SpaceX szykuje pierwszy orbitalny lot Starshipa, a Wielka Brytania tworzy szwadron kosmiczny
SpaceX odliczało w poniedziałek do pierwszego orbitalnego lotu rakiety Starship. Okno startowe otwierało się o 8:15 czasu wschodniego USA, czyli 7:15 czasu lokalnego, w Starbase w Teksasie. Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wydała zgodę na start i powrót w atmosferę 26 września.

Okno startowe otwierało się o 8:15 czasu wschodniego USA, czyli 7:15 czasu lokalnego, podała strona SpaceX, na którą powołuje się CNBC. FAA napisała do stacji w mailu, że 26 września wydała "zgodę licencyjną na start i powrót w atmosferę misji SpaceX Starship Super Heavy Flight 14".
Żaden z 13 wcześniejszych lotów testowych nie miał dotrzeć na orbitę. Flight 14 ma okrążyć Ziemię i w tej samej misji wynieść 26 nowych satelitów Starlink V3.
Co faktycznie jest nowe w tym locie
Satelity V3 powstają w zakładzie SpaceX w Redmond w stanie Waszyngton. Według CNBC mają panele słoneczne dające dwa razy więcej energii niż wcześniejsze generacje, są większe i mają szybciej przesyłać dane do abonentów Starlink.
Firma dba o to z powodu skali. SpaceX ma na orbicie około 11 000 aktywnych satelitów, a konkurent Eutelsat OneWeb około 650, podaje CNBC. W sierpniu, podczas rozmowy o wynikach, Elon Musk powiedział: "Nie jest wykluczone, że w pewnym momencie Starlink dostarczy większość internetu na świecie, przynajmniej w krajach, w których wolno nam działać, a to zdecydowana większość państw".
Starship ma posłużyć do tej ekspansji. SpaceX zaprojektowało zestaw Super Heavy jako w pełni wielokrotnego użytku i zdolny wynieść więcej ładunku taniej niż jakikolwiek wcześniejszy statek kosmiczny. Firma przygotowuje rakietę także do dużego lotu testowego NASA w przyszłym roku i chce nią wrócić amerykańskich astronautów na powierzchnię Księżyca.
Gdzie tu wynik naukowy
Wartość naukowa Flight 14 jest wąska, ale sprawdzalna: przeprowadzić w pełni wielokrotnego użytku górny stopień przez powrót w atmosferę i kontrolowane wodowanie, a potem zrobić to jeszcze raz. Wielokrotny użytek zmienia rakietę w infrastrukturę, a według kosztów tej infrastruktury wycenia się konstelacje satelitów i ładunki naukowe.
Sam wlot na orbitę nie jest wynikiem naukowym. Wynikiem jest zbiór danych z pojazdu, który dotarł na orbitę i wrócił w jednym kawałku. To rozróżnienie ma znaczenie, bo SpaceX już tu było, ale nie przekroczyło granicy. Firma weszła na giełdę w czerwcu, w największym IPO w historii, i jest teraz wyceniana na około 2 bln dolarów, według CNBC. Ta wycena zakłada, że Starship przestanie być programem testowym.
Jest jeszcze druga klasa ładunków, o której mówi się rzadziej. Dyrektorka operacyjna SpaceX Gwynne Shotwell powiedziała w tym miesiącu podczas All-In Summit, że firma planuje użyć Starshipa do umieszczenia "superkomputerów w kosmosie" i w 2027 roku wyniesie na orbitę "satelity obliczeniowe AI".
Czy ten plan przetrwa zderzenie z mechaniką orbitalną, pozostaje pytaniem otwartym. Wyjaśnia jednak, dlaczego wynoszenie Starlinków i test orbitalny lecą razem, a nie jeden po drugim.
Brytyjska odpowiedź: zakłócać satelity, nie strzelać do nich
Dwa dni przed oknem startowym Starshipa Królewskie Siły Powietrzne (RAF) powołały nową jednostkę. Marszałek lotnictwa sir Harvey Smyth ogłosił powstanie No. III Space Effects Squadron na pierwszej konferencji UK Space Power Conference w Londynie, podaje The Register.
Smyth powiedział, że szwadron będzie chronić korzyści, jakie kosmos daje brytyjskim siłom zbrojnym, i będzie umiał odmówić tych korzyści przeciwnikom. Dodał, że dowództwo RAF w High Wycombe kilka tygodni temu przekształciło się w Dowództwo Lotnicze i Kosmiczne.
Istniejące No. I Space Operations Squadron i No. II Space Warning Squadron dają RAF możliwość obserwacji i ostrzegania. No. III ma działać.
Jak, to już mniej jasne. Wielka Brytania ma ograniczone możliwości startowe i, o ile wiadomo publicznie, nie ma rakiet antysatelitarnych. Rząd twierdzi, że zdolność powstanie dzięki "zaawansowanej technologii", w tym wojnie elektronicznej, która ma "zakłócać, osłabiać i blokować wrogie działania". The Register zapytał Ministerstwo Obrony o szczegóły. Rzecznik powiedział, że nie może powiedzieć wiele więcej, bo informacje są niejawne.
