Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Przegląd kosmiczny: bakterie jelitowe na orbicie, AI w kosmosie i rosyjska kapsuła

Próbki krwi 52 astronautów wskazują, że bakterie jelitowe zaczynają fermentować białko w ciągu kilku tygodni od przybycia na orbitę. Tak wynika z badań Uniwersytetu w Kopenhadze opublikowanych 28 września. Z kolei 1 października pierwsze układy TPU firmy Google poleciały na orbitę na pokładzie Falcona 9 firmy SpaceX.

NaukaAnalizaRenata PawlakOpublikowano: 1 października 20264 min czytaniaŹródła 12
Przegląd kosmiczny: bakterie jelitowe na orbicie, AI w kosmosie i rosyjska kapsuła

Dwa bardzo różne rodzaje badań kosmicznych trafiły do mediów w ciągu kilku dni. Jedne wyjaśniają dolegliwość starą jak loty załogowe: zaparcia. Drugie sprawdzają, czy układy AI przetrwają na niskiej orbicie okołoziemskiej.

28 września Uniwersytet w Kopenhadze opublikował w ScienceDaily wyniki analizy krwi 52 astronautów, którzy spędzili miesiące na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Badanie, prowadzone wspólnie z NASA, wykazało oznaki, że bakterie jelitowe zaczynają fermentować białko, a nie błonnik, w ciągu kilku tygodni od przybycia na stację. Zmiana ta utrzymywała się aż do powrotu astronautów na Ziemię. „W próbkach krwi astronautów widzimy zmiany, które wskazują, że bakterie jelitowe zaczynają fermentować białko w większym stopniu niż zwykle w ciągu kilku tygodni po przybyciu w kosmos, i zmiana ta trwa aż do powrotu na Ziemię” – powiedziała Giorgia La Barbera, adiunktka w Katedrze Żywienia, Wysiłku Fizycznego i Sportu tej uczelni, współpierwsza autorka pracy.

Mechanizm nie jest egzotyczny. Fermentacja białka zachodzi także na Ziemi, gdy kończy się dostępny błonnik pokarmowy. Badacze podejrzewają, że mikrograwitacja spowalnia przesuwanie się pokarmu przez przewód pokarmowy. „Brak grawitacji w kosmosie prawdopodobnie powoduje, że pokarm wolniej przesuwa się przez jelita, i pasuje to do faktu, że widzimy oznaki zwiększonej fermentacji białka. Może to również pomóc wyjaśnić zaparcia u astronautów” – powiedział współautor Henrik Roager.

Ma to znaczenie nie tylko dla komfortu. Lars Ove Dragsted, główny autor, powiedział, że produkty fermentacji białka są „często związane z negatywnymi skutkami zdrowotnymi, takimi jak uszkodzenie nerek, możliwy wpływ na nastrój lub zmniejszona zdolność koncentracji”. Dłuższe misje na Księżyc i Marsa narażałyby załogi na ten stan znacznie dłużej niż obecne zmiany na ISS.

Komputery na orbicie przechodzą pierwszy test w locie

1 października SpaceX miał wystrzelić na orbitę układy tensor processing units firmy Google na satelitach Planet Labs, podał CNBC. Misja Transporter-18 z Vandenberg miała wystartować o 11:15 czasu pacyficznego. To pierwszy test na orbicie projektu Suncatcher firmy Alphabet, „moonshotu”, który Google ujawnił po raz pierwszy w listopadzie 2025. Alphabet napisał w poście, że niska orbita okołoziemska oferuje „niemal stałe światło słoneczne, generując do ośmiu razy więcej energii słonecznej niż na Ziemi”, i wspomniał o połączeniu „wielu konstelacji satelitów” w celu obsługi większych obciążeń AI.

Układy już obsługiwały obciążenia AI w placówce na Uniwersytecie Kalifornijskim w Davis. Niesprawdzone pozostaje, jak zachowują się na orbicie. CNBC zauważył również, że Alphabet ma udział w SpaceX wart ponad 82 mld dolarów; SpaceX wszedł na giełdę w czerwcu w rekordowym IPO.

