Twierdzenie Anthropic o "odkryciu AI" wywołuje sprzeciw biologów, a MIT Technology Review pyta o stawkę

W zeszłą środę Anthropic ogłosił, że na początku tego roku uruchomił laboratorium biologii molekularnej. Agenci Claude czytają tam o trudnych problemach biologii i stawiają hipotezy, a naukowcy przeprowadzają eksperymenty na tym, co zgłoszą. Według MIT Technology Review firma podała, że laboratorium dokonało pierwszego odkrycia. To twierdzenie nie zostało dobrze przyjęte.

System 950 agentów pracował 21 godzin. Nie znalazł jednak zupełnie nowej sekwencji DNA. Agenci wskazali powtarzający się wzorzec wokół znanego enzymu, który według Anthropic nie został wcześniej skatalogowany. MIT Technology Review w tekście opublikowanym 28 września i przedrukowanym w newsletterze The Algorithm zauważył, że ogłoszenie Anthropic opisuje ten wzorzec jako "przypominający" to, co doprowadziło do CRISPR, technologii edycji genów, która "już zmieniła naukę i medycynę". I tu zaczynają się kłopoty.

Biolodzy mówią, że znalezienie wzorca to łatwa część

Viralowy wpis biologa, poparty następnie przez przewodniczącego rady i dyrektora generalnego firmy farmaceutycznej Eli Lilly, przekonywał, że "znalezienie dziwnego skupiska genów i powtórzeń często jest łatwą częścią. Trudna część, i źródło prawdziwych odkryć, polega na ustaleniu, co ten system właściwie robi". MIT Technology Review podał, że agenci pomogli w części laboratoryjnej czarnej roboty, ale według tej krytyki nie jest to odkrycie.

Sprawę dodatkowo komplikuje to, że Mario Rodríguez Mestre, biolog z Uniwersytetu w Kopenhadze, powiedział w weekend, że jego zespół odkrył już ten konkretny wzorzec. The New York Times poinformował o tym twierdzeniu, jak podaje MIT Technology Review. Mestre, który regularnie rozmawiał z Claude w swojej pracy, zastanawiał się, czy zespół Anthropic nie nauczył się z jego rozmów. Anthropic temu zaprzecza, ale Mestre mówi, że i tak przestaje używać Claude. Spór ma znaczenie wykraczające poza komunikat prasowy jednej firmy. MIT Technology Review argumentował, że firmy AI nie przedstawiają swoich systemów po prostu jako narzędzi, których naukowcy mogą używać, jak mikroskopów czy superkomputerów. Upierają się, że systemy same dokonują odkryć. Dla części biologów jest to nie do pogodzenia z tym, jak nauka faktycznie działa, gdzie nowa wiedza częściej powstaje ze współpracy i stale rosnącego arsenału narzędzi.

Problem matematyczny obok

Wzorzec ten nie jest wyjątkowy dla biologii. MIT Technology Review zauważył, że na początku tego miesiąca OpenAI podało, iż jego własne agenty zespołowe rozwiązały wart milion dolarów problem matematyczny. Kilka tygodni później niemal każdy sceptyk AI w kanale autora udostępniał artykuł pytający, czy naprawdę chodziło o ten problem matematyczny. Tekst nie twierdził, że rozwiązanie OpenAI jest błędne, tylko że ten konkretny wynik może nie być tym, na którym matematykom najbardziej zależy. Do tego oskarżenie matematyka, że modele mogły użyć jego pracy bez podania źródła, i ludzie myślą albo że OpenAI oszukał, albo że rozwiązanie i tak nie było ważne.

Lucas Harrington, biolog, który napisał wpis krytykujący ogłoszenie Anthropic, zakończył sugestią. Jego zdaniem firmy AI powinny "ustawić poprzeczkę wysoko już teraz, żeby gdy AI naprawdę odkryje fundamentalnie nowy mechanizm biologiczny, wszyscy docenili, jak wielka to sprawa". MIT Technology Review zauważył, że podnoszenie poprzeczki może być ostatnią rzeczą, o jakiej myślą Sam Altman z OpenAI i Dario Amodei z Anthropic, ścigając się we wzajemnym przebijaniu.

