Centra danych podgrzewają osiedla. Ciepło odpadowe to już problem lokalny

Ciepło odpadowe z centrów danych przestało być kwestią techniczną. Jest problemem planowania przestrzennego. Agencja Bloomberg, powołując się na badania i symulacje, opisała, że centra danych AI oddają tyle ciepła, iż temperatura otoczenia w sąsiednich dzielnicach mieszkalnych rośnie w sposób mierzalny. W gorących regionach pogłębia to miejską wyspę ciepła.

Co pokazują pomiary

Zespół pod kierunkiem geografa Davida Sailora z Arizona State University zbierał dane z czujników samochodowych przy czterech centrach danych w pobliżu Phoenix, w tym przy dużym obiekcie operatora CyrusOne. Po stronie zawietrznej mierzono średnio o 0,7–0,9 stopnia wyższą temperaturę, wykrywalną na odległości od około 90 metrów do pół kilometra. Sami autorzy zaznaczają, że próba jest mała: cztery lokalizacje i trzy dni pomiarowe. Uogólnianie wyników pozostaje otwarte.

Symulacje międzynarodowej firmy doradczej EOLIOS dają większe efekty. Centrum o mocach 50–100 MW przy określonych warunkach wiatrowych mogłoby podnosić temperaturę od 2,5 do 5 stopni w promieniu do 150 metrów.

Koszt polityczny

W drugim kwartale 2026 roku w samych Stanach Zjednoczonych około 45 projektów centrów danych zostało wstrzymanych lub opóźnionych wskutek sprzeciwu mieszkańców, a łączna wartość tych inwestycji sięgnęła 68 mld dolarów.

Takie liczby podaje ośrodek badawczy Data Center Watch, cytowany w chińskim portalu Guancha. Autor analizy zwraca uwagę na strukturę geograficzną. Analiza 46 projektów objętych protestami w latach 2024–2026 wykazała, że dwie trzecie z nich trafiło do hrabstw kontrolowanych przez Republikanów, a wartość inwestycji w hrabstwach republikańskich była 3,4-krotnie wyższa niż w demokratycznych. Powód jest prozaiczny: tanie grunty, niskie ceny energii, luźniejsze przepisy środowiskowe. Teksas przeniósł nadzór nad centrami danych na poziom stanowy, odbierając kompetencje samorządom.

Lokalny opór przekłada się na decyzje administracyjne. 18 września rada hrabstwa Loudoun w Wirginii, największego skupiska centrów danych na świecie, przegłosowała wstrzymanie rozpatrywania nowych wniosków o budowę. Dla operatorów oznacza to, że największym ryzykiem projektu przestaje być dostępność czipów, a staje się zgoda wspólnoty lokalnej.

Wniosek dla Europy jest ostrożnościowy. Polska przyciąga inwestycje w centra danych, ale ciepło odpadowe i obciążenie sieci będą tu wracać jako spór o rachunki za prąd i o wodę. Kto zaplanuje odbiór ciepła i uzgodni go z gminą na etapie projektu, ten uniknie blokady na etapie pozwolenia.

Polityczny ciężar sprzeciwu nie rozkłada się równomiernie. Analiza Carbon Direct obejmująca 46 kwestionowanych projektów centrów danych AI z okresu od stycznia 2024 do maja 2026 roku pokazała, że dwie trzecie z nich leży w hrabstwach kontrolowanych przez Republikanów, a inwestycje w takich hrabstwach były 3,4 razy wyższe niż w hrabstwach demokratycznych. W Teksasie regulacje dotyczące centrów danych przeniesiono na poziom stanowy, a z dziewięciu stanowych ustaw zachęcających do ich budowy wszystkie poza Minnesotą przeszły przez legislatury kontrolowane przez Republikanów.

Do tego dochodzą wątki lokalne i symboliczne. W hrabstwie Loudoun w Wirginii, uznawanym za światową stolicę centrów danych, rada hrabstwa zagłosowała 18 września za wstrzymaniem rozpatrywania nowych wniosków. Sprzeciw nie jest więc ruchem jednej partii ani jednego regionu. Jest reakcją na konkretne skutki: hałas, pobór wody, zajęte grunty i rosnącą temperaturę w najbliższym sąsiedztwie.