Roscosmos wznawia testy opóźnionego statku załogowego. Start w 2028 albo 2029 roku

Projekt powstał w 2009 roku. Od tego czasu statek nosił co najmniej cztery nazwy: PPTS, PTK NP, Federacyja, a od września 2019 roku Orioł, czyli Orzeł. Ars Technica podała 30 września, że obecny szef Roscosmosu Dmitrij Bakanow najwyraźniej porzucił markę Orzeł, którą lansował jego poprzednik Dmitrij Rogozin. Materiał Interfaksu, na który powołuje się Ars, znów nazywa pojazd PTK NP.

Bakanow powiedział, że pierwszym krokiem jest start i testy nowego, obiecującego, wielokrotnego użytku załogowego statku transportowego. Jego wypowiedzi dla Ars Techniki przetłumaczył Rob Mitchell. Jesienią odbędą się zrzuty spadochronowe i próby na Dalekim Wschodzie. Ten sam materiał mówi, że statek przejdzie w tym roku testy w trybach ratunkowych na wypadek awarii na wyrzutni, a w 2027 roku próby w strefie maksymalnego ciśnienia dynamicznego.

Co właściwie dzieje się jesienią

Ars Technica zaznacza, że z relacji nie wynika, czy testy obejmą prawdziwy sprzęt lotny, makietę technologiczną czy atrapę. Wzmianka o strefie maksymalnego ciśnienia dynamicznego oznacza zapewne Max-Q, co sugeruje próbę przerwania startu. To byłby poważny krok w stronę lotu kosmicznego.

Ten sam tekst podaje, że rosyjscy urzędnicy trzymają się terminu pierwszego lotu załogowego w 2028 lub 2029 roku, prawdopodobnie na rakiecie Angara A5M. Ars ostrzega, że tej daty raczej nie należy jeszcze zapisywać atramentem. Cztery lata temu prezydent Rosji Władimir Putin mówił z przekonaniem o statku Orzeł i wznowieniu rosyjskiego programu księżycowego.

Rola, jaką statek ma odgrywać, niewiele się zmieniła przez dwie dekady. Jakkolwiek się w końcu nazwie, pojazd ma zastąpić Sojuza w lotach kosmonautów na niską orbitę okołoziemską i mieć dość wszechstronności, żeby wozić ludzi na Księżyc. Europejska Agencja Kosmiczna i Rosja zaczęły rozmowy o współpracy przy nowym statku załogowym około dwudziestu lat temu. Europa miała dostarczyć moduł serwisowy do kapsuły mieszczącej do sześciu osób. Europa się wycofała i Roscosmos ruszył sam. Ars opisuje ten projekt jako zawsze bardziej wioskę Potiomkinowską niż wysiłek obejmujący prawdziwy sprzęt.

Inne wieści naukowe i sprzętowe z tego tygodnia

W dniu, w którym Ars opublikowała swoją rosyjską aktualizację, pojawiły się dwie inne historie kosmiczne z konkretnymi liczbami. Tech.eu podał 30 września, że litewska firma Blackswan Space, założona w 2019 roku, zamknęła rundę o wartości 2,5 mln euro pod przewodnictwem Iron Wolf Capital, co dało łączne finansowanie 3,2 mln euro. Jej RPO Kit, czyli gotowy do podłączenia ładunek do autonomicznych operacji zbliżania i manewrowania w pobliżu, ma polecieć w czwartym kwartale 2027 roku, przed pierwszą europejską misją tankowania w kosmosie ASTRAL, planowaną na 2028 rok i wspartą kwotą do 3,3 mln euro od brytyjskiej agencji kosmicznej i ESA.

Jake Geer, dyrektor zarządzający Orbit Fab UK, powiedział w tekście Tech.eu, że Blackswan wybrano na dostawcę jednego z najważniejszych elementów, RPO Kitu, do demonstracji tankowania ASTRAL. Viktoras Jucikas, partner założycielski Iron Wolf Capital, stwierdził, że satelita na orbicie jest dziś ślepy i głuchy bez naziemnego wsparcia, nie potrafi rozpoznać, co zaparkowało obok niego, samodzielnie uniknąć kolizji ani dać się łatwo naprawić czy zatankować.

Endpoints News podał 30 września, że Varda, kalifornijski startup zajmujący się produkcją leków w kosmosie, zebrała 251 mln dolarów w rundzie serii D. Serwis opisuje tę dziedzinę jako od dawna postrzeganą jako następny krok w produkcji leków.

Nie wszystkie wieści sprzętowe z tego tygodnia dotyczą orbity. PV Magazine podał 30 września, że belgijska Federalna Służba Publiczna ds. Gospodarki przebadała w kampanii z 2024 roku 10 kabli fotowoltaicznych od nieujawnionych producentów. Tylko jeden osiągnął klasę reakcji na ogień Cca deklarowaną przez wytwórcę, pozostałe dziewięć laboratorium ISSeP zaklasyfikowało do klasy Dca. Urząd poprosił wtedy producentów o dowody, a gdy ci dostarczyli dodatkowe akredytowane badania laboratoryjne z tych samych partii produkcyjnych, FPS Economy zdecydowała, że nie będzie dalej prowadzić tych spraw.