53-kubitowy Sycamore Google'a i 50-kubitowy prototyp IBM. Jak przebiegał wyścig o kamienie milowe informatyki kwantowej
Procesor Sycamore firmy Google spróbkował losowy obwód w około 200 sekund. Zdaniem badaczy to samo zadanie zajęłoby nowoczesnemu superkomputerowi około 10 000 lat. Tak wynikało z pracy, do której Fortune dotarł we wrześniu 2019 r. Ogłoszenie wieńczyło pięć lat kamieni milowych ze strony Google, IBM i innych firm, a szef działu badań IBM od razu zakwestionował jego sens.

Google nazwał to supremacją kwantową. IBM nazwał to eksperymentem laboratoryjnym bez praktycznych zastosowań. Obie firmy opisywały ten sam wynik z 2019 r. i obie przez poprzednie lata do niego zmierzały.
Według pracy, do której Fortune dotarł we wrześniu 2019 r., procesor Sycamore miał 53 kubity. Firma podała, że maszyna potrzebowała około 200 sekund, żeby milion razy spróbkować jeden obwód kwantowy. Nowoczesny superkomputer potrzebowałby na to około 10 000 lat, czyli ponad 2 000 000 000 sekund. Badacze oszacowali, że to samo zadanie na serwerze Google Cloud zajęłoby 50 000 000 000 000 godzin. Na procesorze kwantowym trwało 30 sekund.
Praca pojawiła się na NASA.gov, po czym została usunięta. Fortune podał, że jako pierwszy napisał o tym Financial Times. Rzecznik Google odmówił potwierdzenia autentyczności pracy i jej wyników, a NASA nie odpowiedziała od razu na prośbę o komentarz. Osoba z Google znająca sprawę sugerowała, że NASA opublikowała pracę przedwcześnie, zanim zespół zdążył poddać wyniki recenzji naukowej. Taka recenzja mogła zająć tygodnie albo miesiące.
Od sześciu kubitów do celu supremacji
Wynik nie wziął się znikąd. W kwietniu 2017 r. MIT Technology Review podał, że John Martinis, który kieruje grupą badań kwantowych Google'a, dał sobie czas do końca roku na pokazanie supremacji kwantowej, czyli obliczenia poza zasięgiem każdego klasycznego komputera. Martinis mówił, że eksperyment postawi chip Google'a przeciw jednemu z największych superkomputerów świata.
Wtedy najnowszy chip Google'a miał sześć kubitów w układzie dwa na trzy. Martinis twierdził, że ten układ pokazuje, iż technologia działa, gdy kubity leżą obok siebie, tak jak w większych urządzeniach. Chip testował też metodę produkcji, w której kubity i ich klasyczne okablowanie sterujące powstają na osobnych płytkach, a potem są łączone. Chodziło o usunięcie dodatkowych linii sterujących, które mogą zakłócać pracę kubitów.
Martinis powiedział MIT Technology Review: „Ten proces działa. Teraz możemy ruszyć szybciej”. Dodał, że projekty urządzeń z 30 do 50 kubitów są już w toku i że do eksperymentu supremacji będzie potrzebował siatki 49 kubitów. Google wcześniej opublikował wyniki chipa z dziewięcioma kubitami ułożonymi w linii.
Martinis przyszedł do Google pod koniec 2014 r. z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara, gdzie nadal był profesorem. W czasie artykułu z 2017 r. jego grupa liczyła około 25 osób. Simon Gustavsson z MIT powiedział redakcji, że Google jest jednym z liderów dziedziny, a wyścig jest „dość porównywalny między Google'em a IBM”.
Chris Monroe, profesor Uniwersytetu Maryland i współzałożyciel start-upu IonQ, był ostrożniejszy. O celu supremacji powiedział: „To będzie kamień milowy o znaczeniu akademickim”. Dodał: „Potem nadal trzeba wymyślić, jak zrobić to bardziej skalowalnym i programowalnym”. Martinis zgodził się, że wiele zostało do zrobienia, ale przekonywał, że eksperyment może stać się punktem odniesienia dla każdego, kto twierdzi, że ma działający komputer kwantowy.
