Kanada otwiera rynek na 49 tys. chińskich aut rocznie w zamian za rzepak

Kanada i Chiny zawarły 16 stycznia 2026 r. porozumienie o limitach celnych w handlu samochodami elektrycznymi i rzepakiem. Zgodnie z komunikatem rządu Kanady na jej rynek będzie mogło wjeżdżać do 49 tys. chińskich aut elektrycznych rocznie przy stawce najwyższego uprzywilejowania wynoszącej 6,1 proc. Ten wolumen odpowiada poziomowi importu z lat poprzedzających zaostrzenie relacji handlowych (2023–2024) i stanowi mniej niż 3 proc. kanadyjskiego rynku nowych pojazdów.

Umowę ogłoszono podczas wizyty premiera Marka Carneya w Pekinie. To pierwsze tego typu porozumienie handlowe za jego kadencji. Strona kanadyjska liczy, że w ciągu trzech lat chińskie firmy zaczną masowo tworzyć joint venture z zaufanymi partnerami kanadyjskimi. W perspektywie pięciu lat ponad połowa tych aut będzie tańsza niż 35 tys. dolarów kanadyjskich, co da konsumentom dostęp do tańszych modeli elektrycznych.

Rzepak zamiast cła

W zamian Chiny mają obniżyć cła na kanadyjski rzepak. Ottawa zakłada, że od 1 marca 2026 r. stawka spadnie do około 15 proc. z obecnych około 85 proc. łącznie. Chiny to dla kanadyjskich producentów rzepaku rynek wart 4 mld dolarów. Od 1 marca 2026 r. kanadyjska śruta rzepakowa, homary, kraby i groch mają być wyłączone z powiązanych ceł odwetowych co najmniej do końca roku. Według rządu Kanady te ustalenia odblokują eksportowe zamówienia o wartości blisko 3 mld dolarów.

Tło jest ostrzejsze. 1 października 2024 r. Kanada wprowadziła 100-procentowe cło na wszystkie auta elektryczne produkowane w Chinach, idąc śladem ówczesnej decyzji USA. Przed tą dopłatą pojazdy z Chin były objęte stawką 6,1 proc. Nowe porozumienie to więc powrót do poziomu sprzed wojny celnej, ale w formie kwoty, a nie pełnego otwarcia rynku.

Układ pokazuje zmianę strategii Ottawy. Zamiast utrzymywać cło jako narzędzie nacisku politycznego, Kanada wymieniła dostęp do rynku na konkretne ulgi w eksporcie rolno-spożywczym. Dla chińskich producentów EV to pierwsza od dłuższego czasu furtka na rynek Ameryki Północnej, ograniczona, ale realna.