Europejski kryzys energetyczny uderza w popyt na chipy, pompy ciepła i przepisy sieciowe
Komisja Europejska wysłała 28 września 2026 roku wezwania do 18 państw członkowskich. Powód: nie wdrożyły nowego prawa do dzielenia się energią elektryczną ze źródeł odnawialnych. Tego samego dnia osobne dane pokazały, że europejskie finansowanie technologii przekroczyło 2 mld euro w ciągu tygodnia, a sprzedaż pomp ciepła w domach wzrosła o 11% w pierwszym półroczu.

O postępowaniu o naruszenie poinformował 28 września pv magazine. Obejmuje ono Belgię, Estonię, Irlandię, Grecję, Hiszpanię, Francję, Chorwację, Łotwę, Litwę, Luksemburg, Węgry, Maltę, Holandię, Polskę, Rumunię, Słowenię, Finlandię i Szwecję. Państwa te miały czas do 17 lipca 2026 roku na wdrożenie dyrektywy (UE) 2024/1711. Jak podaje komunikat Komisji, wezwania dotyczą braku notyfikacji transpozycji. Nie są ustaleniem co do treści krajowych przepisów.
Krajowe podejścia już znacznie się różnią i to jest częścią problemu. Niemcy uruchomiły dzielenie się energią na podstawie artykułu 42c ustawy o energetyce 1 czerwca. Społeczności energetyczne nazwały te przepisy połowicznymi. Hiszpania w marcu wydłużyła maksymalną odległość dla wspólnego autokonsumpcji do 5 km. Francja w czerwcu zmieniła zasady podziału energii w swoich systemach zbiorowej autokonsumpcji. Oba kraje są wśród 18 państw, które teraz otrzymały wezwania.
Tania energia to brakujący sygnał popytu
Tego samego dnia Tom's Hardware przytoczył wypowiedź Franka Heemskerka, wiceprezesa ASML ds. public affairs. Mówił na panelu w holenderskim centrum De Balie. „Nie sprzedajemy w Europie absolutnie niczego” – powiedział. Z raportów finansowych spółki wynika, że Europa odpowiadała za 0% przychodów ASML w pierwszych dwóch kwartałach 2026 roku. W 2025 roku było to 1%, a w 2024 roku 5%. Heemskerk powiązał ten spadek z brakiem europejskich fabryk chipów. Zaapelował do władz UE o agregowanie i gwarantowanie popytu, a nie tylko subsydiowanie podaży.
To ujęcie kłóci się z obrazem finansowania. Tech.eu w cotygodniowym podsumowaniu opublikowanym 28 września naliczył ponad 65 europejskich transakcji finansowania technologii o wartości ponad 2 mld euro w ciągu ostatniego tygodnia. Robotyka przyciągnęła 508,3 mln euro, sztuczna inteligencja 406,6 mln euro, a healthtech 305,8 mln euro. Wśród krajów prowadziła Portugalia z 510,9 mln euro, przed Holandią z 435,9 mln euro i Wielką Brytanią z 273,9 mln euro. Łączna kwota jest duża. Podział na sektory pokazuje jednak, że kapitał goni za mocą obliczeniową i automatyzacją, a nie za popytem przemysłowym, którego zdaniem ASML potrzebuje.
„Po prostu nie ma tu popytu na tego rodzaju wysoce wyspecjalizowane maszyny” – powiedział Heemskerk. „To jest problem”.
Elektryfikacja postępuje szybciej niż przepisy sieciowe, które mają ją wspierać. Europejskie Stowarzyszenie Pomp Ciepła, cytowane przez pv magazine 28 września, odnotowało sprzedaż około 1 163 000 pomp ciepła w domach w 12 krajach w pierwszym półroczu 2026 roku. Rok wcześniej było to 1 048 000, czyli o 11% mniej. EHPA przypisało wzrost wyższym cenom ropy i gazu w czasie kryzysu w cieśninie Hormuz. Wskazało też na plany Komisji Europejskiej, by nakłonić rządy do obniżenia podatków od energii elektrycznej. Stowarzyszenie argumentuje, że sprzedaż silnie zależy od ceny prądu. Chce, by roczna liczba instalacji osiągnęła 4 000 000 do 2030 roku.
Ekonomika magazynowania energii jest równolegle przepisywana. Włoski regulator energetyczny Arera podniósł 24 września górny limit premii aukcyjnej MACSE do 27 000 euro za kwalifikowaną MWh rocznie, poinformował pv magazine 28 września. To wzrost z 22 000 euro proponowanych w lipcu i 27% poniżej pierwszej aukcji. Podwyżka wynika ze wzrostu referencyjnego kosztu inwestycji ze 125 000 do 150 500 euro/MWh i stopy WACC z 8,0% do 8,2%. Dla referencyjnego aktywa o mocy 75 MW i pojemności 600 MWh współczynniki kwalifikacji pozostawiają 552 MWh. Limit wspiera 24 840 euro za nominalną MWh rocznie, a wymóg gwarancji szczytowej sięga 6,71 mln euro.
Nie każdy sygnał wskazuje ten sam kierunek. Relacja ASML o zerowej sprzedaży w Europie w 2026 roku to przychód spółki za dwa kwartały. Nie jest miarą europejskiej produkcji przemysłowej. Tydzień z 2 mld euro w Tech.eu liczy transakcje ogłoszone w siedmiodniowym oknie na kontynencie bardzo różnych rynków. Wezwania Komisji nie mówią jeszcze, czy 18 krajowych systemów jest merytorycznie zgodnych. Osiemnaście rządów ma dwa miesiące na odpowiedź, pełne wdrożenie i notyfikację Komisji. Ta może następnie wydać uzasadnioną opinię i ostatecznie skierować sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Na razie obraz pokazuje blok, który pisze przepisy dla taniej i dzielonej energii elektrycznej, podczas gdy jego największy dostawca przemysłowy mówi, że nie ma u siebie kto kupować.
Źródła
5- 01EU opens infringement cases against 18 states over energy-sharing rulesEN
- 02ASML says it sold 'absolutely nothing' in Europe in 2026EN
- 03European tech weekly recap: Over €2B invested across 65+ dealsEN
- 04European residential heat pump sales up 11% in H1EN
- 05Italy raises Macse energy storage auction premium cap from €22,000 to €27,000/MWhEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.