50 kubitów IBM i spór o słowo supremacja
IBM ruszył pierwszy z liczbą, którą Google obrał za cel. W listopadzie 2017 r. Associated Press podała, że naukowcy IBM zbudowali i zmierzyli prototyp procesora z 50 kubitami. Dario Gil, który kierował działem badań nad komputerami kwantowymi i sztuczną inteligencją IBM, powiedział, że to pierwszy raz, gdy jakakolwiek firma zbudowała komputer kwantowy w tej skali.
Seth Lloyd, profesor inżynierii mechanicznej MIT niezwiązany z badaniami IBM, powiedział AP, że IBM prawdopodobnie ma jeszcze usterki do usunięcia, ale ogłoszenie 50 kubitów to znak istotnego postępu.
Niecały miesiąc później, na konferencji Q2B w NASA Ames, Martinis odrzucił liczenie kubitów jako tablicę wyników. Według Gizmodo powiedział: „Komunikaty prasowe zawsze mówią o wyścigu kosmicznym w liczbie kubitów. To więcej niż ilość, liczy się jakość kubitów”. Google, jak mówił, produkował wtedy swoje urządzenie supremacji z 49 albo 50 kubitami i miał zacząć testy w ciągu dwóch tygodni, o ile nie opóźnią ich święta.
Relacja Gizmodo opisywała problem, który Google chciał rozwiązać: splątać kubity, pozwolić układowi ewoluować, a potem zmierzyć wynik. Stan końcowy przyjmuje różne wartości z różnym prawdopodobieństwem, a ustalenie możliwych wyników jest tak złożone, że klasyczny komputer musi symulować maszynę kwantową. Może to zająć tygodnie, podczas gdy komputer kwantowy robi to w minuty. Ćwiczenie sprawdza nie tylko liczbę kubitów, ale i ich jakość, bo kubity nie mogą dawać błędnych wartości ani rozpaść się w zwykłe bity przez kontakt z otoczeniem.
Konferencja przyciągnęła przedstawicieli firm motoryzacyjnych i lotniczych, banków, firm software'owych i wojska. Wśród obecnych byli Volkswagen, Airbus, Citibank, Emerson i europejska firma informatyczna Atos, a także fundusze venture capital. John Preskill, fizyk teoretyk z CalTech, powiedział słuchaczom, że dziedzina wchodzi w erę, którą nazwał NISQ, czyli hałaśliwe komputery kwantowe średniej skali, i że prace nad maszyną odporną na błędy muszą trwać.
Quantum Volume i dekada czekania
Odpowiedź IBM na liczenie kubitów przyszła w marcu 2019 r. Na marcowym spotkaniu American Physical Society firma przedstawiła swój najwyższy jak dotąd Quantum Volume, wskaźnik łączący liczbę kubitów, łączność i czas koherencji, uwzględniający błędy bramek i pomiarów, przesłuchy między urządzeniami i efektywność kompilatora.
IBM podał, że jego Q System One, zbudowany wokół 20-kubitowego procesora, osiągnął Quantum Volume 16, dwa razy więcej niż ówczesny wynik IBM Q równy 8. Firma dodała, że system ma jedne z najniższych zmierzonych przez nią wskaźników błędów.
ZDNet podał prognozę IBM, że Quantum Volume musi się podwajać co roku, żeby w ciągu najbliższej dekady osiągnąć Quantum Advantage, czyli punkt, w którym aplikacje kwantowe dają istotną przewagę nad klasycznymi komputerami. IBM podwajał moc swoich komputerów kwantowych co roku od 2017 r. Firma udostępniła technologię kwantową przez usługę chmurową w 2016 r. i pracowała z partnerami nad zastosowaniami biznesowymi i naukowymi.
