Jak Google i IBM zrobili z liczby kubitów wyścig na dekadę
Google ogłosił supremację kwantową w 2019 roku, mając 53-kubitowy układ Sycamore. Ważniejszym kamieniem milowym był jednak 50-kubitowy prototyp, który IBM pokazał dwa lata wcześniej.

Google poinformował, że osiągnął supremację kwantową, czyli moment, w którym komputer kwantowy rozwiązuje problem poza praktycznym zasięgiem jakiejkolwiek maszyny klasycznej. Praca firmy, do której dotarł Fortune po tym, jak na krótko pojawiła się na NASA.gov, opisywała procesor Sycamore z 53 kubitami, czyli bitami kwantowymi.
Sama liczba nie była tu istotna. Gdy Google upublicznił swoje twierdzenie we wrześniu 2019 roku, wyścig zdążył już wyprodukować serię ogłoszeń zbudowanych wokół liczby kubitów, sztuczek z okablowaniem i wskaźników błędów. Do każdego dołączone było zastrzeżenie. „Komunikaty prasowe zawsze mówią o wyścigu kwantowym w liczbie kubitów”, mówił John Martinis, fizyk z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara, który kierował pracami Google, na konferencji Q2B w NASA Ames w grudniu 2017 roku. „To więcej niż ilość, liczy się jakość kubitów”.
Dwa lata wcześniej test na sześciu kubitach
MIT Technology Review pisał w kwietniu 2017 roku, że Martinis dał sobie kilka miesięcy na osiągnięcie kamienia milowego w historii obliczeń. Jego zespół w Google liczył około 25 osób i zbudował sześciokubitowy układ rozmieszczony w siatce dwa na trzy. Rozmieszczenie miało znaczenie, bo po raz pierwszy sprawdzano, czy kubity firmy nadal działają, gdy stoją obok siebie, tak jak będą musiały w większym urządzeniu.
Chip testował też metodę produkcji, w której kubity i konwencjonalne okablowanie sterujące powstają na osobnych układach, a potem są ze sobą łączone. Według tego samego tekstu zespół Google stawiał na to podejście od założenia grupy nieco ponad dwa lata wcześniej. Chodziło o wyeliminowanie dodatkowych linii sterowania, które mogą zakłócać pracę kubitów. „Ten proces działa”, mówił wtedy Martinis. „Teraz możemy ruszyć szybko”.
Na tym etapie Google pokazał obliczenia kwantowe na dziewięciu kubitach ustawionych w linii. Martinis mówił, że do eksperymentu z supremacją potrzebuje siatki 49 kubitów. Projekty urządzeń z 30 do 50 kubitów były już w przygotowaniu.
IBM odpowiada 50 kubitami
IBM ruszył pierwszy. 10 listopada 2017 roku Associated Press podała, że naukowcy IBM zbudowali i zmierzyli prototyp procesora z 50 bitami kwantowymi. Dario Gil, który kierował działem badań nad obliczeniami kwantowymi i sztuczną inteligencją w IBM, mówił, że to pierwszy raz, gdy jakakolwiek firma zbudowała komputer kwantowy w tej skali. Seth Lloyd, profesor inżynierii mechanicznej z MIT, niezwiązany z badaniami, mówił, że IBM ma prawdopodobnie jeszcze usterki do usunięcia, ale nazwał ogłoszenie oznaką istotnego postępu.
Odpowiedź Google przyszła kilka tygodni później, na konferencji Q2B. Martinis mówił, że jego zespół produkuje w tym miesiącu urządzenie do eksperymentu z supremacją, z 49 lub 50 kubitami, i zacznie testy za dwa tygodnie, nie licząc opóźnień związanych z przerwą świąteczną. Opisał też problem, który urządzenie miało rozwiązać. Zespół splątałby kubity i pozwolił układowi ewoluować w czasie, a potem zmierzył wyniki. Symulacja tych wyników na klasycznym komputerze zajęłaby tygodnie, maszyna kwantowa zrobiłaby to w minuty. Ta różnica miała pokazać skalę i jakość kubitów.