Ministerstwo przyznaje, że szwadron będzie wspierać operacje kosmiczne ofensywne i defensywne oraz rozrastać się wraz z wprowadzaniem nowych zdolności.
Jawna jest polityka. Wielka Brytania formalnie zrezygnowała z niszczących testów rakiet antysatelitarnych i działa przez Komitet ONZ ds. Pokojowego Wykorzystania Przestrzeni Kosmicznej. To sugeruje zakłócanie z ziemi, a nie broń kinetyczną, co według The Register zgadza się z brzmieniem komunikatu.
Wiadomo, że rakiety antysatelitarne testowały cztery państwa: USA, Rosja, Chiny i Indie. Najnowszy incydent miał miejsce w 2021 roku, gdy Rosja zniszczyła własnego zużytego satelitę i zagroziła Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. W tym samym roku ISS manewrowała, żeby uniknąć odłamków po wcześniejszym zniszczeniu przez Chiny własnego satelity. W 2022 roku ONZ przyjęła rezolucję prowadzoną przez USA, wzywającą państwa do zobowiązania się, że nie będą przeprowadzać podobnych testów.
Nie zniechęciło to jednak do rozwiązań niekinetycznych. Chiny przyglądały się laserom i mikrofalom dużej mocy do wyłączania obiektów orbitalnych, według The Register, a US Space Force twierdzi, że obserwowało chińskie satelity ćwiczące na orbicie manewry "walki powietrznej". W 2025 roku The Register informował, że Ministerstwo Obrony pracuje z UK Space Agency nad technologią wykrywania laserów używanych do oślepiania satelitów i zakłócania łączności.
Ziemskie wąskie gardło, którego nikt nie rozwiązał
W tym samym tygodniu projekt słoneczny w Illinois pokazał, jak ciasna stała się strona naziemna gospodarki kosmicznej i energetycznej. CleanTechnica donosiła 27 września, że farma Bowes Solar firmy Cultivate Power, instalacja o mocy 11 megawatów (DC), mieści się na 22-akrowej działce w Elgin, wciśniętej między dwa osiedla, linie wysokiego napięcia, tory kolejowe i teren podmokły.
Tradycyjna fotowoltaika społecznościowa potrzebuje od 5 do 7 akrów na MWp, podaje dostawca konstrukcji Planted Solar. Według tej reguły farma Bowes by się nie zmieściła. Konstrukcje Planted z oprogramowaniem wymagają około 2 akrów na MWp i wypełniają nieregularne przestrzenie, które zwykłe układy zostawiają puste. Cultivate podzieliło instalację na dwie farmy, żeby zachować odstępy i ominąć teren podmokły.
Chronicle Media, na które powołuje się CleanTechnica, podało, że projekt obniży rachunki 580 gospodarstwom o niskich i średnich dochodach, a odbiorcy zaoszczędzą 13,9 mln dolarów na rachunkach Commonwealth Edison w ciągu 40 lat. Wpływy z podatku od nieruchomości mają wynieść 2,1 mln dolarów w tym samym okresie.
"Rozwijanie fotowoltaiki na ograniczonych działkach to rosnący obszar zainteresowania branży" - powiedziało Cultivate w mailu do CleanTechnica. "Staje się to ważniejsze, bo konkurencja o ziemię spycha fotowoltaikę na coraz mniejsze działki".
Pytanie o pieniądze pod satelitami AI
Plan Shotwell dotyczący obliczeń na orbicie w 2027 roku należy do debaty, którą The Decoder nakreślił 26 września jednym pytaniem: czy przychody laboratoriów AI rosną wystarczająco szybko, żeby zapłacić za budowę centrów danych?
Azeem Azhar, założyciel grupy badawczej Exponential View, podał jeden punkt danych w podcaście z Nicholasem Thompsonem z The Atlantic. Mówiąc do około 160 wiceprezesów IT w Las Vegas, Azhar zapytał, kto może wskazać mierzalne wyniki AI. Dwie trzecie zostało na nogach, więcej, niż się spodziewał. Potem zapytał, kto ma wyniki na tyle dobre, żeby przerwać wakacje prezesa. Na nogach zostało około ośmiu osób.
Azhar odczytuje to tak, że firmy robią postępy, ale wolno. The Decoder zauważa, że badanie Boston Consulting Group wykazało, iż około 70 procent prezesów na świecie twierdzi, że sukcesy w AI wpływają na to, jak są postrzegani, co daje im motywację do malowania różowego obrazu. Azhar nazywa sytuację "delikatnie zrównoważoną" i mówi, że nie ma prostej odpowiedzi.
Taki jest uczciwy stan rzeczy. Starship może w poniedziałek dotrzeć na orbitę. Czy ekonomia, która płaci za kolejne 11 000 satelitów, albo za satelity obliczeniowe po nich, się utrzyma, to osobny test bez okna startowego.
Źródła
4- 01SpaceX prepares to send Starship rocket to orbit for first timeEN
- 02Space Squeeze Forces Solar Developers To Get CreativeEN
- 03Two-thirds of IT leaders report AI results, but few would interrupt the CEO's vacation over themEN
- 04Space Jam: UK debuts space squadron to protect satellitesEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.