Ta sama rakieta wynosi oprogramowanie firmy Satlyt, spółki z Sunnyvale i Nairobi, która zebrała 8 mln dolarów w rundzie zalążkowej, powiedział założyciel Rama Afullo TechCrunchowi 1 października. Satlyt nie buduje statków kosmicznych. Tworzy warstwę, która uruchamia modele na sprzęcie innych firm. Wcześniej w tym roku wdrożyła model Gemma firmy Google DeepMind na statku kosmicznym Momentus, zmniejszając rozmiar transmisji dotyczącej błędów oprogramowania pokładowego o ponad 60%. „Kiedy pracowałem w SpaceX, próbowałem to zaproponować wewnętrznie. Odmówili. Kiedy pracowałem w Google, próbowałem to zaproponować wewnętrznie. Odmówili” – powiedział Afullo. Misja Transporter-18 wynosi również statek kosmiczny indyjskiego startupu TakeMe2Space, a NASA płaci za testowanie protokołów przetwarzania w chmurze na orbicie.

Nie wszystkich przekonuje, że ekonomika już się zgadza. Na szczycie AI Infra Summit w Santa Clara, który odbył się 15-17 września, Sumeet Singh, dyrektor ds. danych i AI firmy Viasat, powiedział, że koszty startu wynoszące od 2 500 do 3 000 dolarów za kilogram musiałyby spaść do około 200 do 500 dolarów, aby centra danych na orbicie miały sens finansowy, podało Data Center Knowledge. Deepak Sachdeva, dyrektor ds. informatyki Sił Powietrznych USA, powiedział, że technologia nie jest gotowa do operacyjnego użycia na szeroką skalę, i poparł raczej proof of concept.

Inne misje i pieniądze

Długo opóźniany rosyjski statek załogowy wciąż nie lata. Ars Technica poinformowała 30 września, że dyrektor generalny Roskosmosu Dmitrij Bakanow odrzucił nazwę „Orzeł”, preferowaną przez poprzednika, i nazywa pojazd PTK NP. Bakanow powiedział, że testy zrzutu spadochronowego rozpoczną się tej jesieni na Dalekim Wschodzie, z testami ratunkowymi później w tym roku i testami w strefie maksymalnych ciśnień dynamicznych w 2027. Rosyjscy urzędnicy utrzymują, że pierwszy start załogowy odbędzie się w 2028 lub 2029 roku, prawdopodobnie na rakiecie Angara A5M.

Pieniądze płynęły dalej gdzie indziej. Varda zebrała 251 mln dolarów w rundzie Series D na rozwój produkcji farmaceutycznej w kosmosie, podało Endpoints News 30 września. Quantum Space podpisała zlecenie prac na przetwarzanie startowe z All Points Logistics dla swojej misji Prime pathfinder, planowanej na drugą połowę 2027 roku z Vandenberg, podało SpaceNews 30 września. Blackswan Space zamknęła rundę o wartości 2,5 mln euro prowadzoną przez Iron Wolf Capital, co daje łączne finansowanie 3,2 mln euro, podało Tech.eu 30 września; jej RPO Kit ma polecieć w 2027 roku.

Na Ziemi Kate Underhill z Europejskiej Agencji Kosmicznej powiedziała EE Times na wydarzeniu Pretzl Connect 2026 w Budapeszcie, że systemy kosmiczne działają zwykle „co najmniej 10 lat za elektroniką użytkową”. ESA próbowała kiedyś zamówić 20 diod laserowych od niemieckiego dostawcy, który wymagał minimalnego zamówienia 10 000 sztuk. Europejskie dążenie do kontroli łańcucha dostaw jest teraz kwestią polityczną równie mocno jak inżynieryjną.

Komentarze 0

Źródła

12
  1. 01Blood tests reveal why astronauts get constipated in spaceEN
  2. 02SpaceX set to launch Google AI chips into orbit in push toward space-based data centersEN
  3. 03Satlyt, founded by a former Google and SpaceX product manager, raises $8M to run AI on satellitesEN
  4. 04Space Data Centers Inch Toward Reality, With CaveatsEN
  5. 05So what's happening with Russia's new, long-delayed crewed spacecraft?EN
  6. 06Varda gets $251M to make medicines in space, a long-sought area for drugsEN
  7. 07Quantum Space Executes Launch Processing Agreement with All Points Logistics for Prime MissionEN
  8. 08Blackswan Space raises €2.5M to take autonomous spacecraft navigation into orbitEN
  9. 09Europe's Space Industry Seeks Greater Supply Chain ControlEN
  10. 10Launch Preview: Crew-13 to head to ISS, Falcon Heavy mission for the NROEN
  11. 11Trace.Space launches Trinity to tackle hardware engineering's next bottleneckEN
  12. 12Agile Space Industries Expands Leadership Structure to Support Next Phase of GrowthEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.