Haga lobbuje w Waszyngtonie: MATCH Act może objąć cały eksport DUV do Chin

Spór o eksport sprzętu do produkcji chipów rozstrzyga się dziś nie w Brukseli, lecz w rozmowach dwustronnych. Holenderski premier Rob Jetten potwierdził, że wielokrotnie rozmawiał z prezydentem Donaldem Trumpem oraz z kongresmenami o ustawie MATCH. To projekt o koordynacji wielostronnej kontroli technologii sprzętowych. „Jestem przekonany, że ostatecznie uda się wypracować porozumienie możliwe do przyjęcia dla wszystkich stron” — powiedział Jetten w rozmowie z telewizją Bloomberg w Nowym Jorku 24 września.

Stawka: całe DUV, nie tylko EUV

Stawką jest zakres ograniczeń. Jeśli projektowane środki wejdą w życie, ucierpi cały eksport immersyjnych systemów litograficznych DUV firmy ASML do Chin. Restrykcje obejmą wtedy nie tylko najnowocześniejsze maszyny EUV, które nigdy nie miały zgody na eksport do Chin, ale też szerszą kategorię sprzętu. Holandia już wcześniej ograniczyła część zaawansowanych systemów DUV.

ASML to jedyny na świecie producent seryjny maszyn z ekstremalnym ultrafioletem (EUV), potrzebnych w procesach od 5 nanometrów w dół, i jedna z najwyżej wycenianych spółek w Europie. Firma zatrudnia wyspecjalizowanych dostawców: Zeiss dostarcza optykę o bardzo wysokiej czystości, a Trumpf lasery wysokiej mocy. Produkcja odbywa się wyłącznie w Holandii. Na badania i rozwój ASML wydaje około 1,2 mld euro na kwartał, z czego mniej więcej 300 mln w Stanach Zjednoczonych.

Chiny jako rynek, którego nie da się zignorować

Dla ASML Chiny pozostają istotnym rynkiem. Jak podał Bloomberg, w drugim kwartale 2026 Chiny odpowiadały za 14 proc. sprzedaży systemów netto, wobec 19 proc. w pierwszym kwartale. Spadek pokazuje, że ograniczenia działają, ale nie zerują wymiany. Tłumaczy też, dlaczego Haga chce mieć wpływ na ostateczny kształt przepisów.

Jetten argumentuje, że Holandia prowadzi już surowe kontrole eksportu, a jednocześnie musi chronić własny przemysł półprzewodnikowy, bo leży to także w interesie Waszyngtonu. Po drugiej stronie chińscy producenci kontraktowi, m.in. SMIC i Huawei, próbują budować własne łańcuchy dostaw dla alternatywnych rozwiązań. To drogie i czasochłonne zajęcie. Spór o MATCH jest więc zarazem sporem o tempo, w jakim chiński przemysł będzie musiał obejść się bez holenderskiego sprzętu.

Chiny odpowiadały w drugim kwartale tego roku za 14 proc. sprzedaży systemów ASML liczonej netto, wobec 19 proc. kwartał wcześniej. Spadek pokazuje, jak szybko restrykcje przekształcają się w wynik finansowy. Gdyby MATCH Act objął także immersyjne DUV, kontrola eksportu przesunęłaby się o generację niżej i dotknęła sprzętu, który Holandia wciąż dopuszczała do części chińskich klientów.

ASML nie jest tu zwykłym eksporterem. Produkcja pozostaje w Holandii, firma wydaje około 1,2 mld euro na badania i rozwój kwartalnie, z czego około 300 mln euro w Stanach Zjednoczonych, a maszyny EUV nigdy nie zostały dopuszczone do sprzedaży w Chinach. Haga balansuje więc między sojuszem z Waszyngtonem a własną bazą technologiczną. Dlatego premier mówi o porozumieniu „do przyjęcia dla wszystkich stron”, a nie o wejściu w spór frontalnie.