TPU Google dociera na orbitę, a Chiny, Kanada i operatorzy zmieniają plany satelitarne

Lot Transporter-18, w formule rideshare, wystartował z Vandenberg Space Force Base 1 października o 11:32 czasu PDT i wyniósł 130 ładunków, podał NASASpaceFlight.com. Wśród nich był Project Suncatcher M1 firmy Google, satelita Planet Labs, który będzie uruchamiał tensor processing unit w 15-minutowych seriach. Chodzi o sprawdzenie, jak chip znosi wibracje podczas startu, promieniowanie i ograniczenia termiczne niskiej orbity okołoziemskiej.

Google ujawnił Suncatcher po raz pierwszy w listopadzie 2025 roku. Biała księga, która stoi za projektem, opublikowana w recenzowanej formie w czwartek i przewidziana do druku w Joule, przekonuje, że SpaceX osiągnął od czasów Falcona 1 „krzywą uczenia się” kosztu startu na poziomie około 20% rocznie i do 2035 roku może zejść blisko 200 dolarów za kilogram, podał TechCrunch. Na tej liczbie opiera się cały pomysł.

Starship, wąskie gardło, którego nie da się odczarować

Ta sama publikacja przedstawia rachunek, który psuje krótkoterminowe nadzieje: Google szacuje, że Starship musiałby polecieć około 1 800 razy, zanim kosmiczne centra danych zaczną mieć sens na większą skalę. Travis Beals z Google, który kieruje Suncatcher, powiedział TechCrunchowi, że firma projektuje pod obciążenia pięć lat do przodu, bo rakiet potrzebnych do taniego skalowania obliczeń na orbicie jeszcze nie ma.

Google nie stoi sam w kolejce, a do tego jest inwestorem w przewoźniku. CNBC podało, że udział Alphabetu w SpaceX, które weszło na giełdę w czerwcu w rekordowym IPO, jest wart ponad 82 000 000 000 dolarów. SpaceX zapowiedział, że w 2027 roku uruchomi „supercompute in space”, jak przekazała dyrektor operacyjna Gwynne Shotwell, i planuje własne roje satelitów z procesorami graficznymi, budowane w Redmond w stanie Waszyngton.

Inni już sprzedają w tę lukę. Satlyt, założona przez byłego menedżera produktu Google i SpaceX Ramę Afullo, zebrała 8 000 000 dolarów w rundzie zalążkowej, o której poinformowała wyłącznie TechCrunch, a jej oprogramowanie poleciało na tej samej Falcon 9, na statku zbudowanym przez indyjską TakeMe2Space dla klientów, w tym NASA i Stellerian. Afullo powiedział, że model DeepMind Gemma uruchomiony na statku Momentus zmniejszył rozmiar transmisji dotyczącej błędów oprogramowania na pokładzie o ponad 60%.

Chiny odliczają do 100 startów

Chiny tymczasem stawiają na tempo startów, a nie na obliczenia orbitalne. SpaceNews podał, że Long March 8A wyniósł 26. grupę satelitów internetowych Guowang z Hainan 23 września, a niespełna dobę później Long March 6A wyniósł czwartą partię statków Yaogan-40 z Taiyuan, 24 września.

CASC poinformowało, że satelity Guowang dotarły na planowane orbity; śledzenie US Space Force wskazało orbity o wysokości około 1 100 km i nachyleniu 50 stopni, podał SpaceNews. Guowang należy do państwowej China SatNet i ma docelowo liczyć około 13 000 satelitów. Oba starty dały Chinom 70 prób orbitalnych w 2026 roku, a do przekroczenia 100 po raz pierwszy potrzeba co najmniej 31 startów w czwartym kwartale.

Następna misja załogowa, Shenzhou-24, wygląda na zaplanowaną na okolice listopada, na rakiecie Long March 2F z Jiuquan, prawdopodobnie z pakistańskim specjalistą od ładunku na pokładzie. SpaceNews zaznaczył, że skład załogi nie został oficjalnie potwierdzony.

Operatorzy, Kanada i ucisk na starty

Na ziemi AT&T, T-Mobile i Verizon podpisały spółkę joint venture, żeby połączyć pasma i domknąć luki w zasięgu w USA, a tymczasowym dyrektorem generalnym został Paul Roth, podało Light Reading 1 października. Trzej operatorzy zapowiadali ten plan w maju.

Podaż rakiet to ograniczenie, które dotyczy wszystkich. Light Reading przytoczyło dane Analysys Mason: ponad 230 projektów konstelacji i 1 500 000 planowanych satelitów, w większości dla orbitalnych centrów danych, wobec rekordowych 5 000 satelitów wyniesionych w 2025 roku. W takim tempie samo wyniesienie 133 000 satelitów niebędących centrami danych zajęłoby prawie 27 lat.

Kanada odpowiada na niedobór i na zerwanie z Waszyngtonem. Ars Technica podała, że Canada Rocket Company z Toronto całkowicie rezygnuje z małych rakiet na rzecz swojej średniej nośnej R-2, zdolnej wynieść 12,5 tony na niską orbitę okołoziemską, z debiutem planowanym na 2032 rok, po pierwszych grantach w wysokości 8 330 000 dolarów kanadyjskich z programu Launch the North.

Bliżej lotu Falcon Heavy miał wystrzelić tajnego satelitę NROL-97 dla National Reconnaissance Office z Kennedy Space Center późnym wieczorem 1 października, podał NASASpaceFlight.com. To najkrótsza przerwa między misjami Falcona Heavy do tej pory.