Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

NASA rezygnuje z ratunku Swifta. LINK Katalysta wciąż działa

NASA i Katalyst Space Technologies porzuciły próbę podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swifta, teleskopu wartego 500 mln dolarów, który jeszcze w tym roku wejdzie w atmosferę Ziemi. Statek ratunkowy LINK kosztował 30 mln dolarów i powstał w dziewięć miesięcy.

NaukaAnalizaRenata PawlakOpublikowano: 28 września 20263 min czytaniaŹródła 3
NASA rezygnuje z ratunku Swifta. LINK Katalysta wciąż działa

Ogłoszenie pojawiło się w środę 19 sierpnia. Donosiły o nim Scientific American i Ars Technica. Katalyst napisał w poście na LinkedIn, że "utrzymujące się problemy z kontrolą położenia" oznaczają, iż "misja nie obejmie przechwycenia i podniesienia orbity Obserwatorium Neila Gehrelsa Swifta". Teleskop wystrzelono w 2004 roku, projektowano go na dwa lata pracy, a działa już prawie 22 lata.

Swift nie jest po prostu stary. Spada. Wszystkie satelity na niskiej orbicie okołoziemskiej tracą wysokość przez opór atmosfery, ale aktywność Słońca od 2024 roku rozgrzała górne warstwy atmosfery i przyspieszyła ten proces. NBC News podało, że NASA przyznała kontrakt o wartości 30 mln dolarów firmie z Arizony w 2025 roku, z twardym terminem: LINK musiał wystartować do tego lata, żeby dotrzeć do Swifta, zanim ten spłonie.

Dziewięć miesięcy od kontraktu do startu

Katalyst tego dokonał. LINK wystartował 3 lipca na rakiecie Pegasus XL Northropa Grummana. To statek wielkości lodówki, z dwoma panelami słonecznymi, trzema silnikami elektrycznymi na ksenon i trzema ramionami robotycznymi, które miały chwycić Swifta i podnieść go na wyższą orbitę. Ars Technica zauważyła, że pierwsze satelity tego typu zwykle przygotowuje się kilka lat. Katalyst zrobił to w dziewięć miesięcy, a harmonogram wymusił kompromisy, na które inżynierowie w innych warunkach by się nie zgodzili.

Pierwsze tygodnie szły dobrze, według Ars Techniki i NBC News. Potem, pod koniec lipca, LINK wpadł w niekontrolowany obrót. NASA podała 28 lipca, że systemy kontroli położenia zawiodły, "wprawiając statek w obrót i powodując sporadyczną łączność". NBC News podało, że tempo obrotu wynosiło około 9 stopni na sekundę. Ars Technica, powołując się na sprzęt, napisała, że dwa z trzech kół reakcyjnych satelity przestały działać, a problemy pojawiły się też z silnikami na zimny gaz, używanymi do precyzyjnego celowania. Zostały trzy silniki plazmowe o niskim impulsie jako jedyny sposób odzyskania orientacji.

"Podjęliśmy to wyzwanie o wysokim ryzyku i wysokiej nagrodzie i jesteśmy dumni z kamieni milowych, które po drodze osiągnęliśmy" - powiedział Ghonhee Lee, dyrektor generalny Katalyst.

Kierownicy misji spowolnili obrót w tym miesiącu, odpalając silniki, ale za mało. NASA odwołała próbę. Obserwatorium wstrzymało już prace naukowe przed spotkaniem, więc porażka zostawia lukę w astronomii wysokich energii. Swift jest nietypowy: łączy instrumenty wielozakresowe ze zwrotnym celowaniem, a astronomowie używają go do wykrywania rozbłysków gamma, a potem przekazują współrzędne innym teleskopom do dalszych obserwacji. Sam nie ma silników, dlatego statek ratunkowy był jedyną opcją.

Administrator NASA Jared Isaacman przyjął obronny ton w swoim oświadczeniu. "To nie jest wynik, do którego dążyliśmy, ale nie zmienia to faktu, że ta misja była warta próby" - powiedział. "NASA powinna być gotowa działać szybko i podejmować rozsądne ryzyko, gdy potencjalny zysk jest tego wart, i dokładnie to zrobiliśmy". Shawn Domagal-Goldman, dyrektor wydziału astrofizyki NASA, powiedział, że misja była "pierwszą próbą tego rodzaju, opracowaną w bezprecedensowym tempie wymuszonym przez aktywność Słońca".

LINK wciąż ma zadanie

Statek żyje. Katalyst i NASA mówią, że spróbuje zbliżyć się do Swifta, żeby zademonstrować swój system nawigacji bliskiej, technologię istotną dla branży serwisowania satelitów, która jeszcze nie istnieje na skalę. Ars Technica podała, że Katalyst jest jedną z kilku amerykańskich firm pracujących nad misjami serwisowymi, które pewnego dnia mogłyby uzupełniać paliwo, naprawiać lub modernizować satelity.

Ars Technica zauważyła też asymetrię kosztów misji: 30 mln dolarów wydanych na próbę uratowania obserwatorium wartego 500 mln dolarów, w dziewięciomiesięcznym harmonogramie, statkiem, który nigdy nie latał. Porażka nie rozstrzyga, czy szybkie, tanie próby ratunkowe warto powtarzać. Pokazuje za to, jak mało marginesu zostaje, gdy termin wyznacza Słońce, a nie okno startowe.

Komentarze 0

Źródła

3
  1. 01NASA calls off rescue mission for its falling Swift space telescopeEN
  2. 02NASA mission to save its sinking space telescope failsEN
  3. 03NASA calls off mission to rescue Swift gamma-ray observatoryEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Renata Pawlak

Renata Pawlak

Nauka i zdrowie

Renata Pawlak zajmuje się w FLASH24 nauką i zdrowiem, opierając teksty na publikacjach recenzowanych, komunikatach instytucji i danych źródłowych, a nie na doniesieniach bez pokrycia. Przy każdej liczbie sprawdza metodologię badania, wielkość próby i jednostki, a wyniki porównuje z wcześniejszymi pracami na ten sam temat. Czeka na comiesięczne raporty GUS i NFZ, rozmawia z lekarzami oraz fizykami, a przed publikacją pyta autorów o ograniczenia ich wniosków. Prywatnie interesuje się fizyką materiałów i obserwuje niebo przez własny teleskop, co pomaga jej czytać prace z dziedzin ścisłych. Nie publikuje niczego, czego nie może potwierdzić w co najmniej dwóch niezależnych źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.