Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Posłowie: ustawa o bezpieczeństwie online nie obejmuje szkodliwej, ale legalnej dezinformacji

Ustawa o bezpieczeństwie online nie obejmuje algorytmicznego wzmacniania wprowadzających w błąd treści, które są szkodliwe, ale nie są nielegalne, stwierdziła komisja nauki, innowacji i technologii w raporcie opublikowanym 11 lipca 2025 roku.

Media i internetNewsAnna KaczmarekOpublikowano: 27 września 20267 min czytaniaŹródła 3
Posłowie: ustawa o bezpieczeństwie online nie obejmuje szkodliwej, ale legalnej dezinformacji

Raport komisji nawiązuje do zamieszek w Wielkiej Brytanii z poprzedniego lata. Zdaniem posłów w części wywołały je dezinformacja i nienawistne treści w internecie, które pojawiły się po śmiertelnym ugodzeniu nożem na zajęciach tanecznych dla dzieci w Southport. Te wpisy wzmacniały algorytmy rekomendacji na platformach społecznościowych.

Ustawa o bezpieczeństwie online otrzymała sankcję królewską w październiku 2023 roku, a przepisy zobowiązujące firmy społecznościowe do ochrony użytkowników przed nielegalnymi treściami weszły w życie w marcu 2025 roku. Komisja ostrzega, że prawo nadal nie radzi sobie z algorytmicznym wzmacnianiem tego, co nazywa „legalną, ale szkodliwą treścią”, i zostawia społeczeństwo narażone na powtórkę zeszłorocznego kryzysu. O ustaleniach komisji pisał The Register 11 lipca 2025 roku.

155 000 000 wyświetleń na X

Liczby w raporcie są wymowne. Między 29 lipca a 9 sierpnia 2024 roku fałszywe lub niepotwierdzone twierdzenia o sprawcy ataku w Southport zebrały 155 000 000 wyświetleń na X. W mediach społecznościowych fałszywe nazwisko zobaczyło 420 000 osób, a potencjalny zasięg wyniósł 1 700 000 000 ludzi. Promowały je wprost narzędzia algorytmiczne: nazwisko pojawiło się w sekcji „Trending in the UK” na X i w „Others searched for” na TikToku, podała komisja.

Dame Chi Onwurah, posłanka i przewodnicząca komisji nauki, innowacji i technologii, powiedziała, że prawo „po prostu nie spełnia oczekiwań” i że rząd musi pójść dalej w walce z dezinformacją, która wyrządza szkody, ale nie przekracza granicy nielegalności. „Firmy społecznościowe nie są neutralnymi platformami, aktywnie kuratorują to, co widzisz w internecie, i muszą ponosić odpowiedzialność” - stwierdziła. Komisja wezwała rząd do przyjęcia pięciu zasad jako podstawy przyszłych regulacji, od ochrony wolności słowa po odpowiedzialność platform za treści, które publikują.

Jak fałszywe twierdzenia rozprzestrzeniły się na samym początku, jest szczegółowo udokumentowane. CNBC podało 9 sierpnia 2024 roku, że w ciągu kilku godzin od ataku nożownika w Southport, w którym zginęły trzy młode dziewczynki, fałszywe informacje o imieniu, religii i statusie migracyjnym sprawcy zyskały znaczący rozgłos. Hannah Rose, analityczka nienawiści i ekstremizmu w Institute for Strategic Dialogue, powiedziała CNBC, że wpis na X fałszywie nazwał sprawcę „Ali al-Shakati”, rzekomym migrantem wyznania muzułmańskiego, a do godziny 15 następnego dnia fałszywe nazwisko miało ponad 30 000 wzmianek tylko na X.

Inne fałszywe twierdzenia krążące w mediach społecznościowych mówiły, że sprawca był na liście obserwacyjnej służb wywiadowczych, że przybył do Wielkiej Brytanii małą łodzią w 2023 roku i że znali go lokalni pracownicy opieki zdrowotnej psychicznej, wynika z analizy ISD cytowanej przez CNBC. Policja zdementowała te twierdzenia dzień po tym, jak się pojawiły, i podała, że podejrzany urodził się w Wielkiej Brytanii. Wtedy narracja miała już rozpęd. Skrajnie prawicowe grupy zaczęły organizować protesty antymigranckie i antyislamskie, w tym demonstrację podczas planowanego czuwania dla zabitych dziewczynek. Niepokoje przerodziły się w dni zamieszek, z atakami na meczety, ośrodki imigracyjne i hotele, w których mieszkają osoby ubiegające się o azyl.

