Budowa reaktorów wraca do USA: pozwolenie SMR, umowa z Amazonem, projekt w Utah

Amerykańska Komisja Regulacji Jądrowych (NRC) wydała pierwsze pozwolenie na budowę komercyjnego małego modułowego reaktora. Tennessee Valley Authority może zbudować jednostkę o mocy 300 megawatów w Clinch River w stanie Tennessee, poinformował World Nuclear News. Zgoda, o której poinformowano 30 września, to pierwszy przypadek, gdy projekt reaktora nowej generacji przechodzi z fazy przeglądu licencyjnego do faktycznej budowy w Stanach Zjednoczonych.

W tym samym tygodniu Amazon i Constellation Energy ogłosiły 20-letnią umowę kupna energii na 690 megawatów z Calvert Cliffs Clean Energy Center w Lusby w stanie Maryland, donosił Data Center Dynamics 1 października. Umowa przewiduje wydatki przekraczające 3 000 000 000 dolarów na modernizację elektrowni oraz dodaje około 190 megawatów nowej mocy wytwórczej w latach 2 030-2 032. Z kolei startup Valar Atomics chce postawić 456 małych reaktorów na ponad 9 000 akrach federalnych w Utah, informował NPR 30 września, powołując się na dokumenty, które jako jedyny przeanalizował. Projekt o nazwie Project Beehive ma produkować około 9,6 gigawata energii dla centrów danych, co jest ponad dwukrotnie większe niż średnia całościowa produkcja energii elektrycznej w Utah.

To nie są izolowane ogłoszenia. To widoczna krawędź zmian regulacyjnych i komercyjnych, które narastały od maja, gdy prezydent Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze nakazujące NRC wdrożenie daleko idących reform do końca 2 026 roku i ustalające oficjalną politykę USA w zakresie czterokrotnego zwiększenia floty komercyjnych reaktorów jądrowych do 2 050 roku, według Canary Media.

Czego dokładnie NRC zmienia

30 września Canary Media opisały proponowaną 339-stronicową regulację, która zmniejszy wymagania dotyczące raportowania zdarzeń nieawaryjnych, usunie terminy ważności standardowych zatwierdzeń projektowych, zwiększy elastyczność obsady sal kontrolnych i zmodyfikuje wymagania dotyczące ryzyka sejsmicznego. Patrick White, naukowiec jądrowy z Clean Air Task Force, nazwał to „całkowitą rewizją przepisów i wytycznych NRC” i stwierdził, że komisja „próbuje spojrzeć od góry do dołu i powiedzieć: jakie zmiany musimy wprowadzić w systemie regulacyjnym, jeśli chcemy przyspieszyć wdrożenie energii jądrowej?”

Skala aktywności jest nietypowa. Od zeszłego maja NRC rozpoczęło dziesiątki procesów regulacyjnych, w tym nową ścieżkę licencyjną dla zaawansowanych reaktorów i drugą ścieżkę dla „mikroreaktorów o niskich skutkach”, według Canary Media. Lara Nichols, była menedżerka Duke Energy, obecnie z kancelarii Troutman Pepper Locke, powiedziała Canary Media, że jedna z proponowanych zmian, większa elastyczność w dokonywaniu zmian projektowych podczas budowy bez uzyskiwania zgody NRC, mogłaby uniknąć opóźnień, które spóźniły reaktory AP-1000 w Vogtle w stanie Georgia o niemal dekadę względem pierwotnych terminów dostawy.

Stawka nie jest abstrakcyjna. Własny kodeks regulacyjny NRC liczy setki stron na pakiet, a każda zmiana niesie implikacje dla bezpieczeństwa publicznego i tempa, w jakim projekty przechodzą z papieru w beton.

