Europejskie pociągi nocne zyskują trasy, ale opóźnienia tuneli przesuwają kolejowy termin 2030
Przewoźnicy kolejowi w Europie wprowadzili rozkłady jazdy na 2024 rok 10 grudnia 2023 roku. Doszły bezpośrednie pociągi nocne na trasach Monachium-Warszawa, Paryż-Berlin i Akwizgran-Halle, podaje The Guardian.

Przewoźnicy kolejowi w Europie wprowadzili rozkłady jazdy na 2024 rok 10 grudnia 2023 roku. Doszły bezpośrednie pociągi nocne na trasach Monachium-Warszawa, Paryż-Berlin i Akwizgran-Halle, podaje The Guardian.
Połączenie Monachium-Warszawa ma znaczenie, bo to pierwszy bezpośredni wyjazd z Bawarii do Polski od 2010 roku, pisze gazeta. Nocny pociąg sypialny Euronight łączy teraz Salzburg i Kraków, a podróż trwa prawie 10 godzin. Cat Jones, dyrektorka generalna Byway Travel, powiedziała The Guardian, że trasa pozwala podróżnym połączyć dwa bardzo różne miasta.
Warszawa zbliżyła się do Monachium, Berlin przysunął się do Paryża, a Akwizgran do Salzburga. Żadna z tych trzech par miast nie ma dziś bezpośredniego pociągu dziennego.
Zmiany rozkładu z grudnia 2023 roku są nierówne. W Wielkiej Brytanii doszły tylko drobne korekty: dodatkowe kursy w dni robocze między Nottingham i Birmingham oraz dalsze cięcia w rozkładzie TransPennine Express. Hiszpania otworzyła pod koniec listopada nową linię dużych prędkości przez Góry Kantabryjskie. Nowe rozkłady dla części tras w Polsce i krajach bałtyckich przesunęły się o kolejny tydzień lub dwa.
Aarhus stracił dwa bezpośrednie pociągi do Hamburga dziennie, ale zyskał połączenie z przesiadką co dwie godziny, na tym samym peronie w Kolding. Według The Guardian podróżni docierają do Hamburga szybciej niż bezpośrednimi pociągami. Norymberga, od dawna punkt wypadowy do czeskich miast, straciła pięć bezpośrednich połączeń dziennie do Czech. Kopenhaga zyskała więcej bezpośrednich kursów do Hamburga.
Inne usprawnienia są mniejsze, ale konkretne. Czas przejazdu z Berlina do Amsterdamu skrócono o 30 minut, do niecałych sześciu godzin. Bezpośrednie pociągi dzienne z Krakowa do Wiednia i Berlina podwoiły się z jednego do dwóch. Wrocław zyskał nowy wczesnoporanny bezpośredni pociąg do Wiednia. Doszedł drugi bezpośredni pociąg z Wiednia na Ukrainę, z wagonami do Czopu w obwodzie zakarpackim. Czeski prywatny przewoźnik RegioJet ma rozważać nocne połączenie Praga-Czop od początku 2024 roku.
Popyt to osobna sprawa niż podaż. Rail Delivery Group, brytyjskie branżowe ciało kolejowe, opublikowało analizę w lutym 2024 roku. Twierdzi w niej, że podróż pociągiem na najbardziej uczęszczanych trasach biznesowych w Wielkiej Brytanii emituje mniej niż połowę dwutlenku węgla w porównaniu z samochodem elektrycznym na baterie.
Na stu najczęściej używanych trasach podróży służbowych samochód z silnikiem diesla lub benzynowy wytwarzał dziewięć razy więcej dwutlenku węgla niż pociąg, podała RDG. Hybryda plug-in zanieczyszczała cztery razy bardziej, a samochód elektryczny na baterie prawie dwa i pół raza bardziej. Grupa oparła się na rządowych danych o średniej emisji samochodów służbowych w zależności od dystansu.
Wszyscy mamy obowiązek zmniejszać swój ślad węglowy, a opublikowane przez nas dane pokazują, że kolej to ekologiczny wybór w podróżach między naszymi miastami.
To Jacqueline Starr, dyrektorka generalna RDG, cytowana przez The Guardian. Liczby na papierze wyglądają mocno. Trasa Edynburg-Londyn Kings Cross wyemitowałaby 116 kg CO2 w samochodzie z silnikiem diesla, 31,8 kg w samochodzie elektrycznym i 12,7 kg na osobę w pociągu, wynika z danych RDG.
Strona kosztowa jest trudniejsza. Bilety jednorazowe u LNER, głównego przewoźnika na tej trasie, kosztowały wtedy 183 funty bez wcześniejszej rezerwacji, choć tańsze bilety z wyprzedzeniem były dostępne. Średni koszt paliwa dla małego samochodu benzynowego na tych samych 400 milach wyniósłby około 50 funtów, a w samochodzie elektrycznym mniej. Bilety kolejowe w całej Anglii miały zdrożeć o 4,9% od niedzieli po publikacji analizy. Michael Solomon Williams z organizacji charytatywnej Campaign for Better Transport powiedział The Guardian, że podróż pociągiem jest bardziej ekologiczna niż jazda samochodem i staje się coraz bardziej ekologiczna w miarę elektryfikacji tras, ale musi być też tańsza.
