Przejdź do treści
Czas na świecieEU--:--UK--:--USA--:--CN--:--PLDEFRIT中文EN

portal o AI i technologiiwydarzenia · analizy · wywiady · tło techniczne

Szukaj
NA ŻYWO
›

Pięć sporów o prawa autorskie: od YouTube'a po Stratocastera

Spór o prawa autorskie rzadko dotyczy jednej piosenki albo jednego wzoru. Pięć przypadków, od blokad w YouTube wywołanych przez SESAC po batalię bazy danych z firmą AI, pokazuje, jak te same argumenty wracają.

KulturaNewsJulia SieradzkaOpublikowano: 27 września 20268 min czytaniaŹródła 5
Pięć sporów o prawa autorskie: od YouTube'a po Stratocastera

Spory o prawa autorskie wyglądają zwykle jak pojedyncze historie: piosenka znika, układ jest przepisywany, pozew kończy się ugodą. Kiedy spojrzeć na kilka naraz, wzór staje się trudny do zignorowania. Te same pytania o zgodę na użycie, o platformy i o to, kto naprawdę jest właścicielem, wracają w salach sądowych, na igrzyskach i w sklepach z gitarami.

Pięć sporów opisanych przez The Verge, The Guardian, TorrentFreak, BetaKit i Guitar World pokazuje, jak takie batalie wyglądają w praktyce.

YouTube i SESAC: blokady, a potem umowa

Część najczęściej oglądanej muzyki w YouTube i YouTube Music zniknęła w sobotę pod koniec września 2024 roku. Zamiast nagrań pojawił się komunikat: „Ten film zawiera treści od SESAC. Nie jest dostępny w twoim kraju”. Według The Verge wśród usuniętych utworów były nagrania Adele, Kendricka Lamara, Britney Spears, Green Day, Kanye Westa i Burny Boya.

SESAC, Society of European Stage Authors and Composers, istnieje od 1930 roku. Według własnych danych licencjonuje publiczne wykonania ponad 1 500 000 utworów dla ponad 15 000 związanych z nią autorów, kompozytorów i wydawców. Jest mniejsza niż BMI i ASCAP, ale w jej katalogu są duże nazwiska. Fundusz private equity Blackstone kupił ją w 2017 roku.

YouTube nie milczał. Rzeczniczka Mariana de Felice powiedziała The Verge: „Prowadziliśmy negocjacje w dobrej wierze z SESAC, żeby odnowić obowiązującą umowę. Niestety, mimo naszych starań nie udało się dojść do sprawiedliwego porozumienia przed jej wygaśnięciem. Traktujemy prawa autorskie bardzo poważnie, dlatego treści reprezentowane przez SESAC nie są już dostępne w YouTube w USA. Aktywnie rozmawiamy z SESAC i mamy nadzieję wkrótce zawrzeć nową umowę”.

Variety, powołując się na anonimowe źródło, podało, że wybór terminu mógł być taktyką negocjacyjną, bo „poprzednia umowa wygasa dopiero w przyszłym tygodniu”. W poniedziałek po południu YouTube poinformował, że ma nową umowę, a brakująca muzyka wróci „w ciągu dnia lub dwóch”. Sprawa trwała weekend, ale pokazała, jak szybko impas licencyjny potrafi wyłączyć cały katalog.

Łyżwiarz figurowy, Minionki i ratunek w ostatniej chwili

Zgoda na użycie muzyki to nie tylko problem platform streamingowych. Hiszpański łyżwiarz figurowy Tomàs-Llorenç Guarino Sabaté dowiedział się pod koniec zeszłego tygodnia, że jego olimpijski program krótki, oparty na muzyce z filmów o Minionkach, nie zostanie dopuszczony na igrzyska w Mediolanie i Cortinie. Podał to The Guardian.

Guarino Sabaté, sześciokrotny mistrz Hiszpanii, który debiutuje na igrzyskach, mówił, że złożył muzykę przez zalecaną przez Międzynarodową Unię Łyżwiarską (ISU) procedurę uzyskiwania zgód kilka miesięcy wcześniej i jeździł ten układ przez cały sezon, także na mistrzostwach Europy w Sheffield. Potem zgoda przepadła.

We wtorek Universal udzielił pozwolenia. „Ogromne DZIĘKUJĘ wszystkim, którzy udostępniali i wspierali. Dzięki wam Universal Studios przemyślało sprawę i oficjalnie przyznało prawa na tę jedną specjalną okazję”, napisał na Instagramie. „Zostały jeszcze dwie rzeczy do dogrania z pozostałymi dwiema ścieżkami programu, ale jesteśmy bardzo blisko!”

