NASA porzuca ratunek dla Swift. LINK zawiódł: 30 mln dolarów i ani metra wyżej
NASA i Katalyst Space Technologies odwołały misję podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swift. Teleskop jeszcze w tym roku wejdzie w atmosferę Ziemi. Próba ratunku kosztowała 30 mln dolarów.

Obserwatorium Neila Gehrelsa Swift spłonie w atmosferze. NASA i Katalyst Space Technologies poinformowały w środę 19 sierpnia, że misja ratunkowa LINK nie przechwyci i nie podniesie orbity spadającego teleskopu promieniowania gamma, podało Ars Technica. Obserwatorium krąży na niskiej orbicie okołoziemskiej od 2004 roku i według przewidywań wejdzie w atmosferę jeszcze w tym roku.
LINK wystartował 3 lipca na rakiecie Pegasus XL firmy Northrop Grumman.
Plan był ambitny. Katalyst, startup z Arizony, dostał kontrakt wart 30 mln dolarów niecały rok przed startem, pisało Ars Technica. Miał dziewięć miesięcy na zaprojektowanie, zbudowanie i wysłanie statku wielkości lodówki. Statek miał trzy ramiona robotyczne i trzy silniki elektryczne na ksenon, żeby chwycić Swift i przez kilka miesięcy podnosić go na wyższą orbitę. NASA twierdziła, że start musi się odbyć do tego lata, inaczej opór atmosfery ściągnie teleskop na dobre.
Przez pierwsze tygodnie na orbicie wszystko wyglądało dobrze. Potem, pod koniec lipca, LINK wpadł w niekontrolowany obrót. 28 lipca NASA podała, że zawiodły układy kontroli położenia statku. LINK zaczął się obracać z prędkością około 9 stopni na sekundę, a łączność stała się nieregularna, podało NBC News. Ars Technica pisało, że przestały działać dwa z trzech kół reakcyjnych służących do kontroli położenia, a silniki na zimny gaz, odpowiedzialne za precyzyjne celowanie, też miały problemy. Zostały tylko trzy silniki plazmowe o niskim impulsie, jedyny sposób na odzyskanie kontroli, gdy LINK pędził wokół Ziemi z prędkością blisko 5 mil na sekundę.
Kierownicy misji faktycznie spowolnili obrót w tym miesiącu, ale za mało. W poście na LinkedIn Katalyst poinformował, że firma i NASA uzgodniły, iż "misja nie obejmie przechwycenia i podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swift należącego do NASA".
"Katalyst zaprojektował, zbudował i wysłał eksperymentalny statek, żeby podjąć ambitną misję w bardzo krótkim terminie" - powiedział prezes firmy Ghonhee Lee w poście na LinkedIn. "Podjęliśmy to ryzykowne wyzwanie i jesteśmy dumni z kamieni milowych, które po drodze osiągnęliśmy".
Administrator NASA Jared Isaacman przyznał, że wynik nie jest taki, na jaki liczono. "To nie jest rezultat, do którego dążyliśmy, ale nie zmienia to faktu, że warto było spróbować" - powiedział w oświadczeniu. Shawn Domagal-Goldman, dyrektor wydziału astrofizyki NASA, nazwał to "pierwszą próbą tego rodzaju, opracowaną w bezprecedensowym tempie wymuszonym przez aktywność Słońca".
To Słońce wpędziło Swift w kłopoty. Wszystkie satelity na niskiej orbicie okołoziemskiej powoli tracą wysokość z powodu oporu atmosfery, podało NBC News. W 2024 roku, w okresie intensywnej aktywności słonecznej, Słońce rozgrzało atmosferę Ziemi. Opór wzrósł i orbita Swift zaczęła się obniżać szybciej, niż zakładano. Swift nie ma własnych silników, żeby utrzymać orbitę, więc ratunek w rodzaju LINK był jedynym sposobem, by utrzymać przy życiu obserwatorium warte 500 mln dolarów, podało Ars Technica.
Swift powstał do badania rozbłysków gamma, najpotężniejszych eksplozji w znanym Wszechświecie, wywoływanych takimi zdarzeniami jak narodziny czarnych dziur i zderzenia ultragęstych gwiazd. Zestaw instrumentów obserwujących w wielu zakresach widma i sprawne celowanie pozwalały mu namierzać rozbłyski, które potem obserwowały inne teleskopy. Teleskop działał znacznie dłużej niż przewidywane dwa lata. Jego utrata zostawi lukę w astronomii wysokich energii, której raczej nie da się szybko załatać.
Katalyst nie porzuca LINK-a. Firma zapowiedziała, że spróbuje zbliżyć się do statku i spotkać z nim na orbicie, żeby przetestować technologie pod przyszłe loty. Czujniki do rendez-vous i ramiona robotyczne Katalyst są uważane za kluczowe dla serwisowania satelitów. W tej dziedzinie kilka amerykańskich firm pracuje nad misjami, które mogłyby kiedyś uzupełniać paliwo, naprawiać lub modernizować satelity.
"Nauczyliśmy się już bardzo dużo, a teraz naszym zadaniem jest zamienić te lekcje w coś trwałego, zbudować powtarzalny scenariusz dla przyszłych operacji zbliżania i serwisowania satelitów" - powiedział Lee.
Źródła
3- 01NASA calls off rescue mission for its falling Swift space telescopeEN
- 02NASA mission to save its sinking space telescope failsEN
- 03NASA calls off mission to rescue Swift gamma-ray observatoryEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.