Nie wszyscy widzą ten sam obraz. Amerykański Urząd Informacji o Energii (EIA) nie opublikował jeszcze zaktualizowanych prognoz kosztów lub harmonogramów dla floty SMR, a NRC nie ujawniło, ile dodatkowych wniosków o pozwolenia na budowę jest aktywnie rozpatrywanych.

To, co jest jasne z wniosków i umów, to fakt, że kapitał się przesuwa. Umowa kupna energii Amazona z Constellation, ogłoszona w tym tygodniu, następuje po wcześniejszych wysiłkach firmy w celu rozwoju kampusu centrów danych sąsiadującego z Calvert Cliffs. Amazon wycofał się z tego projektu w sierpniu, według Data Center Dynamics, ale PPA wiąże firmę z produkcją elektrowni przez dwie dekady. Umowa obejmuje również układ dostaw detalicznych pokrywający operacje Amazona na rynku PJM w 13 stanach.

Propozycja Valar Atomics w Utah jest bardziej spekulatywna, ale większa w zakresie. NPR poinformował, że firma złożyła wniosek do Bureau of Land Management o ponad 9 000 akrów w pobliżu Price w Utah i starała się również o około 650 akrów gruntów stanowych. Plan przewiduje rozpoczęcie budowy niezwiązanego z jądrem już pod koniec tego roku, a pierwsze reaktory mają wejść do pracy w 2 028 roku. „Niepokojące jest to, że administracja Trumpa, przy wsparciu stanu Utah, pcha to naprzód na znacznej powierzchni ziem publicznych”, powiedział Neal Clark, dyrektor ds. dzikich terenów w Southern Utah Wilderness Alliance, w rozmowie z NPR. Bureau of Land Management potwierdziło NPR, że otrzymało wniosek i przegląda go pod kątem kompletności.

Tymczasem szerszy łańcuch dostaw jądrowych zaczyna się poruszać. Korea Płdnie ogłosiła plany budowy ośmiu dużych elektrowni jądrowych w USA w ramach pakietu inwestycyjnego wartego 120 000 000 000 dolarów, według NucNet, a Bechtel i Westinghouse zgodziły się co do głównych warunków EPC dla elektrowni o mocy 3,75 GW w Choczewie w Polsce, informował Construction Review 30 września. To są umowy eksportowe, a nie rozpoczęcia budowy w USA, ale wskazują na globalny rynek reaktorów, który się rozgrzewa.

W USA wciąż buduje się tylko garść reaktorów. X-energy, wspierane przez Amazon, dąży do budowy czterech reaktorów o mocy 80 megawatów w zakładzie Dow Chemical w Seadrift w Teksasie, w pierwszych latach 2 030., z udziałem federalnych funduszy kosztowych do 2 100 000 000 dolarów, według Canary Media. Projekt nie ma jeszcze licencji NRC, choć otrzymał kluczowe zatwierdzenie środowiskowe w maju i oczekuje na zgodę na budowę na początku 2 027 roku. CEO J. Clay Sell powiedział inwestorom podczas sierpniowego raportu kwartalnego, że spodziewa się, że rząd dołoży więcej funduszy, jeśli będzie to potrzebne.

Koszty pozostają nierozwiązaną zmienną. Przekroczone terminy i budżety od dawna towarzyszą branży, a w 2 023 roku przyczyniły się do rozwiązania pierwszego projektu małego modułowego reaktora z zatwierdzonym przez NRC projektem, zauważył Canary Media. X-energy oszacowało zakres swojego ARDP na kwotę między 4 750 000 000 a 5 750 000 000 dolarów na początku 2 023 roku i nie zaktualizowało publicznie tej liczby.

Napięcie między ambicją a wykonaniem nie jest nowe. Nowe jest zbieżenie polityki federalnej, kapitału prywatnego i popytu operatorów. Czy to zbieżenie przyniesie stal i beton w Clinch River, Seadrift i Price, czy kolejną rundę spóźnionych terminów, rozstrzygnie się w ciągu najbliższych dwóch do trzech lat.