozwiąże, jest o jeden mniej dla firm prywatnych, brzmi argument, nawet gdy te firmy próbują go wyprzedzić w kolejnych kamieniach milowych.
Prywatny kapitał płynie dalej. Thea Energy to deweloper stellaratora wyodrębniony z Uniwersytetu Princeton i Princeton Plasma Physics Laboratory w 2022 roku. Firma podała 27 maja 2026 roku, że zebrała 100 mln dolarów w rundzie Series B prowadzonej przez US Innovative Technology Fund Thomasa Tulla. Firma mówi, że runda rozszerzy produkcję magnesów, w tym drugi zakład w północnym New Jersey. Wspomoże też wybór lokalizacji i budowę Eos, dużego zintegrowanego stellaratora. Thea twierdzi, że rozmawia z ponad tuzinem odbiorców energii, firm hiperskalowych i zakładów energetycznych. Chce zacząć budowę pierwszej elektrowni Helios przed końcem dekady.
Realta Fusion podała inny rodzaj pierwszego wyniku. 19 czerwca 2026 roku, pracując z Uniwersytetem Wisconsin-Madison na urządzeniu lustrzanym WHAM, firma pokazała bezpośrednią konwersję energii kinetycznej plazmy na elektryczność. Opisuje to jako pierwszy taki pokaz komercyjnej firmy fuzyjnej. Jednostopniowy konwerter używa trzech zazębionych siatek i pobrał kilka amperów przy około 100 woltach, dość, by zapalić kilka żarówek. Realta wyraźnie zaznaczyła, że to nie jest produkcja energii netto.
Tę ostrożność warto zachować w całej branży. Rekord temperatury, pierwsze paliwo, konwerter pobierający kilka amperów: każdy z nich to prawdziwy punkt danych na długiej drodze. Żaden nie jest działającą elektrownią.
Źródła
4- 01Helion Achieves New Fusion Energy MilestonesEN
- 02A look inside ITER, the world's largest fusion energy projectEN
- 03Thea Energy Raises $100M Series B Funding to Build Scalable Fusion Power PlantsEN
- 04A Fusion First: Realta Demos Direct Energy ConversionEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.