Europejskie rachunki za energię rosną, a fabryki się wynoszą

Ostatnia zmiana w Dietenhofen zakończyła się w tym tygodniu. Grupa Horst Brandstätter, właściciel Playmobil, potwierdziła Brussels Signal, że produkcja figurek zostaje przeniesiona do istniejących zakładów na Malcie i w Czechach. Zmiany dotkną około 350 miejsc pracy. Pracownicy poszli na płatne urlopy przed oficjalnym zamknięciem pod koniec czerwca.

Firma wskazała na gwałtownie rosnące koszty produkcji w Niemczech. Wymieniła wprost wysokie ceny energii obok podwyżek płac i dodatkowych kosztów pracy. Związki zawodowe nazwały decyzję "katastrofą" dla regionu, podaje Brussels Signal. Organizacje biznesowe opisują ją jako kolejny przykład przenoszenia produkcji przez średniej wielkości niemieckiego wytwórcę. Raport zauważa, że ceny prądu dla gospodarstw domowych w Niemczech są obecnie piąte najwyższe na świecie i drugie wśród największych krajów przemysłowych.

Dlaczego to nie tylko niemiecka historia

Koszty energii stały się wspólnym wątkiem europejskich decyzji przemysłowych w tym roku. Francja poprosiła UE pod koniec września o natychmiastowe działania na rzecz obniżenia cen energii, podał Financial Times. Reuters poinformował, że kraje UE poparły zmiany w rynku uprawnień do emisji, które mają ograniczyć skoki cen. Financial Times podał też, że Ineos wstrzyma ostatnią w Europie instalację do produkcji acetyli w skali światowej. Firma twierdzi, że ceny energii w Europie sięgają 12 razy poziomu amerykańskiego. Grecki przemysł zabiega o pomoc UE, bo koszty energii zagrażają firmom, podał tovima.com.

Te nagłówki pochodzą z listy materiałów przekazanej ostatnio FLASH24 i są tylko tłem. Układają się jednak w ten sam obraz co sprawa Playmobil: presja nie ogranicza się do jednego sektora ani jednego kraju. Raport Brussels Signal wiąże ten trend z kryzysem energetycznym z 2022 roku i szybkim odchodzeniem Niemiec od atomu i węgla bez wystarczających alternatyw dla obciążenia podstawowego. Taka kombinacja szczególnie mocno uderza w procesy energochłonne, w tym wtrysk tworzyw sztucznych, nawet przy częściowych programach wsparcia rządowego.

Popyt też się zmienia

Konsumenci reagują na te same ceny. Sprzedaż domowych pomp ciepła wzrosła o 17 procent rok do roku w 11 krajach Europy w pierwszym kwartale 2026, podaje European Heat Pump Association. Francja, Niemcy i Polska notowały średnio 25 procent wzrostu. EHPA doliczyła się około 575 000 sprzedanych jednostek mieszkalnych od stycznia do marca 2026, wobec 494 000 rok wcześniej. Skok wiąże z wyższymi cenami gazu i ropy po tym, jak Iran zamknął Cieśninę Ormuz 2 marca. Austria wypadła na minusie, ze spadkiem sprzedaży o 30 procent z powodu braku dopłat rządowych.

"Gdyby twój serwis streamingowy podwoił cenę, a potem zablokował filmy, znalazłbyś lepszy", powiedział Paul Kenny, dyrektor generalny EHPA, w raporcie pv magazine. "Konsumenci zrozumieli, że pompy ciepła są rozwiązaniem, gdy ceny i dostawy gazu oraz ropy są niestabilne". Kenny dodał, że Komisja Europejska przedstawiła w swoim planie na kryzys energetyczny obniżki VAT i podatków oraz programy leasingu socjalnego dla gospodarstw o niższych dochodach. Zaapelował do rządów UE o szybkie wdrożenie tych rozwiązań.

Po stronie podaży jedna inwestycja wreszcie daje prąd. Fervo Energy, dostawca ulepszonych systemów geotermalnych wspierany przez Google, osiągnął pierwsze zasilanie w tym tygodniu w zakładzie Cape Station w hrabstwie Beaver w Utah, podaje The Register. Pierwszy z trzech bloków GeoBlock o mocy 33 MW zaczął dostarczać energię do sieci i ma wejść do eksploatacji komercyjnej w przyszłym tygodniu. Kolejne 66 MW ma pojawić się do Nowego Roku, a Fervo twierdzi, że zakład może docelowo przekroczyć cztery gigawaty. Firma pracuje nad 900 MW zakontraktowanej moc, z celem 100 MW na 1 stycznia i pół gigawata do 2028.

To amerykańskie moce nastawione na amerykański popyt centrów danych i niewiele dają bawarskiej linii wtryskowej. The Register zauważa też, że w porównaniu z konwencjonalną generacją geotermia wciąż ma słabe punkty. Think tank Rhodium oszacował, że technologia może pokryć do 64 procent zapotrzebowania centrów danych do końca dekady, ale takie obiekty mogłyby płacić za nią 20 procent więcej.

Dla europejskich producentów, którzy liczą, gdzie wytwarzać, rachunek jest prostszy. Playmobil zostawi w Niemczech funkcje administracyjne i logistyczne. Same figurki powstaną gdzie indziej.