Prawo do naprawy: dyrektywa 2024/1799 wchodzi w życie

Dyrektywę (UE) 2024/1799 Parlamentu Europejskiego i Rady z 13 czerwca 2024 roku o wspólnych zasadach promowania naprawy towarów opublikowano w Dzienniku Urzędowym 10 lipca 2024 roku. Akt zmienia wcześniejsze przepisy konsumenckie: rozporządzenie (UE) 2017/2394 oraz dyrektywy 2019/771 i 2020/1828. Chodzi o jedno: naprawa ma być łatwiejsza i tańsza od wymiany. Producent nie może jej blokować brakiem części, zaporowymi cenami ani oprogramowaniem, które uniemożliwia ingerencję. Skonsolidowana wersja aktu obowiązuje od 31 lipca 2026 roku. Wtedy kończy się okres wdrożeniowy w państwach członkowskich.

Góra odpadów

Skala problemu jest dobrze policzona. W Unii Europejskiej powstaje rocznie 35 milionów ton odpadów wyłącznie dlatego, że produkty są wyrzucane przedwcześnie, zamiast trafiać do naprawy. Tak podaje heise online w analizie z 23 czerwca 2026 roku. Obrazują to przykłady: smartfony z wbudowanymi akumulatorami, pralki bez dostępnych części zamiennych i producenci, którzy blokują naprawy przez zabezpieczenia w oprogramowaniu. Dochodzą do tego nowe obowiązki oznakowania produktów informacją o prawie do naprawy.

Niemcy nadrabiają zaległości

Bundestag przyjął 23 maja 2026 roku pakiet ustaw modernizujących niemieckie wdrożenie europejskich reguł ekoprojektu i etykietowania zużycia energii. Za zmianami głosowały frakcje koalicji CDU/CSU i SPD, opozycja była przeciw. Jak relacjonuje heise online, reforma wprowadza między innymi prawo wolontariuszy, na przykład osób prowadzących kawiarnie naprawcze, do otrzymywania części zamiennych, a także ostrzejsze kontrole rynku.

Ubranie też jest rzeczą

Dla mody znaczenie ma zakres pojęcia „towar”. Dyrektywa obejmuje produkty konsumpcyjne, więc nacisk na dostępność części, dokumentacji technicznej i naprawy po gwarancji przenosi się także na odzież i obuwie: zamki, guziki, podszewki, podeszwy. Marki, które zbudowały model na jednorazowości, muszą policzyć, czy taniej jest szyć tak, żeby dało się naprawić, czy płacić za utratę reputacji i rosnące wymagania regulacyjne.