Szerszy problem jest strukturalny. Colin Smith, dyrektor generalny ISU, powiedział Guardianowi na zeszłorocznych mistrzostwach świata w Bostonie, że branża muzyczna „nie ma wspólnej platformy do udzielania zgód”. Dodał: „Prawa dzielą się na kilka koszyków, a w ich obrębie proces zgód nie odbywa się na jednej platformie. Narzędzia do śledzenia się poprawiły, ale ułatwionego procesu po prostu nie ma”.

Inni łyżwiarze nie mieli tyle szczęścia. Kanadyjscy tancerze na lodzie Marie-Jade Lauriault i Romain Le Gac dowiedzieli się pod koniec zeszłego roku, że dwóch piosenek Prince'a planowanych na ich taniec rytmiczny nie uda się dopuścić na igrzyska, choć zatwierdzono je na resztę sezonu. Na igrzyskach w Pekinie w 2022 roku amerykańscy mistrzowie par Alexa Knierim i Brandon Frazier dostali pozew o prawa autorskie za cover House of the Rising Sun; sprawę później rozstrzygnięto prywatnie, a kwoty nie ujawniono. Kanadyjska para Deanna Stellato-Dudek i Maxime Deschamps zrezygnowała z coveru Phila Collinsa, gdy usłyszała, że opłata licencyjna wynosi dziesiątki tysięcy dolarów.

Anne Frank, geoblokowanie i unijny trybunał

W Holandii spór o prawa autorskie do dziennika Anne Frank trafił do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Fundacja Anne Frank Fonds, założona przez Otto Franka w 1963 roku w Szwajcarii, ma prawa autorskie. Holenderska Anne Frank Stichting chce opublikować rękopisy w internecie, ale Fundacja nie dała zgody.

Według TorrentFreak wczesne wersje są prawdopodobnie w domenie publicznej w kilku krajach, ale oryginalne rękopisy są chronione w Holandii do 2037 roku. Strona z rękopisami jest blokowana dla holenderskich użytkowników, a sądy niższej instancji uznały środki geoblokowania za uzasadnione. Fundacja apelowała i przegrała, a sprawa trafiła do holenderskiego Sądu Najwyższego, który skierował trzy pytania do TSUE.

Sedno sporu: czy nowoczesne geoblokowanie wystarcza, skoro można je obejść VPN-em. Fundacja twierdzi, że strona jest częściowo adresowana do holenderskiej publiczności, więc rękopisy są udostępniane w Holandii niezależnie od blokady. Pozwani wskazują na sprawę GO4YU, z której wynika, że obchodzenie geoblokady VPN-em nie jest komunikacją publiczną na zablokowanym terytorium, chyba że blokada jest celowo nieskuteczna.

Odpowiedzi TSUE mogą dotyczyć znacznie więcej niż jednego archiwum. Gdyby geoblokowanie nie wystarczało do rozwiania wątpliwości prawnoautorskich, właściciele praw mogliby teoretycznie ścigać wydawców i platformy, które na nim polegają, w tym duże serwisy streamingowe. Egzekwowanie licencji terytorialnych stałoby się wtedy znacznie trudniejsze.

CanLII i Caseway: spór o AI kończy się cicho

Kanadyjski Instytut Informacji Prawnej (CanLII) pozwał w listopadzie 2024 roku w Sądzie Najwyższym Kolumbii Brytyjskiej firmę Caseway AI z Vancouver. CanLII twierdził, że Caseway zbudował biznes, bezprawnie biorąc jego pracę przez masowe i systemowe ściągnięcie danych z bazy online, bez zgody i wynagrodzenia. Podał to BetaKit.

W piątek obie strony ogłosiły, że „rozstrzygnęły wszystkie kwestie wynikające z postępowania”. Warunki są poufne. W poście na blogu CanLII napisał, że „kontynuuje pracę na rzecz szerokiego publicznego dostępu do podstawowych informacji prawnych”, a Caseway „nadal rozwija rozwiązania technologiczne dla organizacji działających w złożonych środowiskach opartych na dokumentach”.

Caseway ujął wynik szerzej: „Ugoda rozstrzyga wszystkie pozostałe roszczenia i wyznacza drogę naprzód, która odzwierciedla realia współczesnego rozwoju AI”. Firma dodała, że „po raz pierwszy w branży legal tech spór tej skali między instytucją danych prawnych a firmą AI zakończył się rozwiązaniem patrzącym w przyszłość, a nie przewlekłą batalią sądową”.

