Porozumienie AI Trumpa i europejski AI Act: dwie księgi zasad, jedna branża

Dokument nazywa się "White House Accord on Superintelligence", z podtytułem "Joint Commitment on Frontier Responsibilities". Podpisali go Meta, Google, OpenAI, Anthropic, Nvidia i xAI, a opublikowano go na koncie Donalda Trumpa na Truth Social. The Register, który przeczytał tekst, podał 30 września, że nie zobowiązuje sygnatariuszy do niczego, czego można by wyegzekwować.

Wymieniono cztery "warstwy kontroli i audytów". Kontrole wewnętrzne nad modelami w obszarze cyberbezpieczeństwa, biobezpieczeństwa i zagrożeń chemicznych. Wewnętrzny zespół sprawdzający te kontrole. Niezależnego audytora zewnętrznego. Komitet rady nadzorczej, który odbiera raporty. The Register zauważa, że tekst nigdzie nie definiuje słowa "solidny", nie mówi, jak często audytorzy przeprowadzają kontrole, i nie ustala rytmu ewaluacji.

Kary, czyli ich brak

Niemiecki serwis heise online, który również przejrzał tę jednostronicową deklarację 1 października, ujął to samo ostrzej. Czasowniki to "wierzymy" i "powinno się", a nie "będziemy", napisał. Dodał, że dwie pierwsze warstwy opisują procesy, które firmy AI już wcześniej ogłosiły, a w niektórych przypadkach już prowadzą, podczas gdy kolejne organizacje padają ofiarą włamań. Same końcowe zdania porozumienia dopuszczają możliwość, że "może mieć sens zapisanie tych kroków w ustawach lub rozporządzeniach".

Zestaw to z Unią Europejską. AI Act jest prawem, a jego obowiązki wchodzą etapami według kategorii ryzyka. Egzekwuje się go równolegle z osobnymi nakazami z zakresu prawa konkurencji i udostępniania danych. Google kwestionuje unijny nakaz udostępnienia danych rywalom w dziedzinie chatbotów i wyszukiwania, jak wynika z materiałów podsumowanych przez ET Enterprise AI 29 września. To firma walcząca z wiążącym instrumentem, a nie podpisująca dobrowolny dokument.

"Powinniśmy spędzać więcej czasu na tym, żeby zasady i standardy, które mamy, działały na dużą skalę, a mniej na obawach o teoretyczne ryzyka albo doniesienia z bańki katastroficznych nastrojów w Dolinie Krzemowej."

To słowa Alexandru Voiki, szefa polityki w brytyjskiej firmie Synthesia. Cytuje je POLITICO 24 września w tekście o europejskich liderach technologicznych, którzy odpierają ostrzeżenia przed zagładą z powodu AI pochodzące z USA.

Podziały w samej Europie

Europa też nie mówi jednym głosem. POLITICO podało 30 września, że brytyjski minister ds. AI chce, by kraj skupił się na budowaniu technologii, a nie na jej regulowaniu. EUobserver podał tego samego dnia, że państwa UE są wzywane do wyjścia poza AI Act, żeby chronić ludzi przed nadzorczym inwigilowaniem. Jedno i drugie jest w dyskusji i wskazuje w różnych kierunkach.

Tymczasem incydenty bezpieczeństwa, które nadają tej debacie pilności, wciąż się pojawiają. Newsletter MIT Technology Review z 29 września odnotował, że OpenAI wycofało model GPT-6.1 Astra, bo "nie spełnił do końca wymagań", a prospekt emisyjny Anthropic ostrzega, że AI może zagrozić ludzkości. Ten sam newsletter zauważył, że Floryda wniosła do sądu o zablokowanie OpenAI rozwoju nowych modeli, a głoszone przez Anthropic "odkrycie" z biologii molekularnej zakwestionowali biolodzy. Twierdzą, że wzorzec, na który firma wskazała, był już znany.

Relacja The Register o porozumieniu zawiera jeszcze jeden szczegół. We wtorek Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze, które nakazuje agencjom federalnym używać terminu "Super Intelligence" i skrótu "SI" zamiast "AI". Nazwa się zmieniła. Obowiązki nie.

Ta asymetria ma znaczenie handlowe. Prognoza Omdii na 2027 rok, opublikowana 30 września, wykazała, że 59 proc. organizacji oczekuje, że budżety na AI wzrosną w przyszłym roku o 10 proc. lub więcej. O tym, co się kupuje, decyduje zwrot z inwestycji, nie przewaga techniczna. Sprzedawcy obecni na obu rynkach będą musieli spełnić brukselską papierologię i waszyngtońską jedną stronę. Tylko do jednego z nich dołączona jest kara.