Skarga na Brukselę w sprawie tajemnicy zużycia energii przez centra danych
Lighthouse Reports złożyło w poniedziałek formalną skargę przeciwko Komisji Europejskiej. Organizacja zarzuca Komisji budowanie "muru milczenia" wokół zużycia energii i wody przez poszczególne centra danych. O złożeniu skargi jako pierwsze poinformowało POLITICO.

Lighthouse Reports złożyło skargę w tym tygodniu, powołując się na konwencję z Aarhus. Ta prawnie wiążąca umowa daje obywatelom prawo do informacji i udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących środowiska. POLITICO podało informację o skardze 30 września. Komisja Europejska nie odpowiedziała na prośbę POLITICO o komentarz.
Termin nie jest przypadkowy. W całej Europie rośnie sprzeciw wobec energochłonnych centrów danych obsługujących AI, a ceny energii idą w górę. UE publicznie zapowiedziała potrojenie zdolności centrów danych w najbliższych latach, żeby dotrzymać tempa USA i Chinom.
Według danych samej Komisji centra danych w Europie zużyły w 2025 roku 20,7 terawatogodziny prądu. To mniej więcej tyle, ile zużywa cała Chorwacja, plus ponad 8 000 000 metrów sześciennych wody. W porównaniu z 2024 rokiem zużycie prądu wzrosło o 26%, a wody o 52%. Sumy te pochodzą jednak z niepełnych danych zebranych przez Komisję i opublikowano je tylko zbiorczo.
Co dokładnie zawiera skarga
Lighthouse Reports to działająca w Holandii organizacja non-profit prowadząca dziennikarstwo śledcze o zasięgu międzynarodowym. Twierdzi, że Komisja pozwala operatorom ukrywać szczegóły zużycia i unikać kontroli. "Komisja stoi na szczycie gmachu niejawności, który obejmuje zdecydowaną większość UE" - czytamy w skardze, cytowanej przez POLITICO. "Stawianie tajemnicy handlowej ponad prawem obywateli do wiedzy podważa legitymację i jeszcze bardziej niszczy zaufanie".
Tło prawne to ustawa z 2024 roku. Zakazała Brukseli i stolicom państw UE ujawniania "wszystkich informacji i kluczowych wskaźników efektywności dla poszczególnych centrów danych". Według POLITICO przepis powstał po lobbingu gigantów technologicznych, które powoływały się na interesy handlowe.
Pierwszy sprawdzian czeka skargę w listopadzie. Komitet ds. przestrzegania konwencji z Aarhus zbiera się wtedy, żeby zdecydować o jej dopuszczalności. Jeśli skarga przejdzie ten próg, konwencja może później orzec, że UE narusza zobowiązania wynikające z umowy. Wspólnota jest jej stroną od 2005 roku.
Komisja próbowała uprzedzić krytykę etykietą przejrzystości przedstawioną w zeszłym tygodniu. Etykieta zobowiązuje operatorów do oceniania efektywności energetycznej, zużycia wody i udziału czystej energii w skali od A do G, począwszy od przyszłego lata. Lighthouse Reports twierdzi, że przepisy nadal ukrywają całkowite zużycie energii i inne wskaźniki potrzebne do oceny śladu węglowego. "Wybór proporcji zamiast rzeczywistych wielkości zużycia nie wynika z żadnych ograniczeń technicznych, to decyzja na korzyść branży, a nie interesu publicznego" - głosi skarga.
Unijny komisarz ds. energii Dan Jørgensen powiedział POLITICO w wywiadzie, że duzi odbiorcy energii ryzykują podważenie własnych celów Unii. Dzieje się tak, gdy nie są z nimi wiązani. Diego Solier, konserwatywny europoseł pracujący nad unijnym rozwojem zdolności cyfrowych, stwierdził, że przejrzystość powinna być punktem wyjścia, ale musi być "proporcjonalna".
Dlaczego to ważne nie tylko w Brukseli
Sporu nie da się oddzielić od szerszej historii inwestycyjnej. W nocie z 30 września Andreessen Horowitz podaje, że sektor technologiczny odpowiadał za około 76% całego wzrostu zysków indeksu S&P 500 w 2026 roku, licząc do końca sierpnia. Wzrost napędzała rozbudowa mocy w półprzewodnikach, energii i sieciach. Finansowały ją głównie zyski hiperskalerów, a coraz częściej także dług. Firma przekonuje, że popyt na moc obliczeniową wciąż przewyższa podaż, a nawet starsze karty A100 są wyceniane na poziomie z początku roku albo wyżej.
Ten sam raport ostrzega, że wdrożenia są płytkie. Blisko 30% spółek z S&P 500 raportuje jakiś "policzalny wpływ" AI, ale tylko około 2% śledzi jakikolwiek wskaźnik. W kwietniu zaledwie 2% amerykańskich gospodarstw domowych płaciło za usługi AI. Ta luka między wydatkami a zmierzonym użyciem to dokładnie obszar, w który celuje skarga z Aarhus. Bez danych o zużyciu poszczególnych obiektów ani regulatorzy, ani inwestorzy nie mogą sprawdzić, ile prądu i wody kosztuje rozbudowa.
Gdzie indziej elektryfikacja wyprzedza debatę o sieciach. BloombergNEF poinformował 30 września, że światowa sprzedaż średnich i ciężkich ciężarówek elektrycznych osiągnęła w pierwszej połowie 2026 roku rekordowe 158 000 sztuk. To wzrost o 75% rok do roku, przy czym ponad dziewięć na dziesięć sprzedanych pojazdów trafiło do Chin. Ciężarówki elektryczne stanowiły około 20% całej światowej sprzedaży ciężarówek i 5,5% w Europie, podczas gdy amerykański rynek ciężarówek bateryjnych wyhamował niemal do zera.
Na razie odpowiedź UE jest proceduralna. Listopadowa decyzja o dopuszczalności rozstrzygnie, czy Komisja będzie musiała bronić tajemnicy centrów danych przed komitetem ds. przestrzegania konwencji, czy mur milczenia zostanie.
Źródła
5- 01EU accused of hiding environmental impact of data centersEN
- 02a16z's State of Markets IIEN
- 03The Electric Trucking Market's Record Rise: Three Things to KnowEN
- 04Dinosaur-killing impact crater might have been teeming with lifeEN
- 05A16Z State Of The Markets Sep/26 [pdf]EN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.