To jedna z kilku spraw dotyczących firm AI i praw autorskich. Kanadyjscy wydawcy prasowi pozwali OpenAI, twierdząc, że naruszyło kanadyjskie prawo autorskie, trenując ChatGPT, a kanadyjski deweloper modeli językowych Cohere ma pozew od innej grupy wydawców. W świecie legal tech firma Clio z Burnaby pozwała w grudniu inną kanadyjską spółkę, Alexi, w sprawie bazy danych, która stała się osią niedawnej transformacji AI w Clio.

Thomann pozywa Fendera za wezwania w sprawie Stratocastera

W czerwcu największy sprzedawca muzyczny na świecie, Thomann, pozwał Fendera za falę wezwań do zaprzestania naruszeń. Podał to Guitar World. Własna marka gitar Thomanna, Harley Benton, dostała jedno z takich wezwań, a sprzedawca został pierwszą firmą, która poszła z Fenderem do sądu w trwającym sporze o prawa do Stratocastera. Thomann powstał w 1954 roku, w tym samym, w którym Fender wypuścił Stratocastera, i sprzedaje tę markę od ponad siedemdziesięciu lat.

W oświadczeniu na blogu Thomann czytamy: „Po dokładnym namyśle postanowiliśmy podjąć kroki prawne. Zrobiliśmy to, bo jesteśmy przekonani, że poruszone tu kwestie wykraczają daleko poza zwykły spór prawny i dotyczą przyszłości różnorodności, innowacji i konkurencji w naszej branży”.

Thomann twierdzi, że działa w imieniu innych marek, wymieniając „marki custom shop i innowatorów”, w tym Tyler, Tom Anderson, Suhr, LsL, Maybach, Pensa, FGN i PRS, jako zagrożonych. Prezes Hans Thomann powiedział: „Wiele z tych firm nie ma środków finansowych i prawnych, żeby prowadzić taki spór. Dlatego uważamy, że naszym obowiązkiem jest wyjaśnić tę sprawę w sądzie nie tylko dla naszej firmy, ale dla wszystkich zaangażowanych stron”.

Prawna ofensywa Fendera wynika z wyroku zaocznego sądu rejonowego w Düsseldorfie z marca, który przyznał „egzekwowalne prawa wobec każdej gitary używającej kształtu korpusu Stratocastera” w UE. W maju Fender wysłał wezwania do firm, w tym LsL Instruments i PRS Guitars. Fender twierdzi od tego czasu, że „pracuje bezpośrednio z firmami nad praktycznymi rozwiązaniami”, ale reakcja była głośna: kilku znanych youtuberów skrytykowało firmę lub zerwało z nią współpracę.

Argument prawny Thomanna powtarza tezę prawnika branżowego Ronalda Bienstocka: Stratocaster nie jest utworem chronionym prawem autorskim, a jego design i sukces wynikają z ergonomii. Sprzedawca zamknął oświadczenie apelem: „Wzywamy Fendera, żeby przestał wysyłać wezwania do zaprzestania naruszeń przeciwko producentom, dystrybutorom i sprzedawcom i wrócił do uczciwego, opartego na współpracy partnerstwa”.

Komentarze 0

Źródła

5
  1. 01YouTube pulls songs from Adele, Nirvana, and others due to SESAC disputeEN
  2. 02Figure skater saved from scrapping Olympic routine after Minions music copyright disputeEN
  3. 03"Anne Frank" Copyright Dispute Triggers VPN and Geoblocking Questions at EU's Highest CourtEN
  4. 04Online legal database CanLII and AI startup Caseway settle copyright disputeEN
  5. 05Music retailer sues Fender over C&Ds in Stratocaster copyright disputeEN

Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.

Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.

Julia Sieradzka

Julia Sieradzka

Kultura, kuchnia i styl życia

Julia Sieradzka pisze w FLASH24 o kulturze, kuchni, modzie i designie, stylu życia oraz historii, a materiały opiera na dokumentach, archiwalnych źródłach i rozmowach z twórcami, nie przepuszczając niepotwierdzonych dat ani nazwisk. Przy tekstach kulinarnych i modowych sprawdza skład produktów, ceny i dostępność, a liczby porównuje z danymi producentów oraz cennikami. W kalendarzu czeka na festiwale i premiery, rozmawia z kucharzami, projektantami i historykami, a wersje wydarzeń zestawia z archiwaliami. Prywatnie chodzi na festiwalowe maratony, ogląda kino niezależne i przeszukuje archiwa filmowe, co przekłada się na jej teksty o kulturze. Nie publikuje informacji, których nie może potwierdzić w co najmniej dwóch źródłach.

Redakcja →

Komentarze

0
  1. Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Dodaj komentarz

Komentarze są widoczne publicznie. Nie publikujemy wulgaryzmów, spamu i treści reklamowych.