Badania nad wearables: co dane mogą pokazać, a czego nie
Zespół z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin wyposażył 82 młodych dorosłych w czujnik na nadgarstku. Uczestnicy, którzy ruszali się więcej, wchodzili w fazę REM później. Osobne, trzymiesięczne badanie na 800 osobach pokazało „praktycznie zerową” korelację między wskaźnikiem stresu zegarka Garmin a tym, co użytkownicy mówili o swoim samopoczuciu.

Dwa badania z użyciem wearables, dwa bardzo różne wnioski. Pierwsze przeprowadził interdyscyplinarny zespół z The University of Texas at Austin. Praca ukazała się w Nature Scientific Reports, a badacze przez kilka miesięcy obserwowali 82 młodych dorosłych. Czujnik na nadgarstku rejestrował ruch i tętno, aplikacja w smartfonie zbierała dane o samopoczuciu, które uczestnicy podawali sami.
Według UT News aktywność fizyczna wydłużała opóźnienie fazy REM, czyli czas, po którym uczestnik wchodził w sen REM. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że wysiłek pomaga utrwalić głębsze fazy snu, zanim mózg przejdzie w REM, w którym sny są żywe, a aktywność mózgu przypomina stan czuwania.
To ostrożny wniosek o mechanizmie. Nie znaczy wcale, że wearable powie ci, czy spałeś dobrze.
Co właściwie zrobiło badanie z UT
Projekt ma znaczenie, bo badacze twierdzą, że omija znaną słabość dotychczasowych prac. Większość badań snu prowadzi się w laboratoriach i wyciąga wnioski z jednej nocy. Benjamin Baird, adiunkt psychologii i jeden z autorów, mówił, że warunki laboratoryjne są obce i stresujące, a „tak naprawdę nie da się patrzeć na to w czasie”. Zespół użył wearables, żeby obserwować uczestników w domu, w pracy i podczas codziennych zajęć, przez tygodnie albo miesiące.
David M. Schnyer, współautor i szef Department of Psychology, stawia urządzenie w centrum sprawy. „Pokazaliśmy na standardowym Fitbicie, który każdy może nosić, nie na drogim urządzeniu naukowym, że jest on wrażliwy na tego rodzaju miary architektury snu i daje wyniki o charakterze predykcyjnym” - powiedział, dodając, że badacze mogą teraz badać architekturę snu w terenie, a nie w laboratorium.
Badanie powtórzyło wcześniejsze ustalenia z laboratoriów: aktywność o niskiej intensywności oraz od umiarkowanej do energicznej wiązała się z głębszym, bardziej regenerującym snem, a lepszy sen łączył się z większą energią i mniejszym stresem następnego ranka. To korelacje z 82 osób noszących sprzęt konsumencki.
Badanie stresu i jego krytyka
Drugie badanie przyjęto chłodniej. Wareable poinformował 12 sierpnia 2025 roku, że badacze przez trzy miesiące śledzili stres, zmęczenie i sen u 800 młodych dorosłych noszących zegarki Garmin. Uczestnicy cztery razy dziennie mówili, jak bardzo są zestresowani, zmęczeni albo senni. Badanie wykazało „praktycznie zerową” korelację między wskaźnikiem stresu urządzenia a tym, co uczestnicy sami opisali, a u ćwiartki z nich zegarek mówił coś odwrotnego niż to, co zgłaszali.
The Guardian streścił to jako smartwatche, które nie potrafią dokładnie mierzyć stresu. Inne media poszły dalej i twierdziły, że zegarki „myli stres z wysiłkiem”.
Zastrzeżenie Wareable dotyczyło częściowo wieku sprzętu. Punktem odniesienia był Garmin Vivosmart 4 z 2018 roku, a Wareable nazwał ten wybór „absurdalnym”, porównując go do testowania Kii z 2018 roku i wyciągania z tego wniosków o samochodach elektrycznych w 2025. Portal przekonywał też, że wysiłek sam jest ostrym stresem fizjologicznym, więc urządzenie, które oznacza trening jako silny stres, działa poprawnie, a nie się myli.
„Testy z jednej nocy są bardzo zaszumione i niedokładne” - powiedział Danny Eckert, dyrektor Adelaide Institute for Sleep Health na Flinders University.
Cytat pochodzi z ABC News, które 24 września 2024 roku donosiło, że monitorowanie w domu otworzyło drogę do badań snu na dużą skalę. Badanie z 2022 roku, którego Eckert był współautorem, wykazało, że nawet połowa jednonoctnych badań diagnostycznych bezdechu sennego, obecnego złotego standardu, błędnie klasyfikuje jego ciężkość.
ABC zauważyło też, że system wykrywania bezdechu sennego w smartwatchu Samsunga dostał amerykańską zgodę regulacyjną na początku 2024 roku po ośmiomiesięcznym przeglądzie. Był to pierwszy konsumencki smartwatch, który przeszedł tę barierę. Zegarek Apple’a otrzymał takie samo zatwierdzenie jeszcze w tym samym miesiącu.
Przepaść między sygnałem a interpretacją
Postaw oba badania obok siebie, a wzorzec nie polega na tym, że wearables zawodzą. Chodzi o to, że twierdzenia o nich często wyprzedzają dowody. Badacze z UT mówią, że konsumencki Fitbit jest wrażliwy na miary architektury snu w warunkach terenowych. Badanie stresu mówi, że jeden algorytm w siedmioletnim urządzeniu nie zgadzał się z tym, jak czuło się 800 osób. Jedno i drugie może być prawdą.
Wareable doszedł do wniosku, że urządzenie wychwytujące realne zdarzenie biologiczne może mieć rację, choć interpretacja noszącego je człowieka pozostaje w tyle. To opinia, nie wynik badania. Ale trafia blisko tego, co twierdzi zespół z UT: wartość danych z wearables zależy od pytania, jakie im stawiasz, i od tego, czy badanie zaprojektowano tak, żeby na to pytanie odpowiedzieć.
Źródła
3- 01Move More, Sleep Better, UT Study FindsEN
- 02Sleep-tracking devices are wiring the world for the study of sleepEN
- 03Smartwatches aren't confused about stress, but headlines and studies areEN
Wszystkie liczby i cytaty w tym tekście pochodzą z poniższych źródeł. Nie dopisujemy danych, których w źródłach nie ma.
Materiały zostały przygotowane przez zespół redakcyjny wspierane przez AI.
Komentarze
0- Brak komentarzy — bądź pierwszy.