Spory o prawa autorskie 2024-2026: od czarnego piątku SESAC na YouTube po szklany kopuł Huawei

Użytkownicy YouTube i YouTube Music w Stanach Zjednoczonych zauważyli brakujące piosenki w sobotę, 28 września 2024 roku. The Verge informował, że wśród usuniętych tytułów znalazły się „Rolling in the Deep” Adele oraz utwory Kendricka Lamara, Britney Spears, Green Day, Kanye Westa i Burna Boya. Zamiast wideo widzowie widzieli komunikat: „Ten film zawiera treści należące do SESAC. Nie jest dostępny w Twoim kraju.”

SESAC, czyli Society of European Stage Authors and Composers, działa od 1930 roku. Na swojej stronie podaje, że licencjonuje publiczne wykonanie ponad 1 500 000 piosenek dla ponad 15 000 zrzeszonych autorów, kompozytorów i wydawców. Jest mniejsze od BMI i ASCAP, ale w jego katalogu znajdują się znane nazwiska. Według The Verge, w 2017 roku firmą przejęła Blackstone.

Nie wszystkie pozycje zniknęły

Usunięcie było nierówne. The Verge zauważył, że jeden wpis z „Power” Kanye Westa został zablokowany, podczas gdy wersja teledysku nadal się streamowała. SESAC utrzymuje wyszukiwalną bazę danych swojego repertuaru oraz 44 267-stronicowy PDF z pełną listą, ale nie wszystkie z nich wydają się usunięte.

YouTube obwiniał wygaśnięcie umowy. „Prowadziliśmy negocjacje w dobrej wierze z SESAC w celu odnowienia naszej obecnej umowy. Niestety, mimo naszych najlepszych starań, nie udało nam się osiągnąć uczciwego porozumienia przed jej wygaśnięciem” - powiedziała rzecznik YouTube, Mariana de Felice, w rozmowie z The Verge. „Traktujemy prawa autorskie bardzo poważnie, w rezultacie treści reprezentowane przez SESAC nie są już dostępne na YouTube w USA.”

Zgodnie z nieoficjalnym źródłem cytowanym przez Variety, poprzednia umowa w rzeczywistości wygasła dopiero w następnym tygodniu.

W poniedziałkowe popołudnie YouTube ogłosił nową umowę i stwierdził, że brakująca muzyka wróci „w ciągu jednego lub dwóch dni”. SESAC samo nie skomentowało sprawy publicznie w tamtym czasie.

Ład olimpijski, chińskie świetliki, kształty gitar

Problemy z clearance’em muzyki sięgają poza streaming. The Guardian raportował 3 lutego 2026 roku, że hiszpański łyżwiarz Tomàs-Llorenç Guarino Sabätte dowiedział się późno w poprzednim tygodniu, że jego krótki program w stylu Minions nie zostanie zaakceptowany dla Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Mediolanie i Cortinie, mimo że przesłał muzykę przez zalecaną przez Międzynarodową Federację Łyżwiarską procedurę miesiące wcześniej. Universal Studios przyznało następnie zgodę po kampanii fanowskiej, powiedział na Instagramie. „Dzięki wam Universal Studios rozważyło sprawę i oficjalnie przyznało prawa do tej jednej specjalnej okazji” - napisał. Inni łyżwiarze mieli mniej szczęścia: kanadyjscy tancerze na lodzie Marie-Jade Lauriault i Romain Le Gac stracili dwie piosenki Prince’a, a dyrektor generalny ISU Colin Smith powiedział The Guardian, że branża muzyczna „nie ma wspólnej platformy do clearance’u”.

Spostrzeżenia o wzorach podążają podobnym wzorem. Kanadyjska artystka szkła Victoria Balva napisała, że witrażowy świetlik dla siedziby Huawei w Shenzhen, pracujący nad nim japoński Nikken, skopiował jej kopuły. Nikken przeprowadziło śledztwo, przyjęło, że pracownik oglądał jej projekty i powołało prawnika z Toronto, powiedziała; nowy projekt został później złożony do jej akceptacji. Globe and Mail relacjonowało tę sprawę.

Instrumenty też trafiają teraz do sądu. Guitar World raportował w czerwcu 2026 roku, że niemiecki detalista Thomann pozwa Fender za listy wstrzymania i zaprzestania związane z kształtem korpusu Stratocaster, po marcowym wyroku domyślnym w Sądzie Regionalnym w Dusseldorfie. CEO Thomann Hans Thomann powiedział, że wielu dotkniętych budowniczych „nie ma środków finansowych i prawnych”, aby walczyć samotnie.

Bazy danych to najnowszy front. BetaKit raportował, że CanLII i wankuwerska startup Caseway AI ugodały swój spór o prawa autorskie w marcu 2026 roku, na poufnych warunkach, po tym, jak CanLII oskarżyło o masowe pobranie jego bazy danych prawnych. Caseway nazwało wynik „jasnym przesunięciem z prób spowalniania postępu technologicznego przez litigacje”.