Jak platformy wypychały fałszywe nazwisko

Media społecznościowe nie tylko gościły fałszywe informacje. Według Rose z ISD konta ze setkami tysięcy obserwujących i płatnymi niebieskimi znaczkami na X udostępniały fałszywe informacje, które potem algorytmy platformy podawały innym użytkownikom. „Na przykład gdy szukało się »Southport« na TikToku, w sekcji »Others Searched For«, która poleca podobne treści, fałszywe nazwisko sprawcy promowała sama platforma, także 8 godzin po tym, jak policja potwierdziła, że ta informacja jest nieprawdziwa” - powiedziała Rose CNBC. Analiza ISD pokazała, że algorytmy działały podobnie na innych platformach, na przykład na X, gdzie nieprawdziwe nazwisko sprawcy trafiło do tematów trending.

Joe Ondrak, lider ds. badań i technologii w Wielkiej Brytanii w firmie Logically, która tworzy narzędzia sztucznej inteligencji do walki z dezinformacją, powiedział CNBC, że fałszywe twierdzenia działały jak „kocia mięta” na grupy już wrogo nastawione do migracji. „To nie jest tak, że fałszywe twierdzenie wychodzi i wszyscy w nie wierzą” - mówił. Takie doniesienia są raczej „sposobem na racjonalizację i wzmocnienie istniejących uprzedzeń, stronniczości i spekulacji, zanim jakakolwiek ustalona prawda zdąży się pojawić”.

Fałszywe twierdzenia dotarły też na Telegram, który według Ondraka scala narracje i wystawia coraz więcej osób na „twardsze przekonania”. Opisał, jak twierdzenia przepływały przez to, co nazwał pocovidowym środowiskiem Telegrama, w tym kanały, które początkowo były antyszczepionkowe, a później przejęły je skrajnie prawicowe postaci promujące tematy antymigranckie. W odpowiedzi na prośbę CNBC o komentarz Telegram zaprzeczył, że pomaga szerzyć dezinformację, i podał, że jego moderatorzy monitorują sytuację i usuwają kanały oraz wpisy nawołujące do przemocy, których regulamin nie pozwala.

Przynajmniej część kont wzywających do udziału w protestach można było powiązać ze skrajną prawicą, wynika z analizy Logically, w tym niektóre z zakazaną skrajnie prawicową grupą National Action, uznaną w 2016 roku za organizację terrorystyczną na mocy brytyjskiej ustawy o terroryzmie. Ondrak zauważył też, że wiele grup, które wcześniej rozpowszechniało fałszywe informacje o ataku, zaczęło się z nich wycofywać i twierdzić, że to mistyfikacja.

Gdy zamieszki trwały, właściciel X Elon Musk zabrał głos kontrowersyjnymi komentarzami o gwałtownych demonstracjach na swojej platformie, co spotkało się z reakcją brytyjskiego rządu. Minister ds. sądów wezwał Muska, by „zachowywał się odpowiedzialnie”. TikTok i X nie odpowiedziały od razu na prośbę CNBC o komentarz. W środę po najgorszych rozruchach tysiące przeciwników rasizmu wyszło na ulice miast i miasteczek w całej Wielkiej Brytanii, znacznie przewyższając liczebnie niedawne protesty antymigranckie.

Ofcom radził platformom nie czekać

Wielka Brytania ma ustawę o bezpieczeństwie online, która ma zwalczać mowę nienawiści, ale w czasie zamieszek nie była jeszcze w mocy i, jak zauważyło CNBC, może nie wystarczyć przeciw niektórym formom dezinformacji. Regulator mediów Ofcom wysłał do platform społecznościowych list, w którym stwierdził, że nie powinny czekać na wejście w życie nowego prawa, a brytyjski rząd także powiedział, że firmy społecznościowe powinny działać.

