Spory o prawa autorskie: od znikających hitów z YouTube po olimpijski układ z Minionkami
Spór o prawa autorskie potrafi wyciąć piosenki z YouTube, zablokować program łyżwiarza na igrzyskach albo wciągnąć artystkę szkła w konflikt z Huawei. Ostatnie sprawy pokazują, jak takie konflikty się kończą.

Spory o prawa autorskie najczęściej docierają do publiczności jako komunikat o błędzie. W sobotę pod koniec września 2024 r. taki komunikat pojawił się pod jednymi z najczęściej streamowanych utworów na YouTube i w YouTube Music: „Ten film zawiera treści należące do SESAC. Nie jest dostępny w twoim kraju”. The Verge podał, że blokada objęła utwory Adele, Kendricka Lamara, Britney Spears, Green Day, Kanye’a Westa i Burny Boya.
SESAC to Society of European Stage Authors and Composers, założone w 1930 roku. Według własnej strony organizacja licencjonuje publiczne wykonania ponad 1,5 mln utworów dla ponad 15 000 powiązanych autorów tekstów, kompozytorów i wydawców. Jest mniejsza niż BMI i ASCAP, ale w jej katalogu są duże nazwiska. W 2017 roku przejął ją fundusz private equity Blackstone.
Blokada była pozycją negocjacyjną, nie ostatecznym rozstrzygnięciem. YouTube powiedział The Verge, że „prowadził negocjacje w dobrej wierze z SESAC w sprawie odnowienia naszej obecnej umowy”. Firma twierdziła, że nie zdołała dojść do sprawiedliwego porozumienia przed wygaśnięciem kontraktu i że aktywnie rozmawia z SESAC. Variety, powołując się na anonimowe źródło, podał, że poprzednia umowa wygasała dopiero w następnym tygodniu. W poniedziałek po południu YouTube ogłosił nową umowę. Zapowiedział, że brakująca muzyka wróci w ciągu jednego lub dwóch dni.
Dwie cechy tego epizodu powtarzają się w sporach o prawa autorskie. Po pierwsze, ten sam utwór może być zablokowany w jednej formie i dostępny w innej. The Verge zauważył, że jedna z wersji „Power” Kanye’a Westa została zablokowana, a teledysk nadal się odtwarzał. Po drugie, spór rozstrzygnął się prywatnie i szybko, gdy tylko wzrosła presja komercyjna.
Kiedy nie ma zgody, sportowcy zmieniają plany
Łyżwiarstwo figurowe pokazuje, co się dzieje, gdy nie ma umowy z platformą, na której można się oprzeć. Hiszpański łyżwiarz Tomàs-Llorenç Guarino Sabaté, sześciokrotny mistrz kraju, dowiedział się pod koniec zeszłego tygodnia, że jego program krótki nie dostanie zgody na igrzyska w Mediolanie i Cortinie. Program opiera się na muzyce z filmów o Minionkach. The Guardian podał, że łyżwiarz zgłosił muzykę kilka miesięcy wcześniej przez procedurę oczyszczania praw rekomendowaną przez Międzynarodową Unię Łyżwiarską (ISU). Jeździł z tym programem cały sezon, także na mistrzostwach Europy w Sheffield.
W wtorek Universal udzielił zgody na to, co Guarino Sabaté nazwał „tą jedną wyjątkową okazją”. W poście na Instagramie podziękował kibicom: „Ogromne DZIĘKUJĘ wszystkim, którzy podawali dalej, udostępniali i wspierali. Dzięki wam Universal Studios przemyślał sprawę i oficjalnie przyznał prawa na tę jedną wyjątkową okazję”. Dodał, że dwie inne utwory w programie wciąż wymagają uregulowania.
„To skomplikowana sprawa, bo branża muzyczna nie ma wspólnej platformy do oczyszczania praw”, powiedział The Guardian dyrektor generalny ISU Colin Smith.
Smith mówił o kilku rodzajach praw, dla których nie ma jednej procedury. Podał, że ISU pracuje z MKOl i branżą muzyczną nad „wielotorowym podejściem”. Unia prowadziła też bezpośrednie rozmowy z dużą firmą wydawniczą i muzyczną. Problem nie dotyczy tylko łyżwiarstwa. Kanadyjscy tancerze na lodzie Marie-Jade Lauriault i Romain Le Gac stracili dwie piosenki Prince’a planowane do tańca rytmicznego. Kanadyjska para Deanna Stellato-Dudek i Maxime Deschamps zrezygnowała z coveru Phila Collinsa po wycenie licencji w dziesiątkach tysięcy dolarów. W Pekinie w 2022 r. amerykańscy mistrzowie par Alexa Knierim i Brandon Frazier mieli pozew o cover House of the Rising Sun. Według ustaleń The Guardiana sprawa została później rozstrzygnięta prywatnie na około 1,4 mln dol.
Architektura, bazy danych, gitary
Roszczenia o prawa autorskie wędrują też przez wzornictwo i dane. Kanadyjska artystka szkła Victoria Balva napisała, że skontaktowała się z nią osoba z Azji w sprawie dużego świetlika ze szkła witrażowego i ołowianego. Świetlik powstawał dla siedziby Huawei w Shenzhen, a wizualizacja przypominała jej kopuły i sufity. Napisała do japońskiej firmy architektoniczno-wnętrzarskiej Nikken. Twierdzi, że Nikken zbadał sprawę i przyznał, że jeden z pracowników oglądał jej projekty. Później przedstawiono nowy projekt do jej akceptacji. Balva powiedziała, że sprawa nie została do końca rozwiązana i że straciła cztery miesiące pracy zawodowej.
W Kanadzie organizacja non-profit CanLII pozwała w listopadzie 2024 r. w Sądzie Najwyższym Kolumbii Brytyjskiej startup AI Caseway z Vancouver. Zarzuciła masowe i systemowe pobranie swojej bazy danych prawniczych bez zgody i wynagrodzenia. BetaKit podał, że w piątek w marcu 2026 r. strony ogłosiły ugodę. Warunki pozostały poufne, a wspólne oświadczenie mówiło, że każda z nich będzie działać dalej samodzielnie.
Na rynku gitar niemiecki sprzedawca Thomann poinformował, że pozywa Fendera. Firma jako pierwsza oddała sprawę do sądu w związku z kampanią wezwań do zaprzestania produkcji kopii Stratocastera. Fender zaczął wysyłać wezwania po wyroku zaocznym sądu okręgowego w Düsseldorfie w marcu i po majowych listach do firm, w tym LsL Instruments i PRS Guitars. Prezes Thomanna Hans Thomann powiedział, że wiele poszkodowanych firm nie ma środków na proces. Zapowiedział, że sprzedawca poprowadzi sprawę „dla wszystkich zaangażowanych stron”.
Źródła
5- 01YouTube pulls songs from Adele, Nirvana, and others due to SESAC disputeEN
- 02Figure skater saved from scrapping Olympic routine after Minions music copyright disputeEN
- 03New Huawei Headquarters. Copyright infringement disputeEN
- 04Online legal database CanLII and AI startup Caseway settle copyright disputeEN
- 05Thomann suing Fender over cease-and-desistsEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.