Amazon Leo podpisuje umowę z Uztelecom, a TPU Google trafia na orbitę

Amazon Leo, sieć szerokopasmowa na niskiej orbicie ziemskiej, znana wcześniej jako Project Kuiper, dodał 2 października państwowego operatora Uztelecom do listy dystrybutorów, jak informuje Data Center Dynamics.

Zgodnie z umową spółka zależna UZ-SAT staje się autoryzowanym dystrybutorem i wykorzysta pojemność Leo, by dotrzeć do miejsc, gdzie budowa sieci naziemnej jest trudna. Uztelecom twierdzi, że jego sieć światłowodowa ma ponad 378 000 km i obejmuje 96 procent społeczności w Uzbekistanie, obsługując ponad 13 000 000 użytkowników. Operator uruchomił 5G w 2022 roku i niedawno dodał 65 stacji bazowych. Trevor Vieweg, globalny szef biznesu w Amazon Leo, powiedział w oświadczeniu: „Współprace, jak nasza umowa z Uztelecom i UZ-SAT, są niezbędne, by to zrealizować”. Bakhrom Azimov, dyrektor generalny UZ-SAT, dodał: „Naszym celem jest uczynienie nowoczesnych technologii cyfrowych bardziej dostępnymi, niezależnie od miejsca zamieszkania lub pracy”.

Amazon wystrzelił już blisko 400 z planowanych 3 000 satelitów Leo i testuje usługę z pracownikami oraz wybranymi klientami korporacyjnymi. Spodziewa się, że podstawowa usługa komercyjna ruszy w niektórych lokalizacjach pod koniec tego roku. Do istniejących umów dystrybucyjnych należą Vodafone i Vodacom, Verizon, AT&T, NBN Co., Thaicom oraz Vrio.

Większy start tygodnia

Bardziej znaczące wydarzenie orbitalne miało miejsce w czwartek 1 października, kiedy SpaceX wystrzeliło prototyp Project Suncatcher Google na rakiecie Falcon 9 w misji rideshare z Bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii, zgodnie z doniesieniami CNBC. Satelita, zbudowany przez Planet Labs, przenosi tensor processing unit Google, konkurencyjny wobec GPU od Nvidii. To pierwszy test na orbicie planów Google dotyczących zasilanej energią słoneczną mocy obliczeniowej AI w kosmosie. Travis Beals, starszy dyrektor projektu Suncatcher, napisał na blogu: „Nasz zespół potwierdził kontakt z satelitą, działa on zgodnie z oczekiwaniami”.

NASASpaceflight raportuje, że misja Transporter-18 przenosiła 130 ładunków, w tym teleskop SPRITE NASA oraz pierwszy pojazd serwisowy Otter firmy Starfish. Pierwszy stopień B1082-25 wrócił na strefę lądowania 4. Prototyp Suncatcher M1 został rozmieszczony w T+1:01:25 po zakończeniu pracy drugiego stopnia.

Zgodnie z TechCrunch, prototyp będzie uruchamiać TPU w 15-minutowych cyklach, aby nie obciążać systemów zasilania i termiki. Google współpracuje z Planet Labs nad dwu-satelitową demonstracją planowaną na przyszły rok, która ma przetestować łącze laserowe między pojazdami. Długoterminowy projekt zakłada 81 satelitów latających w zwartej formacji.

Własny raport Google wskazuje na brak rakiet

Tego samego dnia Google opublikowało recenzowaną przez pares wersję papieru o orbitalnych centrach danych, która ma ukazać się w czasopiśmie Joule. The Register, które przeanalizowało dokument, informuje, że wyznacza on cel 200 USD za kilogram na orbitę, aby obliczenia kosmiczne były konkurencyjne kosztowo z zasilaniem naziemnym. SpaceX obniżyło koszt za kilogram o około 20 procent przy każdym podwojeniu kumulacyjnej masy wyniesionej na orbitę. Google wylicza, że osiągnięcie tego celu wymaga wyniesienia dodatkowych 370 000 ton kumulacyjnej masy, co odpowiada około 1 800 udanym lotom Starship z komponentami używanymi 100 razy.

TechCrunch podaje liczbę 1 800 startów i twierdzi, że raport przewiduje ceny startów w okolicach 200 USD/kg do 2035 roku. Oba media opisują te same obliczenia. Sam raport Google nazywa ten wynik „realny przy rozsądnych założeniach”, a nie prognozę.

„Jeśli koszty startów spadną poniżej 200 USD/kg, zannualizowany koszt jednostki mocy w kosmosie może być porównywalny z wydatkami naziemnymi.”

Raport wskazuje też na nierozwiązane problemy: istniejący sprzęt sieciowy prawdopodobnie nie nadaje się do łączenia satelitów w działające klastry, a wymagany lot w formacji jest „znacznie większy” i bliższy niż jakakolwiek obecna konstelacja.

Deficyt mocy za optymizmem

Amazon nie jest jedynym operatorem konkurującym o miejsca na pokładzie. Light Reading doniosło 30 września, że SpaceX rzekomo przestało przyjmować zlecenia na Falcon 9 po 2028 roku, powołując się na Wall Street Journal. Elon Musk opublikował w sierpniu na X post o wycofaniu Falcona, gdy Starship będzie startować kilka razy w tygodniu. SpaceX nie potwierdziło harmonogramu Falcona 9.

Dane Analysys Mason cytowane przez Light Reading liczą ponad 230 projektów konstelacji i 1 500 000 planowanych satelitów, większość z nich dla orbitalnych centrów danych. Po wykluczeniu tych, planowane jest 133 000 satelitów. Przy rekordowym wyniku 5 000 satelitów wyniesionych w 2025 roku, główny analityk Dallas Kasaboski stwierdził, że wyniesienie wszystkich zajmie niemal 27 lat. Wśród operatorów potrzebujących tych startów są Amazon Leo, AST SpaceMobile, Telesat Lightspeed oraz Sateliot.

Konkurencja nie jest tylko zachodnia. SpaceNews poinformowało 1 października, że Chiny wykonały dziewiąty i dziesiąty start września, wysyłając 26. partię satelitów Guowang na Long March 8A z Hainan 23 września oraz grupę Yaogan-40 na Long March 6A z Taiyuan 24 września. Guowang, zarządzane przez państwową China SatNet, ma składać się z około 13 000 satelitów. Śledzenie przez US Space Force umieściło nową partię na niemal kołowych orbitach o wysokości 1 100 km i nachyleniu 50 stopni. Starty te dały Chinom 70 prób orbitalnych w 2026 roku; potrzebują co najmniej 31 w czwartym kwartale, aby po raz pierwszy przekroczyć 100.

Gdzie indziej, Satlyt, startup software'owy z Sunnyvale i Nairobi założony przez byłego menedżera produktu z Google i SpaceX, powiedział TechCrunch, że pozyskał 8 000 000 USD w rundzie seed i przetestował swój software na tej samej misji Transporter-18. Firma twierdzi, że wcześniejszy deployment Gemma na statku Momentus zmniejszył rozmiar transmisji dotyczącej błędów oprogramowania pokładowego o ponad 60 procent.