Ta rama ustawiła spór, który wybuchł po pracy Google'a z września 2019 r. Dario Gil, wtedy szef IBM Research, odradzał używanie supremacji kwantowej jako miary postępu. Powiedział Fortune: „Eksperyment i termin supremacja będą źle rozumiane przez niemal wszystkich”, opisując pracę jako wysoce specjalny eksperyment laboratoryjny bez praktycznych zastosowań. Dodał: „Komputery kwantowe nigdy nie będą panować nad klasycznymi, będą raczej z nimi współpracować, bo każde mają swoje mocne strony”.
Jim Clarke, dyrektor ds. sprzętu kwantowego w Intel Labs, nazwał doniesienie Google'a „zauważalnym kamieniem milowym” i powiedział, że komercyjnie opłacalny komputer kwantowy będzie wymagał znacznie więcej postępu w badaniach i rozwoju. Powiedział: „Choć rozwój jest wciąż na pierwszym kilometrze tego maratonu, mocno wierzymy w potencjał tej technologii”.
Co praca twierdziła, a czego nie
Badacze Google napisali, że przyspieszenie kwantowe jest osiągalne w realnym systemie i nie wykluczają go żadne ukryte prawa fizyki. Przewidywali, że moc obliczeń kwantowych będzie rosła w tempie podwójnie wykładniczym, szybciej niż wykładnicze tempo opisane prawem Moore'a. Napisali też, że informatyka kwantowa przechodzi od tematu badawczego do technologii, która otwiera nowe możliwości obliczeniowe, i że „jesteśmy tylko jednego kreatywnego algorytmu od wartościowych zastosowań w najbliższej przyszłości”.
Sama maszyna miała mniej kubitów niż wcześniejszy projekt. Google zaprojektował wcześniej 72-kubitowe urządzenie o nazwie Bristlecone, ale do eksperymentu zmniejszył je do 53-kubitowego Sycamore.
Wcześniejsze publiczne wypowiedzi firmy warto zestawić z twierdzeniem z 2019 r. W 2017 r. Martinis mówił, że procesory kwantowe będą musiały być znacznie większe niż 50 kubitów, żeby wykonywać użyteczną pracę. Ocena Monroego, że supremacja będzie kamieniem milowym o znaczeniu akademickim, a skalowalność i programowalność pozostaną do rozwiązania, nie została zaprzeczona przez nic w pracy.
Rzecznik Google odmówił potwierdzenia autentyczności pracy, a NASA, która przez chwilę ją hostowała, milczała. Recenzja naukowa, według źródła w firmie, mogła zająć tygodnie albo miesiące. Wynik, który dotarł do publiczności, przyszedł najpierw przez wyciek, nie przez czasopismo.
Taki jest kształt wyścigu o kamienie milowe, jak go zapisano: 50-kubitowy prototyp IBM z listopada 2017 r., 53-kubitowe twierdzenie Google'a o supremacji z września 2019 r. i spór o miarę pomiędzy nimi, czy liczy się liczba kubitów, czy ich jakość. Firmom, jak zauważyło Gizmodo z sali Q2B, mówiono, że praktyczne zastosowania mogą być odległe o dekady. Własna prognoza IBM umieszczała Quantum Advantage w ciągu dekady, jeśli Quantum Volume będzie się podwajać co roku.
Obie firmy budowały dalej. Spór o to, jak nazwać wynik, prawdopodobnie przetrwa sprzęt, który go wygenerował.
Źródła
5- 01Google's New Chip Is a Stepping Stone to Quantum Computing SupremacyEN
- 02IBM says it's reached milestone in quantum computingEN
- 03Why Google Is Poised to Hit the Next Critical Milestone in Quantum ComputingEN
- 04IBM hits quantum computing milestone, may see 'Quantum Advantage' in 2020sEN
- 05Google Claims 'Quantum Supremacy,' Marking a Major Milestone in ComputingEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.