Raport komisji idzie dalej niż zachęta regulatora. Posłowie przekonywali, że platformy muszą odpowiadać za algorytmiczne rozprzestrzenianie wprowadzających w błąd lub zwodniczych treści, które mogą radykalizować i krzywdzić użytkowników, a ustawa o bezpieczeństwie online tego nie obejmuje. „Musimy regulować te technologie i stanowić o nich prawo w oparciu o zasady zawarte w tym raporcie, wykorzystując świat cyfrowy tak, by chronić i wzmacniać obywateli” - głosi raport. Podczas wysłuchań poprzedzających dokument komisja usłyszała różne interpretacje brytyjskiego prawa, co zdradza brak jasności ze strony Ofcomu i służby cywilnej, czy ustawa o bezpieczeństwie online w ogóle dotyczy dezinformacji.

Sprawa Southport nie jest jedynym przykładem dezinformacji tworzonej dla pieniędzy, a nie z przekonania. Śledztwo BuzzFeed News, prowadzone wspólnie z Reporterem na Tajwanie, wykazało, że od 2011 roku co najmniej 27 operacji informacyjnych w internecie przypisano częściowo lub w całości firmom PR lub marketingowym, w tym 19 samych w 2019 roku. Opisało światowy przemysł firm „czarnego PR”, gotowych dostarczyć klientom fałszywe konta, fałszywe narracje i pseudoserwisy informacyjne.

Jedna z nich, izraelska firma Archimedes Group, tworzyła sieci setek stron, kont i grup na Facebooku na całym świecie i chwaliła się na swojej stronie, że „użyje każdego narzędzia i wykorzysta każdą dostępną przewagę, by zmienić rzeczywistość zgodnie z życzeniem klienta”. W czasie wyborów w Mali prowadziła fałszywą stronę fact-checkingową, która podawała się za prowadzoną przez lokalnych studentów. W Tunezji prowadziła stronę „Stop a la Desinformation et aux Mensonges”. W Nigerii prowadziła strony popierające i zwalczające tego samego polityka, byłego wiceprezydenta Atiku Abubakara. Badacze przypuszczali, że strona popierająca Abubakara „została prawdopodobnie zaprojektowana, by zidentyfikować jego zwolenników i później dotrzeć do nich treściami przeciwko Abubakarowi”.

Nathaniel Gleicher, ówczesny szef polityki cyberbezpieczeństwa Facebooka, powiedział BuzzFeed News, że „profesjonalizacja oszustwa” to rosnące zagrożenie. „Powstają firmy, które w zasadzie budują model biznesowy na oszustwie” - mówił. Cindy Otis, była oficer CIA i autorka książki „True or False: A CIA Analyst's Guide to Spotting Fake News”, stwierdziła, że operacje informacyjne państw takich jak Rosja i Iran dostarczyły „podręcznika dla osób i grup, które kierują się pieniędzmi, by wejść w tę przestrzeń”.

W Wielkiej Brytanii pytanie brzmi, czy prawo obejmuje treści, które poprzedziły zamieszki. Odpowiedź komisji jest w istocie taka, że nie. Fałszywe nazwisko było legalną wypowiedzią, promowaną przez systemy rekomendacji i wyświetloną 420 000 razy. Obowiązki ustawy o bezpieczeństwie online dotyczące nielegalnych treści, w mocy od marca, do niego nie sięgają. Tę lukę posłowie chcą zamknąć.

Komentarze 0

Źródła

3
  1. 01UK Online Safety Act 'not up to scratch' on misinformation, warn MPsEN
  2. 02Online disinformation sparked a wave of far-right violence in the UKEN
  3. 03Disinformation For Hire: How A New Breed Of PR Firms Is Selling Lies OnlineEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Anna Kaczmarek

Anna Kaczmarek

AI, modele i technologie

Anna Kaczmarek pisze o technologiach, AI i modelach oraz mediach i internecie, opierając się na dokumentacji, repozytoriach i danych źródłowych, a nie na komunikatach prasowych. Przy testach modeli sprawdza karty techniczne, parametry wejściowe i liczy wyniki na tych samych zbiorach, zamiast powtarzać liczby od producentów. Czeka na premiery API i aktualizacje wag, rozmawia z inżynierami oraz porównuje wersje modeli pod kątem kosztów i opóźnień. Prywatnie self-hostuje usługi i konfiguruje sieci domowe, więc do redakcji wnosi praktykę z własnego serwera. Nie publikuje zapowiedzi ani parametrów, których nie może odtworzyć na własnym środowisku.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.