Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Prywatna fuzja: pierwsze wyniki na paliwie D-T, plazma 150 mln stopni i bezpośrednia konwersja energii

Helion twierdzi, że jego prototyp Polaris jako pierwsza prywatna maszyna fuzyjna pracował na paliwie deuterowo-trytowym i utrzymywał plazmę w temperaturze 150 milionów stopni Celsjusza. Realta Fusion poinformowała z kolei o pierwszej bezpośredniej konwersji energii plazmy na prąd, jakiej dokonała prywatna firma fuzyjna.

NaukaAnalizaRenata PawlakOpublikowano: 28 września 20264 min czytaniaŹródła 3
Prywatna fuzja: pierwsze wyniki na paliwie D-T, plazma 150 mln stopni i bezpośrednia konwersja energii

Dwie prywatne firmy fuzyjne ogłosiły wyniki, które do tej pory należały do laboratoriów finansowanych ze środków publicznych. Helion podała swoje dane o paliwie D-T i temperaturze 13 lutego 2026. Realta pokazała demonstrację prądową 19 czerwca 2026. Inne maszyny, kilka miesięcy różnicy, ten sam kierunek.

Helion z Everett w stanie Waszyngton twierdzi, że jej siódmy z kolei prototyp Polaris jest jedyną prywatną maszyną fuzyjną, która pracowała na paliwie deuterowo-trytowym, i zrobiła to w styczniu. Firma podała też temperaturę plazmy 150 milionów stopni Celsjusza, czyli 13 keV, poprawiając własny rekord branżowy 100 mln stopni ustawiony przez szóstą generację maszyny, Trenta. W branży, jak zauważa spółka, 100 mln stopni uchodzi za próg dla maszyny o znaczeniu komercyjnym. Polaris działa od końca 2024, a kampania D-T jest jednym z etapów programu testów, nie celem samym w sobie. Helion zapowiada dalsze podnoszenie temperatury plazmy w Polarisa, żeby dojść do warunków dla deuteru i helu-3, paliwa, które ma być używane w eksploatacji komercyjnej.

Sama Helion opisuje swoją pracę jako iterację. "Uważamy, że najpewniejsza droga do komercjalizacji fuzji to budowanie, uczenie się i iterowanie tak szybko, jak to możliwe" powiedział David Kirtley, współzałożyciel i prezes. "Zbudowaliśmy i uruchomiliśmy siedem prototypów, za każdym razem stawiając sobie i przekraczając coraz ambitniejsze cele techniczne i inżynieryjne."

Zewnętrzni recenzenci i to, czego nie powiedzieli

Firma zamieściła w ogłoszeniu dwie opinie z zewnątrz. Ryan McBride, specjalista od fuzyjnego uwięzienia inercyjnego i techniki impulsów dużej mocy, który pracował w Sandia National Laboratories i na University of Michigan, powiedział, że przejrzał dane diagnostyczne i nazwał dowody fuzji D-T powyżej 13 keV "ekscytującymi". Alan Hoffman, od ponad 40 lat zajmujący się plazmą o konfiguracji odwróconego pola i były szef urządzenia Large S na University of Washington, stwierdził, że nadal widzi skalowanie technologii. Jean Paul Allain, zastępca dyrektora ds. nauk o energii fuzyjnej w Office of Science Departamentu Energii, ocenił, że dane z Polarisa, w tym rekordowe temperatury i zyski z mieszanki paliw, "wskazują na silny postęp". Żaden z trzech nie mówił o produkcji energii netto. Komunikat Helion też jej nie deklaruje.

Roszczenie Realty jest węższe. W pewnym sensie bardziej konkretne.

Firma pracowała z University of Wisconsin-Madison przy urządzeniu lustrzanym osiowo-symetrycznym WHAM i zamontowała w zespole pierścienia końcowego bezpośredni konwerter energii, zastępując środkową tarczę. Konwerter wyhamowuje naładowane cząstki opuszczające pułapkę przez stożek strat zwierciadła za pomocą potencjału elektrostatycznego i zamienia ich energię kinetyczną na prąd. Pierwszy prototyp ma jeden stopień i trzy współpracujące siatki: uziemioną, odpychającą elektrony i zbierającą jony. Podczas pracy z plazmą pobierał kilka amperów przy napięciu około 100 woltów, co według firmy wystarcza na zasilenie kilku żarówek. Realta planuje podnieść napięcie w najbliższych tygodniach.

"To nie jest ani demonstracja produkcji energii netto, ani konwersji na dużą skalę energii powstałej w fuzji bezpośrednio na prąd" napisała firma.

To zastrzeżenie ma znaczenie, bo WHAM pracuje wyłącznie na deuterze, więc większość energii przetworzonej w demonstracji pochodziła z mocy dostarczonej przez firmę, a nie z fuzji. Realta ujmuje te prace zasadą "najpierw niech zadziała, potem niech zadziała dobrze", a w kolejnych urządzeniach celuje w moce rzędu kilowatów, a następnie megawatów.

Dlaczego te dwa wyniki stoją obok siebie

Bezpośrednia konwersja to stary pomysł o prostej zalecie: mniej energii przetwarzanej przez obieg cieplny oznacza mniejsze straty narzucane turbinom przez termodynamikę. Realta przekonuje, że pasuje ona do zwierciadeł magnetycznych, gdzie stożek strat, który psuje uwięzienie plazmy, można zamienić w drogę wylotu popiołu helowego i źródło odzyskiwalnych naładowanych cząstek. Tłem obu ogłoszeń jest ITER, reaktor finansowany ze środków publicznych w południowej Francji. CNET podał w maju 2026, że ITER ma szacowany koszt 22 mld dolarów, a pęknięcia znalezione w 2020 w rurociągu osłony termicznej, razem z odkształceniami spawów i zakłóceniami pandemicznymi, przesunęły harmonogram i dodały 5 mld dolarów kosztów napraw.

W tej luce pracują firmy prywatne. Główny doradca strategiczny ITER, Laban Coblentz, powiedział CNET, że projekt stał się "modelem tego, jak kraje o różnych interesach mogą pracować razem przez dekady", a jego naukowcy opisują wyniki jako wiedzę publiczną. Czy ta wiedza przełoży się na elektrownię podłączoną do sieci, na to nie odpowiada żaden z wyników z lutego ani z czerwca.

Komentarze 0

Źródła

3
  1. 01Helion Achieves New Fusion Energy MilestonesEN
  2. 02A look inside ITER, the world's largest fusion energy projectEN
  3. 03A Fusion First: Realta Demos Direct Energy Conversion to ElectricityEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.