Budowa nowych połączeń transgranicznych idzie wolniej niż dodanie jednego kursu w rozkładzie. CNN podało w maju 2026 roku, że Unia Europejska nie dotrzyma terminu 2030 na ukończenie rdzeniowej transeuropejskiej sieci transportowej. Plan zakłada modernizację 10 850 mil korytarzy kolejowych w całej Europie.
Europejski Trybunał Obrachunkowy podał w styczniu 2026 roku, że koszty ośmiu dużych projektów TEN-T wzrosły średnio o 82% wobec pierwotnych szacunków. Stwierdził też, że średnie opóźnienie w pięciu projektach wynosi 17 lat. Ten sam tekst CNN cytuje Nicka Brooksa, sekretarza generalnego grupy lobbingowej przewoźników ALLRAIL. Opisuje on megaprojekty, takie jak tunel bazowy pod Brennerem, Lyon-Turyn i Fehmarn Belt, jako potencjalnych zmieniaczy reguł gry dla europejskiej kolei.
Tunel bazowy pod Gotthardem w Szwajcarii, otwarty w 2016 roku, pokazuje, jak wygląda gotowy produkt. Projekt za 11,3 mld dolarów łączy kantony Ticino i Uri i leży na trasie Zurych-Mediolan. Skraca podróż między tymi miastami do dwóch i pół godziny z czterech godzin starą trasą przez Gottharda, podało CNN. W najgłębszym miejscu bliźniacze tunele biegną ponad 7 500 stóp pod alpejskimi szczytami.
Tunel Fehmarnbelt pod Morzem Bałtyckim jest wciąż budowany. CNN podało w czerwcu 2024 roku, że tunel zanurzony łączący Danię i Niemcy ma zostać otwarty w 2029 roku, a budżet budowy przekracza 7 mld euro. Będzie miał 18 kilometrów długości i pomieści dwie dwupasmowe autostrady oraz dwa zelektryfikowane tory kolejowe. Obecna przeprawa promowa trwa 45 minut. Pociągiem będzie to siedem minut, a samochodem 10. Podróż pociągiem z Kopenhagi do Hamburga skróci się z około czterech i pół godziny do dwóch i pół godziny.
Niektóre rządy stawiają zamiast tego na darmową lub dotowaną kolej. Rząd Chorwacji potwierdził w styczniu 2026 roku, że darmowy publiczny transport kolejowy będzie nadal obowiązywał dzieci, uczniów, studentów studiów stacjonarnych, emerytów i obywateli po 65. roku życia, podaje Croatia Week. Od 1 stycznia 2026 roku uprawnieni są też ludzie z niepełnosprawnościami, którzy mają krajową lub europejską kartę niepełnosprawności oznaczoną jako uprawniającą do podróży pociągiem.
Uprawnieni mieszkańcy żupanii istryjskiej mogą jeździć bezpłatnie bezpośrednimi pociągami między Pulą i Zagrzebiem, choć trasa prowadzi przez Słowenię, przez Lublanę. Połączenia przywrócono 20 czerwca 2025 roku, kursują w piątki z Zagrzebia do Puli i w niedziele z Puli do Zagrzebia. HŽ Passenger Transport podał, że środek ma zachęcić do częstszego korzystania z transportu publicznego i poprawić dostępność kolejową żupanii.
Nie każdy zakątek kolejowej opowieści to rozkładowe połączenie. Skakanie na pociągi towarowe pozostaje żywą subkulturą w Stanach Zjednoczonych, podało NPR w lutym 2025 roku, a twórcy internetowi publikują nagrania z GoPro z przejazdów pociągami towarowymi. Will, 25-letni inżynier oprogramowania, poprosił o podanie tylko imienia, bo proceder jest nielegalny. Powiedział NPR, że niektóre wagony są złe, jak auto racki, gdzie nie ma się gdzie schować, a wagony typu hopper, zwane też grainers, są lepsze.
Federal Railroad Administration śledzi przypadki wtargnięcia na tory, obrażenia i zgony. Wszystkie trzy kategorie rosną systematycznie od 2014 roku, według Jamesa Payne'a, dyrektora biura bezpieczeństwa agencji. Dane nie mówią, dlaczego ktoś wtargnął na tory, ale Payne powiedział NPR, że naśladowanie mediów społecznościowych jest coraz większym problemem.
W Europie natychmiastowa podaż nowych pociągów nocnych jest realna, ale skromna. Zmiany rozkładu na 2024 rok dodały pary miast, które nie miały bezpośredniej dziennej alternatywy, a właśnie tam pociągi nocne mają najmocniejsze uzasadnienie. Czy te trasy przetrwają, zależy od popytu, od cen biletów, które mogą konkurować z bakiem paliwa, i od tuneli, które są lata za harmonogramem.
Źródła
6- 01Night trains and border crossings: Europe's best new rail routesEN
- 02Electric cars produce twice as much CO₂ as trains, says rail group dataEN
- 03Train hoppers ride the rails across America – and you can tag alongEN
- 04Croatia extends free train travel to more groupsEN
- 05The underground mega tunnels redrawing the railway map of EuropeEN
- 06Longest road and rail tunnel is being built under the Baltic SeaEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.