Roscosmos wraca do nazwy PTK NP, startupy kosmiczne zbierają 251 dolarów i planują autonomiczne loty z AI

To najnowszy twardy fakt w tygodniu, który przyniósł także 251 mln dolarów w rundzie serii D dla produkcji leków w kosmosie, zapowiedź lotu w pełni autonomicznego statku sterowanego przez sztuczną inteligencję w 2027 roku oraz 500 mln dolarów darowizny na rzecz szkoły informatyki Carnegie Mellon.

Eric Berger z Ars Technica napisał 30 września, że Bakanow, który przejął Roscosmos po Dmitriju Rogozinie, porzucił nazwę „Eagle”, którą Rogozin wprowadził we wrześniu 2019 roku. Interfaks określa teraz statek jako PTK NP, czyli oznaczenie techniczne używane do 2016 roku. Bakanow powiedział redakcji, że pierwszym krokiem jest „start i testy nowego, obiecującego, wielokrotnego użytku załogowego statku transportowego”, z testami spadochronowymi na Dalekim Wschodzie tej jesieni, testami trybu ratunkowego na stanowisku startowym jeszcze w tym roku oraz testami „w strefie maksymalnych ciśnień dynamicznych” w 2027 roku. Berger zauważa, że nie jest jasne, czy użyty zostanie prawdziwy sprzęt lotny, modele technologiczne czy makiety, a odniesienie do maksymalnego ciśnienia dynamicznego wskazuje na pewną formę testu przerwania startu. Rosyjscy urzędnicy trzymają się terminu pierwszego lotu załogowego w 2028 lub 2029 roku, prawdopodobnie na rakiecie Angara A5M. Berger radzi nie zapisywać tej daty atramentem.

Projekt zmieniał nazwę wielokrotnie: PPTS w 2009 roku, PTK NP do 2016 roku, Federacja od stycznia 2016 roku i Orioł od września 2019 roku. Europa i Rosja rozmawiały o wspólnym załogowym statku nowej generacji dwie dekady temu. Europa miała dostarczyć moduł serwisowy do kapsuły mieszczącej do sześciu osób, ale się wycofała, a Roscosmos kontynuował samodzielnie.

Pieniądze płyną na orbitę i do laboratoriów na Ziemi

Tej samej dnia Endpoints News poinformował, że Varda, startup z Kalifornii, zebrała 251 mln dolarów w rundzie serii D na rozwój produkcji leków w kosmosie. Redakcja opisuje tę dziedzinę jako od dawna uważaną za kolejny krok w wytwarzaniu leków. Materiał opublikowany 30 września o 15:35 UTC nie wymienia inwestorów ani głównego sponsora rundy, a Varda nie podała w tej relacji daty startu dla produkcji.

Osobno SpaceNews podał 30 września, że spółka górnicza AstroForge planuje wysłać w przyszłym roku statek, który sprawdzi zdolność do w pełni autonomicznego działania z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Tekst Jeffa Fousta z Waszyngtonu opisuje demonstrację pełnej autonomii, a nie częściowej, choć nie podaje nazwy misji, rakiety ani konkretnego okna startowego.

Uniwersytet Carnegie Mellon ogłosił 30 września, że założyciel i prezes Citadel Ken Griffin przekazał 500 mln dolarów, a szkoła informatyki zmieniła nazwę na Kenneth C. Griffin School of Computer Science. Uczelnia podała, że darowizna jest częścią miliardowej inwestycji w Pittsburghu i szerszego zobowiązania o wartości 3 mld dolarów, które nazywa największym w historii szkolnictwa wyższego, obejmującego nowy kampus w Miami. CMU poinformował, że pieniądze sfinansują procesory graficzne, serwery, pamięć masową i sieć dla badaczy, i cytuje prezydenta Farnama Jahaniana oraz dziekana Martial Heberta. Uczelnia zajmuje pierwsze miejsce w kraju w rankingach programów magisterskich z AI, języków programowania i systemów według U.S. News & World Report.

„Nigdy nie byliśmy miejscem, które czeka, aż przyszłość nadejdzie. Zbudowaliśmy swoją reputację, tworząc ją” – powiedział Hebert w komunikacie CMU.

Dwie z tegorocznych pozycji wcale nie dotyczą kosmosu. Wpis Quote Investigator opublikowany 30 września śledzi zdanie „informatyka nie jest o komputerach, tak jak astronomia nie jest o teleskopach”. Znajduje anonimowe wystąpienie z 1986 roku w „Machinery of the Mind” George’a Johnsona, analogię astronomiczną Anthony’ego Ralstona z 1971 roku, krytykę W. N. Holmesa z 1974 roku, wywiad z Donaldem Knuthem z 1982 roku i przypisanie z 1989 roku, w którym Jacques Arsac przypisał to zdanie Alana Perlisa z 1968 roku. Wpis techniczny na blogu Deferworks opublikowany 30 września otwiera sześcioczęściowy cykl o kolejności złączeń w optymalizacji zapytań. Powołuje się na cztery prace szkoły monachijskiej, od tekstu Moerkottego i Neumanna z VLDB 2006 o DPccp po artykuł Birlera i Neumanna z DBPL 2025 o pełnym przeszukiwaniu przestrzeni złączeń. Repozytorium GitHub, Helheim, również pojawiło się 30 września, oferując framework konfiguracji Emacsa zbudowany wokół warstwy emulacji Helixa.

W sumie tydzień mówi więcej o finansowaniu i ambicjach software’owych niż o sprzęcie sprawdzonym w locie. Runda Vardy i plan AstroForge patrzą w przyszłość. Harmonogram testów rosyjskich to jedyna pozycja z datą przypisaną do fizycznego sprzętu, a jego własna historia każe podchodzić do niej sceptycznie.