Nie wszyscy traktowali liczbę kubitów jako użyteczną tablicę wyników. „To będzie kamień milowy o znaczeniu akademickim”, mówił MIT Technology Review Chris Monroe, profesor Uniwersytetu Maryland i współzałożyciel startupu IonQ. „Potem i tak trzeba wymyślić, jak zrobić to bardziej skalowalnym i programowalnym”.
Twierdzenie z 2019 roku i sprzeciw
Praca Google podawała, że procesor potrzebował około 200 sekund na próbkowanie jednego przypadku obwodu kwantowego milion razy, a nowoczesny superkomputer potrzebowałby na to około 10 000 lat. To samo doświadczenie na serwerze Google Cloud zajęłoby 50 000 000 000 000 godzin, czyli ponad 2 000 000 000 lat, szacowali badacze. Na procesorze kwantowym trwało 30 sekund. „Z naszej wiedzy wynika, że ten eksperyment to pierwsze obliczenie, które można wykonać wyłącznie na procesorze kwantowym”, pisali.
Gil z IBM odrzucił taką ramę. „Eksperyment i termin supremacja zostaną źle zrozumiane przez niemal wszystkich”, mówił Fortune. Opisał go jako wysoce szczególny eksperyment laboratoryjny bez praktycznych zastosowań i przekonywał, że komputery kwantowe będą pracować obok maszyn klasycznych, a nie panować nad nimi. Jim Clarke, dyrektor ds. sprzętu kwantowego w Intel Labs, nazwał wynik zauważalnym punktem na trasie i mówił, że komercyjnie opłacalny komputer kwantowy wymaga jeszcze wielu postępów. „Choć rozwój jest wciąż na pierwszym kilometrze tego maratonu, mocno wierzymy w potencjał tej technologii”, mówił.
Wpis Google na blogu, opublikowany po tym, jak Nature zamieściło wynik w październiku 2019 roku, łączył świętowanie z ostrożnością. Firma datowała swoje prace nad technologią kwantową na 2006 rok, gdy naukowiec Hartmut Neven zaczął badać, jak technologia mogłaby przyspieszyć uczenie maszynowe, i odnotowała, że Martinis z zespołem z Santa Barbara dołączył w 2014 roku. Podała, że praktyczne zastosowania są wciąż wiele lat drogi. Przypisała też wymuszone zamknięcie laboratorium podczas pożarów w południowej Kalifornii w październiku 2018 roku pomocy w tym, że zespół zresetował się po okresie spowolnionego postępu.
Komercyjne terminy pozostawały mgliste. Na marcowym spotkaniu American Physical Society w 2019 roku IBM podał, że jego Q System One z 20-kubitowym procesorem osiągnął Quantum Volume 16, dwa razy więcej niż 8 wcześniejszej maszyny IBM Q. Quantum Volume uwzględnia liczbę kubitów, łączność, czas koherencji, błędy bramek i pomiarów, przesłuchy między urządzeniami i wydajność kompilatora. IBM mówił, że wskaźnik musi się podwajać co roku, żeby w ciągu najbliższej dekady osiągnąć przewagę kwantową, i że od 2017 roku corocznie podwajał moc swoich komputerów kwantowych.
ZDNET podał, że praktyczne, szerokie zastosowania były wciąż odległe o lata. I mniej więcej tam jest dziś ta dziedzina. Kamień milowy, nawet prawdziwy, nie jest produktem.
Źródła
6- 01Google's New Chip Is a Stepping Stone to Quantum Computing SupremacyEN
- 02IBM says it's reached milestone in quantum computingEN
- 03Why Google Is Poised to Hit the Next Critical Milestone in Quantum ComputingEN
- 04IBM hits quantum computing milestone, may see 'Quantum Advantage' in 2020sEN
- 05Google Claims 'Quantum Supremacy,' Marking a Major Milestone in ComputingEN
- 06What our quantum computing milestone meansEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.