Prawdziwe wyniki, inne pytania

Gdzie indziej nauka budzi mniej kontrowersji. Praca przesłana do arXiv 15 września i opublikowana na serwerze preprintów opisuje pierwsze bezpośrednie wykrycie emisji radiowej zorzy z egzoplanety, olbrzymiej planety β Pictoris b, przy użyciu sieci MeerKAT. Autorzy, Kevin N. Ortiz Ceballos, Edo Berger i Yvette Cendes, opisują szybkie, powtarzające się, silnie kołowo spolaryzowane rozbłyski oraz trwałą emisję na częstotliwościach od 0,85 do 3,5 GHz. Identyfikują tę emisję jako promieniowanie masera cyklotronowego elektronów, co wskazuje na pole magnetyczne o indukcji co najmniej 1,25 kG na planecie, pierwszy taki bezpośredni pomiar natężenia pola dla egzoplanety. Praca ma 32 strony, dziewięć rysunków i trzy tabele.

W medycynie badanie opublikowane w Cell Reports opisuje mechanizm molekularny, który może wyjaśniać, dlaczego utracona waga tak często wraca. Naukowcy z Harrington Discovery Institute w University Hospitals oraz Case Western Reserve University odkryli, że otyłość zmieniała aktywność komórek tłuszczowych w sposób, który utrzymywał asprozynę na podwyższonym poziomie po utracie wagi. Asprozyna to hormon uwalniany przez tkankę tłuszczową, który sygnalizuje mózgowi pobudzenie apetytu. Praca koncentruje się na TGF-β1, cząsteczce sygnałowej stanu zapalnego; krótka ekspozycja na nią wywołała trwałą zmianę epigenetyczną, która utrzymywała się tygodniami po powrocie poziomu TGF-β1 do normy. Nawet gdy myszy zrzuciły cały nadmiar wagi, ich komórki tłuszczowe nadal produkowały więcej asprozyny.

"To było jak przełączenie kontaktu światła, który pozostaje włączony, nawet gdy zabierzesz palec", powiedział Atul Chopra, lekarz i doktor nauk, główny autor badania i zastępca dyrektora Harrington Rare Disease Program w Harrington Discovery Institute w UH. "Nawet gdy myszy straciły cały nadmiar wagi i TGF-β1 wrócił do normy, ten przełącznik w ich komórkach tłuszczowych pozostał włączony, utrzymując podwyższony poziom asprozyny i apetytu. Daje nam to molekularne wyjaśnienie, dlaczego leki GLP-1, które tłumią apetyt, dopóki je przyjmujesz, nie potrafią naprawić leżącej u podstaw pamięci biologicznej, która po zakończeniu leczenia ponownie podnosi głód".

Scitech Daily, który poinformował o wynikach 28 września, zauważył, że dane z publicznie dostępnych zbiorów ludzkich wspierały proponowany mechanizm, choć naukowcy muszą jeszcze bezpośrednio potwierdzić, że działa on tak samo u ludzi. Osobne laboratorium prowadzone przez Setha J. Fielda, lekarza i doktora nauk, potwierdziło, że zmiana komórkowa się utrzymywała.

Na co patrzeć

MIT Technology Review opublikuje 6 października swoją listę firm technologicznych związanych z klimatem wartych obserwacji na 2026 rok, pakiet obejmujący magazynowanie energii, energetykę jądrową i transport. Newsletter zwrócił też uwagę, że OpenAI porzucił nowy model AI, GPT-6.1 Astra, z powodu obaw o bezpieczeństwo, a firma stwierdziła, że "nie całkiem spełnił poprzeczkę", jak podaje BBC. Wniosek Anthropic o IPO ostrzega, że AI może zagrozić ludzkości, poinformował FT.

Na razie spór o wzorzec enzymu Anthropic pozostaje nierozstrzygnięty. Firma zaprzecza, że jej system nauczył się z rozmów Mestre z Claude. Mestre mówi, że przestał używać Claude. A szersze pytanie, czy AI wskazująca wzorzec w masie danych biologicznych liczy się jako odkrycie, pozostaje otwarte.