Chiny: 1112 zarejestrowanych usług AI i nowe ramy bezpieczeństwa 3.0

Chiński nadzór nad generatywną sztuczną inteligencją działa przez rejestrację, nie przez zakaz. Administracja Cyberspace Chin (CAC) opublikowała 14 września aktualny wykaz usług, które przeszły procedurę rejestracyjną. W najnowszej partii zgłoszeń znalazło się między innymi siedem usług generatywnej AI działających lokalnie na telefonach. Dodatkowo 133 aplikacje lub funkcje przeszły rejestrację prowadzoną przez lokalne oddziały urzędu.

Skala: 1112 usług i 731 aplikacji

Do 31 sierpnia 2026 łącznie zarejestrowano 1112 usług generatywnej AI, a 731 aplikacji lub funkcji korzystających z tych usług trafiło do wykazu. Regulator rozróżnia więc dwa poziomy: model oddający dostęp przez API i produkt końcowy, który ten model wywołuje. Drugie rozróżnienie ma znaczenie, bo to aplikacje trafiają do użytkownika.

Z obowiązkiem rejestracji wiąże się obowiązek informacyjny. Chińskie przepisy wymagają, by działająca aplikacja w widocznym miejscu lub w opisie produktu podała, z jakiej zarejestrowanej usługi korzysta, wraz z nazwą modelu oraz numerem rejestracji albo numerem nadania. Usługi o charakterze opiniotwórczym lub mobilizacyjnym muszą przejść procedurę za pośrednictwem lokalnego oddziału urzędu.

Ramy 3.0: ciągłość, nie rewolucja

14 września, na otwarciu krajowego tygodnia cyberbezpieczeństwa, Krajowy Komitet Normalizacyjny ds. Bezpieczeństwa Sieciowego opublikował trzecią wersję „Ramy bezpiecznego zarządzania sztuczną inteligencją”. Dokument powstał pod nadzorem CAC, z udziałem Chińskiej Akademii Cyberprzestrzeni oraz instytucji badawczych i firm. Poprzednie wersje ukazały się w 2024 i 2025 roku.

Ramy zachowują tę samą logikę: klasyfikacja ryzyka, odpowiedź techniczna, zarządzanie kompleksowe. Nowa wersja ma zaktualizowaną taksonomię ryzyka i dopracowane środki. Dokument wprost odwołuje się do Globalnej Inicjatywy na rzecz Zarządzania AI, więc można czytać go jako element chińskiej oferty w dyplomacji technologicznej.

Osobny sygnał płynie ze świata akademickiego. Podczas debaty 24 września rektor Szanghajskiego Uniwersytetu Finansów i Ekonomii Liu Yuanchun przekonywał, że AI to „technologia superklasy”, a punkt kontroli nad nią trzeba przesunąć znacznie wcześniej, zanim skutki staną się nieodwracalne. Przypomniał list otwarty z 13 lipca, podpisany przez blisko 200 badaczy i przedsiębiorców, w tym 16 laureatów Nagrody Nobla, oraz badania ekonomisty Darena Acemoglu o wpływie AI na rynek pracy i nierówności. Chińska debata o regulacji nie dotyczy więc wyłącznie kontroli treści. Coraz częściej chodzi o podział zysków i miejsca pracy.

Komunikat CAC nie ogranicza się do statystyki. Administratorzy aplikacji z funkcjami generatywnej AI mają obowiązek eksponować w widocznym miejscu nazwę modelu oraz numer rejestracyjny usługi. Użytkownik ma wiedzieć, na jakim systemie pracuje i czy dostawca dopełnił formalności. To rozwiązanie odwrotne do unijnego: Bruksela naciska przede wszystkim na oznaczanie treści, Pekin najpierw porządkuje katalog dostawców i modeli.

Ramy 3.0 nie powstały w próżni. Wersję 1.0 ogłoszono w 2024 roku, 2.0 rok później, a trzecia odsłona dopisuje do wcześniejszych założeń logikę trzech warstw: klasyfikacji ryzyka, odpowiedzi technicznej i zarządzania rozproszonego między regulatora, branżę i naukę. Dokument przygotowano pod kierunkiem CAC w ramach krajowego komitetu normalizacyjnego ds. cyberbezpieczeństwa, jako wkład w realizację zainicjowanej przez Chiny Globalnej Inicjatywy na rzecz Zarządzania AI.